Coachen naar Succes: holisme en gedragsverandering in de kinesitherapie

The journey to success

In 2024 staan er al 41.127 vluchtkilometers op mijn teller, allemaal gerelateerd aan mijn werk. Dat is meer dan één keer de aarde rond. Met aanwezigheid op evenementen zoals de Africa Cup voetbal, het EK shorttrack en het WK shorttrack, was de voorbije periode enorm uitdagend maar ook inspirerend. Deze ervaringen binnen de topsport hebben mij als kinesitherapeut in staat gesteld om een actieve bijdrage te leveren aan het succes van atleten op het hoogste niveau.

In de sportwereld hangt dit succes niet alleen af van de behandelingen die we bieden, maar ook van ons vermogen om atleten te coachen naar duurzame veranderingen. Als kinesitherapeut streef ik ernaar om mijn atleten niet alleen te genezen van fysieke klachten, maar ook om hen te begeleiden naar een betere gezondheid en naar optimale prestaties. Ongeacht het doel of de doelgroep die we hebben als kinesitherapeuten, onze rehab omvat altijd mentale en emotionele aspecten. Een holistische benadering binnen de kinesitherapie is daarom essentieel.

Een van de meest uitdagende, maar ook een van de meest lonende aspecten van kinesitherapie is het stimuleren van gedragsverandering. Of het nu gaat om het volgen van oefentherapie, het aanpassen van levensstijl, of het omgaan met pijn, het coachen naar duurzame verandering vereist een begrip van de psychologische principes achter gedragsverandering.

The start of the journey

Een uitspraak van sportpsycholoog Jef Brouwers, in onze gemeenschappelijke tijd bij de Red Lions raakte me destijds diep: 'Wat je doet is niet belangrijk, wel hoe je dit doet.' Aanvankelijk begreep ik niet wat hij bedoelde en ik voelde me zelfs geraakt in de essentie van mijn job. Voor mij lag de essentie van mijn beroep juist in de inhoud, zo gedetailleerd en wetenschappelijk onderbouwd mogelijk. Het duurde geruime tijd voordat ik de diepere betekenis doorgrondde. Het besef drong tot me door dat atleten zich niet altijd zullen herinneren welke specifieke oefeningen we hebben gedaan of welke behandelingen zijn toegepast. Wat ze echter nooit vergeten, is het gevoel dat we ze hebben gegeven tijdens onze samenwerking. Het gaat dus niet alleen om de fysieke handelingen of adviezen, maar vooral om de manier waarop we onze atleten coachen en ondersteunen.

Performance mindset

Het creëren van een kader en het ontwikkelen van een performance mindset vormen de essentie van mijn aanpak, ongeacht of het nu gaat om een speler van AS Roma, Olympisch bronzen medaillewinnaar Hanne Desmet, of de breedtesporter van om de hoek. Elk individu vereist een unieke aanpak, waarbij maatwerk cruciaal is. Ondanks dat elke kinesitherapiepraktijk op haar website het belang van individualisatie benadrukt, moeten we ons afvragen of onze aanpak echt efficiënt genoeg is. Nemen we zowel de fysieke als mentale/cognitieve aspecten voldoende in overweging?

Hier is nog veel ruimte voor verbetering, aangezien ons succes als therapeut afhankelijk is van de opvolging van ons programma. Hoewel elke therapeut in staat is om een uitstekend trainingsprotocol op te stellen, zijn we slechts zo efficiënt als de uitvoering ervan. Deze uitvoering kan worden beïnvloed door factoren zoals motivatiegebrek, tijdsdruk, enz.

Ongeacht het doel of de doelgroep die we hebben als kinesitherapeuten, onze rehab omvat altijd mentale en emotionele aspecten.

Stap voor stap naar success

Als kinesitherapeut is het begrijpen van de verschillende fasen van gedragsverandering essentieel om succesvol te coachen. 

