Trainen met een vermogensmeter

Trainen met een vermogensmeter

Maarten Lievens is Master in de Lichamelijke Opvoeding en Bewegingswetenschappen (UGent). Hij is sinds 2015 inspanningsfysioloog in het Centrum voor Sportgeneeskunde (UZ Gent). Daar begeleidt hij verschillende populaties: van elite, competitieve en recreatieve atleten tot de revalidatie van patiënten, met specialisatie in het analyseren van inspanningstests en het opstellen van trainingsprogramma’s. Binnen de onderzoeksgroep inspanningsfysiologie aan de UGent voert hij onderzoek naar praktijkgerichte topics in voetbal (hydratatie, plyometrietraining) en wielrennen (het critical power model). Sinds 2018 is hij verantwoordelijk voor de sportwetenschappelijke ondersteuning van het U21 team van SV Zulte Waregem.
Sporter Sportprofessional Blog Training Fietsen Training

Steeds meer recreatieve fietsers drukken hun trainingen uit a.d.h.v. het geleverde vermogen. Maar wat is het nut juist van zo'n vermogensmeter en hoe kan zo trainen voor jou een meerwaarde zijn? Inspanningsfysioloog Maarten Lievens vertelt je hier meer over vermogensmeters of de fiets.

Sinds de uitbraak van de Corona pandemie ging de verkoop van indoor smart trainers stevig de hoogte in. Waar sporters het vroeger vooral hadden over hun gemiddelde hartslag bij een training zien we nu dat een groot deel van de recreatieve fietsers hun trainingen uitdrukken aan de hand van het geleverde vermogen. In deze blog verdiepen we ons in de geschiedenis, het nut en de praktische toepassing van de (mobiele) vermogensmeting.

 

Geschiedenis

Het trainen met een vermogensmeter lijkt een vrij recent verschijnsel maar is dit helemaal niet. Eind de jaren ‘80 werd door SRM de eerste vermogensmeter op de markt gebracht. Greg Le Mond, meervoudig tourwinnaar en wereldkampioen, was één van de eerste renners die het nut van trainen met een vermogensmeter inzag. Maar zoals vaker met nieuwigheden duurde het een hele tijd alvorens deze manier van trainen in het peloton ingeburgerd raakte. De hoge kostprijs maakte het oorspronkelijk ook niet toegankelijk voor een breed publiek waardoor trainen met een hartslagmeter lang de norm bleef. Door het opbod tussen fabrikanten kan nu ook de recreatieve sporter zich aan trainen met een vermogensmeter wagen. En geef nu toe, wie vergelijkt zijn eigen data niet graag met deze van Wout Van Aert op de Paterberg, Wout Van Aert in de massasprint of Wout Van Aert tijdens het klimmen (wat kan Wout eigenlijk niet?)?

 

Het nut van de vermogensmeter

Het belangrijkste doel van de vermogensmeter is de efficiëntie van het trainingsproces te verbeteren en zo toe te groeien naar een hoger prestatieniveau. Het plannen / opvolgen van de trainingsbelasting valt in grote lijnen terug te brengen tot het monitoren van de frequentie, de duur en de intensiteit van de trainingen. Frequentie en duur zijn eenvoudig meetbare parameters maar de intensiteit kwantificeren is complexer. Hiervoor kan zowel een hartslagmeter als een vermogensmeter gebruikt worden maar liefst gebruik je deze samen!

Er moet namelijk een onderscheid gemaakt worden tussen de externe belasting - hoeveel vermogen wordt er geleverd - en de interne belasting - hoeveel moeite kost het om dit vermogen te leveren (o.a. hartslag respons). Deze parameters samen gaan de uiteindelijke prestatiewinst bepalen.

Blog MaartenFiguur 1. Impellizzeri (2005): De trainingsadaptaties zijn het gevolg van de interne trainingsbelasting die bepaald wordt door (1) individuele eigenschappen zoals genetische aanleg en trainingservaring en (2) kwaliteit, kwantiteit en organisatie van de externe belasting.

Op deze manier kan je ook jouw fysieke fitheid opvolgen én jouw sterke en zwakke punten gaan bepalen. Hiervoor moet je jezelf al meer in de data verdiepen of kan je vragen aan een coach / inspanningsfysioloog om je hierin bij te staan.

 

Praktische toepassing

In de eerste plaats wil je de vermogensmeter gebruiken om je fitheidsniveau te bepalen en efficiënter te trainen. De meeste sporters gaan hiervoor van start met een test om hun Functional Threshold Power te bepalen: dit geeft een idee van je beginniveau en vanuit deze FTP-waarde kunnen verdere trainingszones worden afgeleid. Hieronder vind je het protocol hoe je hier mee aan de slag gaat:

Tabel 1. Testprotocol bepaling FTP volgens Hunter Allen en Andrew Coggan.
Tabel 1: Testprotocol bepaling FTP volgens Hunter Allen en Andrew Coggan.

Probeer deze test uit te voeren op een ergometer of op een rustige en tamelijk vlakke weg om veilig en zonder grote schommelingen in het geleverde vermogen de tijdrit af te werken. Belangrijk is dat je probeert om deze test telkens onder dezelfde omstandigheden uit te voeren om je evolutie op te volgen. 

