Podologie: een verborgen parel in de sport

De podoloog is een paramedische professional die zich richt op de gezondheid van de voeten en het bewegingsapparaat. Met zijn/haar uitgebreide expertise behandelt de podoloog niet alleen voetklachten, maar ook bredere biomechanische problemen aan de knieën, heupen en de rug. Daarnaast kan de podoloog ook preventief werken door middel van gerichte analyses om problemen te voorkomen. Voor sporters kan een optimale biomechanica bovendien leiden tot betere prestaties.

Werkveld van de podoloog

Het werkveld van de podoloog bestaat uit twee belangrijke domeinen: podologische voetbehandeling en biomechanische analyses.

1. Podologische Voetbehandeling: Dit omvat het onderzoeken, behandelen en monitoren van de gezondheid van de voeten. Podologische voetzorg is van cruciaal belang voor patiënten met chronische aandoeningen zoals reuma en diabetes, maar ook voor andere risicogroepen, zoals patiënten met vaatlijden. Voor deze groepen is regelmatige en nauwgezette controle essentieel, omdat zij een verhoogd risico lopen op complicaties, waaronder amputaties. Podologen werken meestal autonoom, maar bij patiënten met onderliggende aandoeningen zoals diabetes is een voorschrift van een arts nodig. In België is het beroep van podoloog sinds 2016 officieel erkend als paramedisch beroep, en podologen beschikken dan ook over een RIZIV-nummer. Nomenclatuurnummers zijn echter alleen van toepassing voor specifieke patiëntengroepen, zoals diabetici.
2. Biomechanische analyse: Dit domein richt zich op de biomechanica van het bewegingsapparaat. Het begint met een uitgebreide anamnese om de klachten te begrijpen. De podoloog analyseert ook de gebruikte schoenen; slijtagepatronen geven mogelijks al aanwijzingen over de oorzaken van klachten. Dit helpt bij het geven van advies over wat goede schoenen kenmerken, wat essentieel is voor de verdere behandeling.

Het belang van goede schoenen

De voeten vormen het fundament van ons lichaam. Disbalans in dit fundament kan leiden tot problemen elders, zoals kniepijn of rugklachten. Een goede schoen is cruciaal, en er bestaat een ideale schoen voor elke activiteit. Vanaf zeven jaar wordt aangeraden stevige schoenen te dragen die voldoende stabiliteit bieden. Een goede schoen wordt gekenmerkt door een stevige hielcontour, en is buigzaam bij de tenen, maar niet in het midden van de zool. Dit zorgt voor de nodige stabiliteit en bewegingsvrijheid. Veters knopen lijkt vanzelfsprekend, maar wordt in de praktijk vaak verwaarloosd.

Na schoeninspectie voert de podoloog klinische testen en biomechanische metingen uit om de stand en mobiliteit van voeten, enkels, knieën en heupen te onderzoeken. Dit helpt om bewegingsafwijkingen te identificeren die mogelijks aan de klachten ten grondslag liggen. Vervolgens wordt een dynamische analyse uitgevoerd van de gang- en/of loopcyclus.

Behandelplan en podologische zolen

Bij het vaststellen van een verband tussen de biomechanica en de klachten, stelt de podoloog een behandelplan op. Dit kan bestaan uit:

1. Schoenadvies.
2. Doorverwijzing naar andere disciplines (zoals kinesisten, osteopaten, diëtisten,…).
3. Het opstarten van podologische zolen.
4. Een combinatie van bovenstaande opties.

Dit behandelplan wordt in overleg met de patiënt besproken. Als de voetfunctie de oorzaak blijkt te zijn, kunnen podologische zolen worden voorgesteld. Deze zolen zijn specifiek ontwikkeld op basis van objectieve gegevens zoals biomechanische metingen en analyses.

De ontwikkeling van podologische zolen begint met het nemen van een voetafdruk volgens een nauwkeurig protocol. Deze afdruk wordt belast genomen in een specifieke positie, wat als het ‘nulpunt’ dient. Vervolgens wordt de afdruk gedigitaliseerd met een 3D-scansysteem. De podoloog fungeert als ‘architect’ van de zolen, met een technisch ontwerp gericht op het beïnvloeden van gewrichtsassen in de voeten. Door het beïnvloeden van deze assen kunnen de podologen zo vanuit de voeten ook de rest van het lichaam sturen.

De meeste podologen besteden de productie van de zolen uit, zodat ze zich kunnen concentreren op het paramedisch-biomechanische aspect van hun werk. Deze uitbesteding maakt het mogelijk om een hoge kwaliteit en een breed scala aan materialen aan te bieden, vergelijkbaar met audiologen of oogartsen.

Preventieve zorg en screening

In de podologische praktijk komen patiënten met uiteenlopende klachten, variërend van voetpijn tot problemen aan de knieën, heupen of rug. De behandeling richt zich in veel gevallen op het verlichten van bestaande klachten, maar preventieve zorg speelt eveneens een belangrijke rol. Het uitvoeren van een preventieve screening is een uitstekende manier om toekomstige klachten te voorkomen. Dit geldt voor patiënten van alle leeftijden, maar is vooral belangrijk voor kinderen die zich nog in hun groeifase bevinden. Het tijdig opsporen van kleine afwijkingen kan helpen om grotere problemen in de toekomst te voorkomen. Een podologisch onderzoek vanaf de leeftijd van 7 jaar is daarom zeker aan te raden.

Een preventieve screening kan bijdragen aan een gezonde ontwikkeling en het voorkomen van pijnklachten tijdens sportieve of alledaagse activiteiten.

Conclusie

De podoloog speelt een essentiële rol in de gezondheidszorg door het voorkomen en behandelen van voet- en bewegingsgerelateerde klachten. Voetgezondheid is van fundamenteel belang voor het algemene welzijn. Door juiste zorg en preventie kan de podoloog bijdragen aan een betere levenskwaliteit voor zowel jong als oud. Regelmatige controles en het dragen van de juiste schoenen zijn belangrijke stappen naar een leven zonder klachten.

De voeten zijn meer dan alleen de basis van je lichaam; ze ondersteunen elke stap en beweging. Door aandacht te geven aan hun gezondheid, geef je jezelf de kans om vrijer en comfortabeler te bewegen. Gun je voeten de zorg die ze verdienen!