Moeten duursporters gaan sprinten?

Moeten duursporters gaan sprinten?

Reinout is zaakvoerder van Triathloncoach.be en 3Lab.be. Hij is tevens docent aan de KU Leuven en de Vlaamse Trainersschool (VTS) in de programma's voor triatlon en wielrennen. Hij heeft meer dan 25 jaar ervaring in het coachen van atleten en het ondersteunen van coaches. Zijn voornaamste expertise betreft het vertalen van wetenschappelijke informatie naar praktische aanbevelingen. Uithoudingssporten dicteren het ritme van zijn professioneel en privéleven.
Sporter Blog Fietsen Lopen Training Training

Dat duurtraining de uithoudingsprestaties ten goede komt, is een open deur induwen. Wat sprinttraining kan betekenen voor de duursporter vraagt enige duiding. Sportcoach Reinout Van Schuylenbergh legt je dit duidelijk uit. 

Anaerobe reserve

Sandford en medewerkers beschreven het effect van een hoog sprintvermogen op het prestatievermogen bij duursporters (Sandford et al, 2021). De auteurs hanteerden het begrip ‘anaerobic speed/power reserve’ om het prestatiegebied af te lijnen tussen het maximaal aeroob vermogen en de maximale sprintsnelheid. Laat ons dit even verder toelichten aan de hand van figuur 1. De figuur geeft het prestatievermogen weer van 2 geoefende wielrenners. Beide renners scoren even goed op uithoudingsvlak (aeroob vermogen, blauwe kleur). Echter op vlak van het piekvermogen scoort Carsten duidelijk beter dan Marcus. Carsten heeft bijgevolg een grotere anaerobe reserve (oranje vlak). Onderzoek heeft een sterke relatie aangetoond tussen de grootte van de anaerobe reserve en de volhoudtijd bij inspanningen boven het maximaal aeroob vermogen (Sanders et al, 2018). Voor het voorbeeld in de onderstaande grafiek hebben we de berekening weergegeven in tabel 1.

Bijdrage van lactaatproductie en zuurstofopname in functie van de inspanningsintensiteit

Figuur 1. Het maximaal aeroob (blauw) en anaeroob vermogen (oranje) bij 2 geoefende wielrenners.

 

Max aeroob vermogen

Max anaeroob vermogen

Anaerobe reserve

Volhoudtijd 400 Watt

Volhoudtijd 600 Watt

Marcus

300 W

800 W

500 W

62 sec

20 sec

Carsten

300 W

1200 W

900 W

84 sec

42 Sec

Tabel 1. Volhoudtijd voor inspanningen boven het maximaal aeroob vermogen.

Hoe kunnen we dit best verklaren? En moeten duursporters dus nu gaan sprinten?

Energielevering

Laat ons deze vraag eerst eens bekijken vanuit het aspect van de energielevering. Tijdens inspanning wordt de vereiste energie geleverd door zowel aerobe (blauwe lijn) als anaerobe processen (rode lijn) (figuur 2, de impact van het fosfageen systeem werd in deze figuur niet weergegeven). De intensiteit waarbij de rode curve de blauwe kruist heet de anaerobe drempel en is een belangrijke maatstaf voor de uithoudingsprestatie. Eenvoudig gesteld: hoger de anaerobe drempel, hoe hoger het prestatievermogen in duursporten. 

Sprinttrainingen hebben eerder een stimulerend effect op de anaerobe dan de aerobe energielevering, wat in de onderstaande figuur zichtbaar wordt door een opwaartse verschuiving van de rode curve (rode stippenlijn) en bijgevolg een verschuiving van de anaerobe drempel naar een lager inspanningsniveau. Vanuit deze redenering moet er alvast opgelet worden met overdreven sprinttraining voor duursporters! Vooral sprints van 10 – 60 sec, met hoge lactaatproductie, geven hiertoe aanleiding.

Waar ligt dan wél de winst van sprints voor de duursporter?

Het maximaal aeroob (blauw) en anaeroob vermogen (oranje) bij 2 geoefende wielrenners

Figuur 2. Bijdrage van lactaatproductie en zuurstofopname in functie van de inspanningsintensiteit

Coördinatie

Een hoog sprintvermogen vergt een vlekkeloze aansturing van de spieren en bewegingstechniek. We spreken over neuromusculaire coördinatie, ofwel het efficiënt samenspel tussen zenuwstelsel en bewegingsapparaat. Sprinttraining heeft een positief effect op de neuromusculaire coördinatie waardoor atleten efficiënter, met minder energieverlies, hun sport gaan beoefenen. Hier ligt voor heel wat duursporters winst te rapen. Daarom bevelen we aan om het uithoudingsschema te verrijken met versnellingen. Bouw je dit stelselmatig op, dan verhoog je ook je belastbaarheid en vermindert je blessurerisico. Wees wel alert voor te voortvarend sprints uit te voeren; dat verhoogt weer je risico op letsels (zie het artikel Lopen & Blessures).

