Mindful sporten

Ondertussen loop ik, na mijn winterstop in de zetel, fris en fruitig de Vlaamse velden over en weer. Telkens niet meer dan een vijftal kilometers op de teller, maar de regelmaat klopt en de conditie is terug! Het tennisseizoen lonkt, alleen gooit Covid-19 opnieuw roet in het eten en moeten we de teamtrainingen nog even uitstellen.

De schrik slaat me toch even om het hart. Kan ik nog wel uithalen met mijn forehand? Zal het lukken om snel opnieuw de draad op te pikken van 2 seizoenen geleden? Ook vorige zomer werden immers heel wat tornooien afgelast, dus het wedstrijdritme is ver te zoeken. Moet ik mijn doelen bijstellen en de lat wat lager leggen? En hoe voelt die dekselse backhand nu weer aan?

De negatieve spiraal

Vragen, twijfels, onrust, en zelfs plots een wat beklemmend gevoel. Negatieve gedachten dreigen een loopje met je te nemen, je wil het stoppen, het lukt niet, en dan word je nog eens kwaad op jezelf omdat je zo negatief bent. Ook tijdens het sporten sluipen er negatieve gedachten en gevoelens in je hoofd, in je spel. Je wordt zelf je grootste tegenstander.

Hoe kom je hier vanaf? Hoe kan je die gedachtenstroom stoppen, elimineren, of controleren?

Helaas. Dat lukt niet.

Monsters verslaan

Wat moeten we dan doen? Recent onderzoek wijst uit dat niet de negatieve gedachten en gevoelens zelf het probleem zijn, maar wel de strijd die we ertegen voeren.

We kunnen leren er ánders mee om te gaan. De Acceptance and Commitment Therapy (ACT – Hayes, Wilson & Strosahl, 1999) leert je om een gezonde afstand te nemen van je gedachten en onrust, en je te richten op wat echt belangrijk is. Niet alleen doorheen de dag (en nacht), maar ook tijdens het sporten.

We sakkeren allemaal wel eens tijdens de match op onze lamlendige acties of voelen dat de stress het zodanig overneemt, dat we er niets meer van bakken. Wát op dat moment door ons hoofd schiet, is logisch. Het zijn vaak monsterlijke gedachten. “Oh my God!”, “Hoe kon ik die bal nu naast slaan!?”, “Loser die ik ben!”, “Ik zou beter stoppen en een andere sport doen” enz. Die gedachtenmachine blijft maar draaien, en we geloven dan nog vaak de inhoud van onze gedachten. Met alle gevolgen vandien: focus weg, frustratie verbijten, ondermaatse prestatie, weg plezier.

Maar dát het door ons hoofd schiet, dat kunnen we, zodra we het opmerken, leren loslaten.

Opmerkzaam & flexibel

Hoe dan? Door het eerst en vooral op te merken. “Ik merk op dat ik de gedachte heb dat ik een loser ben”. Ik merk het op. En ik laat het los. Hup. Schiet er alweer een gedachte door je hoofd. “Ik kan écht geen bal meer juist raken.” Ik merk het op. En ik laat het los. “Zie de anderen meewarig naar me kijken.” Ik merk het op. Ik oordeel niet over de gedachte. Ik laat de gedachte voorbijdrijven.

Waar we eerst verstrikt dreigen te raken in onze wirwar aan gedachten en gevoelens, leert ACT ons flexibeler om te gaan met de obstakels die we tegenkomen.

3-2-1

Wanneer sporten we op ons best? Als onze aandacht volledig in het hier-en-nu is. Niet bij de vorige misser, niet bij de priemende blikken van toeschouwers aan de zijlijn, niet bij de angst om terug de bal mis te slaan, maar volledige aandacht IN de actie. Opgaan in het moment, met al je zintuigen. Zie de fluogele kleur van de bal, hoor het geluid van de bal die botst op de gravel, voel de snaren van je racket tussen de punten door, ruik het versgemaaide gras en proef het restje banaan of druppeltje zweet in je mond.

Als je merkt dat je aandacht wegglijdt naar de mallemolen aan gedachten of naar een paniekerig gevoel, merk het op, en gebruik de 3-2-1-techniek. Noem 3 dingen op die je ziet, 2 dingen die je hoort, 1 ding dat je voelt. Je taakfocus komt op die manier terug, in het hier-en-nu.

Worden we zo vanzelf onverslaanbaar? We leren alleszins te presteren ondanks de aanwezige stress en interne blokkades. We leren om te gaan met moeilijke situaties en de angst een plaats te geven.

Werken aan onze veerkracht rendeert. Vanavond toch nog even een balletje slaan en afrekenen met dat monster van een backhand.