Moeten duursporters gaan sprinten?

Moeten duursporters gaan sprinten?

Reinout is zaakvoerder van Triathloncoach.be en 3Lab.be. Hij is tevens docent aan de KU Leuven en de Vlaamse Trainersschool (VTS) in de programma's voor triatlon en wielrennen. Hij heeft meer dan 25 jaar ervaring in het coachen van atleten en het ondersteunen van coaches. Zijn voornaamste expertise betreft het vertalen van wetenschappelijke informatie naar praktische aanbevelingen. Uithoudingssporten dicteren het ritme van zijn professioneel en privéleven.
Sporter Blog Fietsen Lopen Training Training

Dat duurtraining de uithoudingsprestaties ten goede komt, is een open deur induwen. Wat sprinttraining kan betekenen voor de duursporter vraagt enige duiding. Sportcoach Reinout Van Schuylenbergh legt je dit duidelijk uit. 

Anaerobe reserve

Sandford en medewerkers beschreven het effect van een hoog sprintvermogen op het prestatievermogen bij duursporters (Sandford et al, 2021). De auteurs hanteerden het begrip ‘anaerobic speed/power reserve’ om het prestatiegebied af te lijnen tussen het maximaal aeroob vermogen en de maximale sprintsnelheid. Laat ons dit even verder toelichten aan de hand van figuur 1. De figuur geeft het prestatievermogen weer van 2 geoefende wielrenners. Beide renners scoren even goed op uithoudingsvlak (aeroob vermogen, blauwe kleur). Echter op vlak van het piekvermogen scoort Carsten duidelijk beter dan Marcus. Carsten heeft bijgevolg een grotere anaerobe reserve (oranje vlak). Onderzoek heeft een sterke relatie aangetoond tussen de grootte van de anaerobe reserve en de volhoudtijd bij inspanningen boven het maximaal aeroob vermogen (Sanders et al, 2018). Voor het voorbeeld in de onderstaande grafiek hebben we de berekening weergegeven in tabel 1.

Bijdrage van lactaatproductie en zuurstofopname in functie van de inspanningsintensiteit

Figuur 1. Het maximaal aeroob (blauw) en anaeroob vermogen (oranje) bij 2 geoefende wielrenners.

 

Max aeroob vermogen

Max anaeroob vermogen

Anaerobe reserve

Volhoudtijd 400 Watt

Volhoudtijd 600 Watt

Marcus

300 W

800 W

500 W

62 sec

20 sec

Carsten

300 W

1200 W

900 W

84 sec

42 Sec

Tabel 1. Volhoudtijd voor inspanningen boven het maximaal aeroob vermogen.

Hoe kunnen we dit best verklaren? En moeten duursporters dus nu gaan sprinten?

Energielevering

Laat ons deze vraag eerst eens bekijken vanuit het aspect van de energielevering. Tijdens inspanning wordt de vereiste energie geleverd door zowel aerobe (blauwe lijn) als anaerobe processen (rode lijn) (figuur 2, de impact van het fosfageen systeem werd in deze figuur niet weergegeven). De intensiteit waarbij de rode curve de blauwe kruist heet de anaerobe drempel en is een belangrijke maatstaf voor de uithoudingsprestatie. Eenvoudig gesteld: hoger de anaerobe drempel, hoe hoger het prestatievermogen in duursporten. 

Sprinttrainingen hebben eerder een stimulerend effect op de anaerobe dan de aerobe energielevering, wat in de onderstaande figuur zichtbaar wordt door een opwaartse verschuiving van de rode curve (rode stippenlijn) en bijgevolg een verschuiving van de anaerobe drempel naar een lager inspanningsniveau. Vanuit deze redenering moet er alvast opgelet worden met overdreven sprinttraining voor duursporters! Vooral sprints van 10 – 60 sec, met hoge lactaatproductie, geven hiertoe aanleiding.

Waar ligt dan wél de winst van sprints voor de duursporter?

Het maximaal aeroob (blauw) en anaeroob vermogen (oranje) bij 2 geoefende wielrenners

Figuur 2. Bijdrage van lactaatproductie en zuurstofopname in functie van de inspanningsintensiteit

Coördinatie

Een hoog sprintvermogen vergt een vlekkeloze aansturing van de spieren en bewegingstechniek. We spreken over neuromusculaire coördinatie, ofwel het efficiënt samenspel tussen zenuwstelsel en bewegingsapparaat. Sprinttraining heeft een positief effect op de neuromusculaire coördinatie waardoor atleten efficiënter, met minder energieverlies, hun sport gaan beoefenen. Hier ligt voor heel wat duursporters winst te rapen. Daarom bevelen we aan om het uithoudingsschema te verrijken met versnellingen. Bouw je dit stelselmatig op, dan verhoog je ook je belastbaarheid en vermindert je blessurerisico. Wees wel alert voor te voortvarend sprints uit te voeren; dat verhoogt weer je risico op letsels (zie het artikel Lopen & Blessures).

