Moeten duursporters gaan sprinten?

Moeten duursporters gaan sprinten?

Reinout is zaakvoerder van Triathloncoach.be en 3Lab.be. Hij is tevens docent aan de KU Leuven en de Vlaamse Trainersschool (VTS) in de programma's voor triatlon en wielrennen. Hij heeft meer dan 25 jaar ervaring in het coachen van atleten en het ondersteunen van coaches. Zijn voornaamste expertise betreft het vertalen van wetenschappelijke informatie naar praktische aanbevelingen. Uithoudingssporten dicteren het ritme van zijn professioneel en privéleven.
Sporter Blog Fietsen Lopen Training Training

Dat duurtraining de uithoudingsprestaties ten goede komt, is een open deur induwen. Wat sprinttraining kan betekenen voor de duursporter vraagt enige duiding. Sportcoach Reinout Van Schuylenbergh legt je dit duidelijk uit. 

Anaerobe reserve

Sandford en medewerkers beschreven het effect van een hoog sprintvermogen op het prestatievermogen bij duursporters (Sandford et al, 2021). De auteurs hanteerden het begrip ‘anaerobic speed/power reserve’ om het prestatiegebied af te lijnen tussen het maximaal aeroob vermogen en de maximale sprintsnelheid. Laat ons dit even verder toelichten aan de hand van figuur 1. De figuur geeft het prestatievermogen weer van 2 geoefende wielrenners. Beide renners scoren even goed op uithoudingsvlak (aeroob vermogen, blauwe kleur). Echter op vlak van het piekvermogen scoort Carsten duidelijk beter dan Marcus. Carsten heeft bijgevolg een grotere anaerobe reserve (oranje vlak). Onderzoek heeft een sterke relatie aangetoond tussen de grootte van de anaerobe reserve en de volhoudtijd bij inspanningen boven het maximaal aeroob vermogen (Sanders et al, 2018). Voor het voorbeeld in de onderstaande grafiek hebben we de berekening weergegeven in tabel 1.

Bijdrage van lactaatproductie en zuurstofopname in functie van de inspanningsintensiteit

Figuur 1. Het maximaal aeroob (blauw) en anaeroob vermogen (oranje) bij 2 geoefende wielrenners.

 

Max aeroob vermogen

Max anaeroob vermogen

Anaerobe reserve

Volhoudtijd 400 Watt

Volhoudtijd 600 Watt

Marcus

300 W

800 W

500 W

62 sec

20 sec

Carsten

300 W

1200 W

900 W

84 sec

42 Sec

Tabel 1. Volhoudtijd voor inspanningen boven het maximaal aeroob vermogen.

Hoe kunnen we dit best verklaren? En moeten duursporters dus nu gaan sprinten?

Energielevering

Laat ons deze vraag eerst eens bekijken vanuit het aspect van de energielevering. Tijdens inspanning wordt de vereiste energie geleverd door zowel aerobe (blauwe lijn) als anaerobe processen (rode lijn) (figuur 2, de impact van het fosfageen systeem werd in deze figuur niet weergegeven). De intensiteit waarbij de rode curve de blauwe kruist heet de anaerobe drempel en is een belangrijke maatstaf voor de uithoudingsprestatie. Eenvoudig gesteld: hoger de anaerobe drempel, hoe hoger het prestatievermogen in duursporten. 

Sprinttrainingen hebben eerder een stimulerend effect op de anaerobe dan de aerobe energielevering, wat in de onderstaande figuur zichtbaar wordt door een opwaartse verschuiving van de rode curve (rode stippenlijn) en bijgevolg een verschuiving van de anaerobe drempel naar een lager inspanningsniveau. Vanuit deze redenering moet er alvast opgelet worden met overdreven sprinttraining voor duursporters! Vooral sprints van 10 – 60 sec, met hoge lactaatproductie, geven hiertoe aanleiding.

Waar ligt dan wél de winst van sprints voor de duursporter?

Het maximaal aeroob (blauw) en anaeroob vermogen (oranje) bij 2 geoefende wielrenners

Figuur 2. Bijdrage van lactaatproductie en zuurstofopname in functie van de inspanningsintensiteit

Coördinatie

Een hoog sprintvermogen vergt een vlekkeloze aansturing van de spieren en bewegingstechniek. We spreken over neuromusculaire coördinatie, ofwel het efficiënt samenspel tussen zenuwstelsel en bewegingsapparaat. Sprinttraining heeft een positief effect op de neuromusculaire coördinatie waardoor atleten efficiënter, met minder energieverlies, hun sport gaan beoefenen. Hier ligt voor heel wat duursporters winst te rapen. Daarom bevelen we aan om het uithoudingsschema te verrijken met versnellingen. Bouw je dit stelselmatig op, dan verhoog je ook je belastbaarheid en vermindert je blessurerisico. Wees wel alert voor te voortvarend sprints uit te voeren; dat verhoogt weer je risico op letsels (zie het artikel Lopen & Blessures).