Variatie

In een paper van Carl Foster (1998) worden risicofactoren van overtraining bij atleten toegelicht. Trainingsmonotonie blijkt uit deze studie een belangrijke risicofactor om overtraining te ontwikkelen. Sporters die dus steeds hetzelfde rondje fietsen of lopen, zelfs aan een matig tempo, verhogen hun risico op letsels en vermoeidheid. Sprinttrainingen zijn een manier om deze monotonie te doorbreken en de belastbaarheid te vergroten.

Zo pak je het aan:

    • Focus op de bewegingskwaliteit eerder dan op de pure sprintsnelheid. 
    • Neem veel rust tussen de sprints om op adem te komen (minstens 1 min passief herstel) en hou de sprints kort (max 15 sec). Beperk het aantal herhalingen om vermoeidheid te vermijden. 
    • Versnel van een matig tempo tot het hoogste tempo dat je vlot en zonder vermoeidheid kan bereiken. Eens die snelheid bereikt, breek je de sprint af.
    • Sporters die geen competitiesport beoefenen, volstaan met nu en dan eens een versnelling in te lassen. Het biedt wat variatie en versterkt de belastbaarheid. 
    • Competitiesporters voeren best systematisch sprinttrainingen uit. De balans tussen de aerobe en anaerobe energiesystemen dient evenwel bewaakt te worden zodat het vermogen (snelheid) aan de anaerobe drempel niet wordt ondermijnd door het sprintwerk. 

Jargon

Aeroob: Energielevering met tussenkomst van zuurstof. 

Anaeroob: Energielevering zonder tussenkomst van zuurstof.

Maximaal aeroob vermogen: Dit is de inspanningsintensiteit die overeenkomt met het niveau van de maximale zuurstofopname. Dit gaat over maximale inspanningen van 5 à 8 min.

Maximaal anaeroob vermogen: Dit gaat over de maximale inspanningsintensiteit die een atleet kan bereiken tijdens een sprint van 5 à 10 sec.

Anaerobe reserve: Dit geeft het inspanningsbereik aan tussen het maximaal aeroob en maximaal anaeroob vermogen.

Neuromusculaire coördinatie: aansturing van het spierapparaat vanuit het zenuwstelsel

Referenties

Sandford G, Laursen P, Buchheit M (2021) Anaerobic speed/power reserve and sport performance: scientific basis, current applications and future directions, Sports Med.

Sanders D, Heijboer M (2018) The anaerobic power reserve and its applicability in professional road cycling, J Sports Sci.

Foster C (1998) Monitoring training in athletes with reference to overtraining syndrome, Med Sci Sport Exerc.

Vind een expert

  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ann Gillis

  • Joris De Win

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Jempi Wilssens

  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Charlotte Hoeman

    Diëtist
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Sanne Boonen

    Sportarts
  • Natasja Keereman

    Natasja Keereman

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Sylvie Latour

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Karel Pardaens

  • Marc Hertens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Sportarts
  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager Letselpreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • jana stevens

    Podoloog
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts
  • Frederic Brillouet

  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • BV Huisartsenpraktijk De Vaart

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Trees Dooms

  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Simon Horckmans

  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Voorzitter

    De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • An Konings

    Sportarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Inez Swinnen

    Sportpsycholoog
  • Peter Plessers

  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Mark Van Dijk

    Orthopedisch chirurg
  • BVBA Samcon

  • Carl De Crée

  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Nicole Dillemans

    Sportarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Katja Van Oostveldt

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Julie Zels

  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Stefan Mattheeuws

    Orthopedisch chirurg
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • michel herssens

    Cardioloog
  • Bruno D'Hulster

  • Wouter Eraly

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Johan Roeykens

  • Luk Buyse

    Sportarts
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Dominique Devriese

    Kinesitherapeut
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Bart Depreitere

  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Sergei Barsegian

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Gino Devriendt

    Sportdiëtist
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Edwig Schatteman

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Mark D Haese

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • Justine Stevens

  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Guido De Romagnoli

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Marielle Van Aken

    Sportkinesitherapeut
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Windy Lycke

  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Willy Coosemans

  • Sander Bomans

  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Ann Willemans

    Huisarts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Emmy Mornie

    Kinesitherapeut
  • Luc De Pelecijn

  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Servaas Binge

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Roben dedecker

  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Erik Van Lierde

  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Cedric Arijs

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Marc Schiltz

  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts

Gerelateerde items

Blessurepreventie
brace of tape .png

Sporten met een brace of een tape?

Sporter Artikel Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
Weerstandsband.png

Weerstandsbanden: waarvoor dienen ze?

Sporter Artikel Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
GF2Snow Week 6.png

Get Fit 2 Snow - Week 6

Sporter Artikel Snowboarden Skiën Training Blessurepreventie Training
Blessurepreventie
GF2Snow Week 5.png

Get Fit 2 Snow - Week 5

Sporter Artikel Snowboarden Skiën Training Blessurepreventie Training
Sluiten