Variatie

In een paper van Carl Foster (1998) worden risicofactoren van overtraining bij atleten toegelicht. Trainingsmonotonie blijkt uit deze studie een belangrijke risicofactor om overtraining te ontwikkelen. Sporters die dus steeds hetzelfde rondje fietsen of lopen, zelfs aan een matig tempo, verhogen hun risico op letsels en vermoeidheid. Sprinttrainingen zijn een manier om deze monotonie te doorbreken en de belastbaarheid te vergroten.

Zo pak je het aan:

    • Focus op de bewegingskwaliteit eerder dan op de pure sprintsnelheid. 
    • Neem veel rust tussen de sprints om op adem te komen (minstens 1 min passief herstel) en hou de sprints kort (max 15 sec). Beperk het aantal herhalingen om vermoeidheid te vermijden. 
    • Versnel van een matig tempo tot het hoogste tempo dat je vlot en zonder vermoeidheid kan bereiken. Eens die snelheid bereikt, breek je de sprint af.
    • Sporters die geen competitiesport beoefenen, volstaan met nu en dan eens een versnelling in te lassen. Het biedt wat variatie en versterkt de belastbaarheid. 
    • Competitiesporters voeren best systematisch sprinttrainingen uit. De balans tussen de aerobe en anaerobe energiesystemen dient evenwel bewaakt te worden zodat het vermogen (snelheid) aan de anaerobe drempel niet wordt ondermijnd door het sprintwerk. 

Jargon

Aeroob: Energielevering met tussenkomst van zuurstof. 

Anaeroob: Energielevering zonder tussenkomst van zuurstof.

Maximaal aeroob vermogen: Dit is de inspanningsintensiteit die overeenkomt met het niveau van de maximale zuurstofopname. Dit gaat over maximale inspanningen van 5 à 8 min.

Maximaal anaeroob vermogen: Dit gaat over de maximale inspanningsintensiteit die een atleet kan bereiken tijdens een sprint van 5 à 10 sec.

Anaerobe reserve: Dit geeft het inspanningsbereik aan tussen het maximaal aeroob en maximaal anaeroob vermogen.

Neuromusculaire coördinatie: aansturing van het spierapparaat vanuit het zenuwstelsel

Referenties

Sandford G, Laursen P, Buchheit M (2021) Anaerobic speed/power reserve and sport performance: scientific basis, current applications and future directions, Sports Med.

Sanders D, Heijboer M (2018) The anaerobic power reserve and its applicability in professional road cycling, J Sports Sci.

Foster C (1998) Monitoring training in athletes with reference to overtraining syndrome, Med Sci Sport Exerc.

Vind een expert

  • Sylvie Latour

    Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Osteopaat

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • Osteopaat

    Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Mark Van Dijk

    Orthopedisch chirurg
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Stefan Mattheeuws

    Orthopedisch chirurg
  • Anesthesist

    Frederic Brillouet

  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • BV Huisartsenpraktijk De Vaart

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Emmy Mornie

    Kinesitherapeut
  • Natasja Keereman

    Natasja Keereman

    Sportarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Huisarts

    Luc De Pelecijn

    Huisarts
  • Sanne Boonen

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Gino Devriendt

    Sportdiëtist
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Peter Plessers

  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • jana stevens

    Podoloog
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Julie Zels

  • Huisarts, Sportarts

    Sergei Barsegian

    Sportarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Charlotte Hoeman

    Diëtist
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Carl De Crée

  • Trees Dooms

  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Edwig Schatteman

    Sportarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bruno D'Hulster

  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Johan Roeykens

  • michel herssens

    Cardioloog
  • Marc Schiltz

  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Karel Pardaens

  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Servaas Binge

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Neurochirurg

    Bart Depreitere

  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Ann Gillis

  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Justine Stevens

  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sportpsycholoog

    Inez Swinnen

    Sportpsycholoog
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Ann Willemans

    Huisarts
  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marc Hertens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager Letselpreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Nicole Dillemans

    Sportarts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Marielle Van Aken

    Sportkinesitherapeut
  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • BVBA Samcon

  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Jempi Wilssens

  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Urgentie- en sportarts

    Sander Bomans

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Erik Van Lierde

  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Voorzitter

    De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Windy Lycke

  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Guido De Romagnoli

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Roben dedecker

  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Mark D Haese

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Arts specialist in opleiding

    Simon Horckmans

Gerelateerde items

Blessurepreventie
brace of tape .png

Sporten met een brace of een tape?

Sporter Artikel Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
Weerstandsband.png

Weerstandsbanden: waarvoor dienen ze?

Sporter Artikel Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
GF2Snow Week 6.png

Get Fit 2 Snow - Week 6

Sporter Artikel Snowboarden Skiën Training Blessurepreventie Training
Blessurepreventie
GF2Snow Week 5.png

Get Fit 2 Snow - Week 5

Sporter Artikel Snowboarden Skiën Training Blessurepreventie Training
Sluiten