In de precontemplatiefase zijn sporters zich niet bewust van de noodzaak van verandering. Onze rol is hier educatie te bieden en bewustwording te creëren door complexe informatie toegankelijk te maken. Bijvoorbeeld, ik gebruik visuele hulpmiddelen en herhaalde communicatie om ervoor te zorgen dat mijn sporters volledig begrijpen wat nodig is voor hun herstel en hoe ze symptomen kunnen beheren. Mijn doel in deze fase is bewustwording te creëren en interesse te wekken voor verandering, en ik maak gebruik van educatie als een belangrijk instrument om dit te bereiken. Door educatie kan ik verwachtingen managen, realistische doelen stellen en mijn sporters in staat stellen om actief deel te nemen aan hun herstelproces. Dit betekent dat ik medische informatie vertaal naar begrijpelijke taal, visuele hulpmiddelen gebruik om processen uit te leggen, en herhaaldelijk communiceer om ervoor te zorgen dat mijn sporters de informatie volledig begrijpen. 

In de contemplatiefase erkennen sporters hun behoefte aan verandering. Ik help hen gemotiveerd te blijven door motiverende gespreksvoeringstechnieken te gebruiken, zoals open vragen stellen en hun autonomie te benadrukken.

Tijdens de voorbereidingsfase werk ik nauw samen met mijn sporters om SMART-doelen te stellen die specifiek, meetbaar, haalbaar, relevant en tijdgebonden zijn. Deze doelen bieden een concrete routekaart voor hun herstel en acties. Ik zorg ervoor dat mijn sporters actief betrokken zijn bij het proces van doelstellingen stellen en dat ze begrijpen hoe deze doelen bijdragen aan hun vooruitgang. Dit betekent dat we samen informatie verzamelen, realistische doelen stellen en een plan van aanpak opstellen om gedragsverandering te bereiken. 

In de actiefase begeleid ik mijn sporters actief binnen de therapie en het aanpassen van hun levensstijl, waarbij het doel is om steun en begeleiding te bieden om de veranderingen vol te houden.

Ten slotte, in de onderhoudsfase, streef ik ernaar om terugval te voorkomen en duurzame resultaten te behouden door sporters zelfredzaam te maken. Als kinesitherapeut is het mijn doel om sporters te empoweren zodat ze niet afhankelijk worden van voortdurende behandeling en ondersteuning. Als kinesitherapeut willen we positief misbaar zijn. 

Teamwork in de dagelijkse praktijk

Een essentieel aspect van succesvol coachen in de kinesitherapie is het empoweren van patiënten door hen actief te betrekken bij het ontwerpen van hun eigen revalidatieplan. Dit omvat het luisteren naar hun persoonlijke doelen, interesses en levensstijl, en het creëren van een gevoel van eigenaarschap en verantwoordelijkheid. Door samen te werken en open communicatie te bevorderen, kunnen kinesitherapeuten patiënten helpen zelfvertrouwen te ontwikkelen en de nodige vaardigheden te verwerven voor een zelfstandig herstelproces. Dit empowerment leidt tot duurzame resultaten waardoor ze proactief worden en niet afhankelijk blijven van voortdurende (passieve) behandelingen.

Slotgedachte

De vooruitgang die ik als kinesitherapeut de laatste jaren heb geboekt, gaat niet zozeer over vakinhoudelijke vooruitgang, maar vooral over mijn groei als coach en communicator. Effectieve communicatie stelde me in staat om niet alleen de fysieke aspecten van herstel en prestatieverbetering aan te pakken, maar ook een sterke vertrouwensband op te bouwen met atleten van diverse achtergronden en culturen. Deze vertrouwensband vormt de basis voor succes op het hoogste niveau van de sport.  

Literatuur:

• "Motivational Interviewing: Helping People Change" door William R. Miller en Stephen Rollnick.
• "Health Behavior Change in Physical Therapy: Implications for Practice" door Susan B. O'Sullivan en Thomas J. Schmitz.