Vanuit deze test kunnen er trainingszones opgesteld worden:

Tabel 2. Trainingszones gebaseerd op FTP volgens Hunter Allen en Andrew Coggan.
Tabel 2: Trainingszones gebaseerd op FTP volgens Hunter Allen en Andrew Coggan

Belangrijke kanttekening hierbij is dat deze trainingszones gebaseerd zijn op een 20 minuten durende prestatietest en geen rekening houden met de onderliggende fysiologie. Sporter A en B kunnen dezelfde FTP-waarde hebben maar sporter A kan een betere aërobe uithouding hebben en sporter B een beter getrainde anaërobe uithouding. Toch zullen deze sporters op basis van dit protocol trainen in dezelfde zones. Een inspanningstest waarbij de externe belasting (vermogen) wordt opgedreven en de interne belasting (HF, lactaat, gasuitwisseling) wordt gemeten is aangewezen om de trainingszones accurater te bepalen.

 

Diepere inzichten

Trainen met een vermogensmeter genereert een heleboel data die helpen om je training in meer detail te analyseren. Tijdens de training is het wattage een maat voor de arbeid die onze spieren op elk moment leveren. Afhankelijk van tal van omstandigheden (parcours, het weer, alleen of in groep fietsen, …) gaat dit momentane vermogen sterk fluctueren. Omdat deze fluctuaties er voor zorgen dat het gemiddelde vermogen van een rit niet de beste maat is voor de eigenlijke belasting, werden een aantal extra parameters ontwikkeld.

De Normalized Power (NP) geeft een schatting van het constante vermogen dat je voor eenzelfde fysiologische kost kan volhouden. Bij solo ritten op een vlak parcours zal de NP weinig verschillen van het gemiddelde vermogen, bij een heuvelrit in groep zal dit wel sterk van elkaar afwijken. A.d.h.v. de NP kunnen verschillende types inspanningen beter met elkaar vergeleken worden.

Door de NP uit te zetten t.o.v. de FTP van de atleet verkrijg je een nieuwe parameter: de Intensity Factor (IF). Met deze parameter kan je de intensiteit van een rit vergelijken tussen sporters met verschillende prestatieniveaus omdat de individuele capaciteiten in rekening gebracht worden.

Een laatste parameter die in dit lijstje niet mag ontbreken is een maat voor de totale trainingsbelasting van een rit, de Training Stress Score (TSS). Deze parameter houdt niet alleen rekening met je geleverde vermogen (NP), je individuele capaciteiten (FTP, IF) maar houdt ook rekening met tijdsduur van de inspanning. De berekeningswijze is zo opgesteld dat 1u fietsen aan je FTP gelijk staat aan een TSS van 100. Hierdoor kan je de belasting tussen lange en rustige ritten in zekere mate vergelijken met kortere intensievere ritten. Weet wel dat een hogere TSS niet per definitie gelijk staat aan meer prestatiewinst maar dat een goede opbouw met voldoende aandacht voor een goede afwisseling van rustige en intensieve prikkels doorslaggevend is.

 

Tot slot

Trainen met een vermogensmeter brengt veel opportuniteiten maar ook uitdagingen met zich mee. Verlies hierbij ook in geen geval je hartslagmeter uit het oog. De vermogensmeter vertelt je wat je aan het doen bent, de hartslagmeter (en je subjectieve gevoel) hoeveel moeite dit kost. Zie je na een trainingsperiode een daling van je hartslag voor eenzelfde belasting dan wijst dit vaak op positieve aanpassingen aan training. Anderzijds kan een plots lagere / hogere hartslag ook wijzen op vermoeidheid of zelfs aankomende ziekte. Ook op grote hoogte of in de hitte is het belangrijk om er rekening mee te houden dat het leveren van dezelfde vermogens een grotere interne belasting zal veroorzaken. Kortom, verdiep je in de terminologie of laat je waar nodig door een expert bijstaan om alles uit deze data te halen en je trainingen naar een hoger niveau te tillen!

  

Referenties:

Hunter A and Andrew C. Training and Racing with a Power Meter. Velopress. 2019.
Impellizzeri FM, Rampinini E, Marcora SM. Physiological assessment of aerobic training in soccer. J Sports Sci. 2005.
Impellizzeri FM, Marcora SM, Coutts AJ. Internal and External Training Load: 15 Years On. Int J Sports Physiol Perform. 2019.
http://www.srm.de/company/history/
https://www.trainingpeaks.com/blog/how-to-train-with-power-and-heart-rate/
https://www.trainingpeaks.com/blog/power-training-levels/ 
https://www.bikeradar.com/advice/fitness-and-training/power-vs-heart-rate/
https://www.trainerroad.com/blog/power-vs-heart-rate-how-modern-athletes-train/

Vind een expert

  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • BVBA Samcon

  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Barbara Vandenbussche

    Barbara Vandenbussche

    Kinesitherapeut
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Diëtist en Gedrags- & Mindsetspecialist

    Lieselot Wouters

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Johan Roeykens

  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut, Trainer
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Gezond en Ethisch Sporten

  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Sara Engels

    Gynaecoloog
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Erik Van Lierde

  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Trees Dooms

  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Karel Pardaens

  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Marc Schiltz

  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Peter Plessers

  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog

Gerelateerde items

Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Training
Apneu

Apneutraining: Acute en chronische effecten op inspanningstolerantie

Sporter Artikel Training Training
Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Gezond Sporten Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Kinderen en jongeren_sporthethiek.png

Hoe kijken kinderen en jongeren naar een veilig sportklimaat?

Sporter Blog Ethiek
Sluiten