Grensoverschrijdend gedrag in de sportclub: wat kan jij doen en bij wie kan je terecht?

Grensoverschrijdend gedrag in de sportclub: wat kan jij doen en bij wie kan je terecht?

Karolien Adriaens is klinisch psychologe en focust zich op het uitvoeren van praktijkgericht onderzoek naar omstandersgedrag en de preventie van grensoverschrijdend gedrag tegen kinderen, zowel binnen als buiten de sport (Thomas More, Expertisecentrum Zorg en Welzijn, Onderzoeksgroep Mens en Welzijn).
Tine is criminologe en onderzoekt grensoverschrijdend gedrag in de sport (Thomas More hogeschool, Expertisecentrum Zorg en Welzijn, Onderzoeksgroep Mens en Welzijn). Ze adviseert het Internationaal Olympisch Comité in het opzetten van evidence-based beleid en procedures om grensoverschrijdend gedrag in de sport te voorkomen.
Sporter Blog Beleid Gezond Sporten Gezond Sporten Ethiek

Voor velen van ons is sporten leuk, uitdagend, sociaal en goed voor lichaam en geest. Helaas is de sportclub ook een context waarin grensoverschrijdend gedrag plaatsvindt. Recent Vlaams en internationaal onderzoek toonde aan dat psychisch, fysiek en seksueel grensoverschrijdend gedrag vaak voorkomt, vooral bij jonge competitiesporters. Voorbeelden van grensoverschrijdend gedrag zijn beledigingen, vernederingen, bedreigingen, ongepaste seksuele aanrakingen, en fysiek geweld. Een recente Europese studie (1), waaraan bijna 1500 Vlaamse sporters deelnamen, toonde aan dat psychisch grensoverschrijdend gedrag (59%) het meeste werd gerapporteerd, gevolgd door fysiek grensoverschrijdend gedrag (51%), en contact seksueel grensoverschrijdend gedrag (20%). Deze, maar ook andere internationale studies, tonen aan dat grensoverschrijdend gedrag niet enkel wordt gesteld door coaches en andere autoriteitsfiguren, maar ook vaak gebeurt tussen jonge sporters onderling.

Het meemaken van grensoverschrijdend gedrag kan op korte en lange termijn leiden tot ernstige fysieke en psychische gezondheidsklachten, een verminderde levenskwaliteit, minder plezier in de sport, verminderde motivatie en prestaties en soms ook het stoppen met sporten. 

Zelf zo’n ervaringen aankaarten of rapporteren in de sportclub is vaak niet eenvoudig.

Sporters voelen zich beschaamd, schuldig, oncomfortabel om erover te spreken, of weten simpelweg niet of en waar zoiets gemeld mag en kan worden. Bovendien worden signalen van grensoverschrijdend gedrag door omstanders vaak niet opgemerkt, geminimaliseerd of zelfs weggewuifd of genegeerd. Deze reacties kunnen de impact van het ervaren van grensoverschrijdend gedrag nog verder vergroten. Het is daarom belangrijk dat iedereen in de sportclub leert om signalen tijdig te herkennen, te melden en er zo mee voor te zorgen dat het stopt. Iedereen in de sportclub kan een omstander zijn: medesporters, coaches, ouders, sportpsychologen, artsen, kinesisten, bestuursleden, supporters, enz. Een gezamenlijke inspanning van al deze omstanders is cruciaal om een veilige sportomgeving te waarborgen en de negatieve gevolgen van grensoverschrijdend gedrag te verminderen.

In veel Vlaamse clubs kan je met bezorgdheden en vragen terecht bij de vertrouwenspersoon of het Aanspreekpunt Integriteit (API).

Club-API’s zijn (idealiter) opgeleid om op te treden bij bezorgdheden, meldingen of onthullingen van grensoverschrijdend gedrag. Ze worden daarvoor opgeleid en ondersteund door het Centrum Ethiek in de Sport en de respectievelijke sportfederaties. 

Trainers en bestuurders kunnen bij het Centrum Ethiek in de Sport, de Vlaamse Trainersschool en de Vlaamse Sportfederatie terecht voorbijscholing en ondersteuning. De interactieve workshops van het Vlaggensysteem, Grenswijs en Safe Sport Allies brengen het thema op een positieve manier onder de aandacht en zetten clubs en hun leden aan om er actief mee aan de slag te gaan.

Iedereen kan dus een steentje bijdragen, ook jij. Elke bezorgdheid of vermoeden kan discreet besproken worden met de club-API of federatie-API. Ook buiten de sport kan je terecht bij 1712 (www.1712.be) of bij het Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag (www.vlaanderen.be/vlaams-meldpunt-grensoverschrijdend-gedrag) van de Vlaamse overheid. Moedig ook je medesporters aan om waakzaam te zijn en, wanneer dat kan, erover te spreken. Een open cultuur creëren waarin eigen en andermans grenzen respectvol aangegeven kunnen worden, is de beste garantie op een veilige en fijne sportomgeving.

Tot slot, enkele concrete tips:

    • Sommige gedragingen kunnen voor anderen oké aanvoelen, maar voor jou misschien niet. Dit is helemaal oké. Ieders grens is anders en het is belangrijk dat we elkaars grenzen respecteren.
    • Enkel jij kan toestemming geven over wie jouw lichaam mag aanraken en op welke manier.
    • Het is oké om op elk moment nee te zeggen wanneer iets niet goed voelt. Je hoeft niet uit te leggen waarom je nee zegt.
    • Zie of hoor je iets dat niet oké voelt, praat erover met een iemand die je vertrouwt, zoals de club-API!

   

Op zoek naar nog meer tips en tricks? Neem zeker eens een kijkje op de Safe Sport Allies website. Hier vind je verschillende materialen om een veilig sportklimaat te creëren in de sportclub. Er zijn materialen beschikbaar specifiek voor sporters, maar ook voor trainers, ouders en clubbestuurders. Laten we samen werken aan een veilige sportomgeving! 


club-API 

Grensoverschrijdend gedrag  

Bronnen:

    1. Hartill M, Rulofs B, Allroggen M, Demarbaix S, Diketmüller R, Lang M, e.a. Prevalence of interpersonal violence against children in sport in six European countries. Child Abuse Negl. december 2023;146:106513. 

Vind een expert

  • BVBA Samcon

  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Trees Dooms

  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Karel Pardaens

  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Johan Roeykens

  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Peter Plessers

  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Gezond en Ethisch Sporten

  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Erik Van Lierde

  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Marc Schiltz

  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Jempi Wilssens

  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts

Gerelateerde items

Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Gezond Sporten Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Blessurepreventie
enkelverzwikking

Veel voorkomende sportblessures: een enkeldistorsie

Sporter Artikel Factsheet Video Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
brace of tape .png

Sporten met een brace of een tape?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
Weerstandsband.png

Weerstandsbanden: waarvoor dienen ze?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Sluiten