Variatie

In een paper van Carl Foster (1998) worden risicofactoren van overtraining bij atleten toegelicht. Trainingsmonotonie blijkt uit deze studie een belangrijke risicofactor om overtraining te ontwikkelen. Sporters die dus steeds hetzelfde rondje fietsen of lopen, zelfs aan een matig tempo, verhogen hun risico op letsels en vermoeidheid. Sprinttrainingen zijn een manier om deze monotonie te doorbreken en de belastbaarheid te vergroten.

Zo pak je het aan:

    • Focus op de bewegingskwaliteit eerder dan op de pure sprintsnelheid. 
    • Neem veel rust tussen de sprints om op adem te komen (minstens 1 min passief herstel) en hou de sprints kort (max 15 sec). Beperk het aantal herhalingen om vermoeidheid te vermijden. 
    • Versnel van een matig tempo tot het hoogste tempo dat je vlot en zonder vermoeidheid kan bereiken. Eens die snelheid bereikt, breek je de sprint af.
    • Sporters die geen competitiesport beoefenen, volstaan met nu en dan eens een versnelling in te lassen. Het biedt wat variatie en versterkt de belastbaarheid. 
    • Competitiesporters voeren best systematisch sprinttrainingen uit. De balans tussen de aerobe en anaerobe energiesystemen dient evenwel bewaakt te worden zodat het vermogen (snelheid) aan de anaerobe drempel niet wordt ondermijnd door het sprintwerk. 

Jargon

Aeroob: Energielevering met tussenkomst van zuurstof. 

Anaeroob: Energielevering zonder tussenkomst van zuurstof.

Maximaal aeroob vermogen: Dit is de inspanningsintensiteit die overeenkomt met het niveau van de maximale zuurstofopname. Dit gaat over maximale inspanningen van 5 à 8 min.

Maximaal anaeroob vermogen: Dit gaat over de maximale inspanningsintensiteit die een atleet kan bereiken tijdens een sprint van 5 à 10 sec.

Anaerobe reserve: Dit geeft het inspanningsbereik aan tussen het maximaal aeroob en maximaal anaeroob vermogen.

Neuromusculaire coördinatie: aansturing van het spierapparaat vanuit het zenuwstelsel

Referenties

Sandford G, Laursen P, Buchheit M (2021) Anaerobic speed/power reserve and sport performance: scientific basis, current applications and future directions, Sports Med.

Sanders D, Heijboer M (2018) The anaerobic power reserve and its applicability in professional road cycling, J Sports Sci.

Foster C (1998) Monitoring training in athletes with reference to overtraining syndrome, Med Sci Sport Exerc.

Vind een expert

  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Sportpsycholoog

    Inez Swinnen

    Sportpsycholoog
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Vincent Metsers

    Sportarts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Osteopaat

    Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Huisarts, Sportarts

    Sergei Barsegian

    Sportarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Neurochirurg

    Bart Depreitere

  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • jana stevens

    Podoloog
  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Charlotte Hoeman

    Diëtist
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Urgentie- en sportarts

    Sander Bomans

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • michel herssens

    Cardioloog
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager blessurepreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Ann Willemans

    Huisarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • BV Huisartsenpraktijk De Vaart

    Sportarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • An Konings

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Osteopaat

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Ann Gillis

  • Windy Lycke

  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Anesthesist

    Frederic Brillouet

  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Peter Plessers

  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Johan Roeykens

  • Carl De Crée

  • BVBA Samcon

  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Trees Dooms

  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Huisarts

    Luc De Pelecijn

    Huisarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Gino Devriendt

    Sportdiëtist
  • Ruth Vanderheyden

    Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Arts specialist in opleiding

    Simon Horckmans

  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Lize Vaes

    Lize Vaes

    Huisarts, Sportarts
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Mark Van Dijk

    Orthopedisch chirurg
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Erik Van Lierde

  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Wouter Peters

    Huisarts, Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Jitse Maes

    Jitse Maes

    Huisarts, Sportarts
  • Jempi Wilssens

  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Karel Pardaens

  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Bruno D'Hulster

  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Marc Schiltz

  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Voorzitter

    De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Kevin Robson

    Trainer

Gerelateerde items

Training
Apneu

Apneutraining: Acute en chronische effecten op inspanningstolerantie

Sporter Artikel Training Training
Blessurepreventie
enkelverzwikking

Veel voorkomende sportblessures: een enkeldistorsie

Sporter Artikel Factsheet Video Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
brace of tape .png

Sporten met een brace of een tape?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
Weerstandsband.png

Weerstandsbanden: waarvoor dienen ze?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Sluiten