Sport, astronomie en zonnebrand

Sport, astronomie en zonnebrand

Na 20 jaar televisie radio en televisie richt Marc zich tegenwoordig op communicatie over gezondheid, geneeskunde en wetenschap. De materie is complex en delicaat maar mateloos boeiend, want uiteindelijk gaat het over het leven en welzijn van mensen. Als auteur publiceerde Marc reeds meerdere boeken over onvruchtbaarheid, huidkanker, ebola, darmziekten, het hart en de psychomedische begeleiding van jonge sporters.
Sporter Blog Podcast Gezond Sporten

Zonnebrand wordt onderschat in de sport. We zijn traditioneel goed beducht op spier- en gewrichtsletsels en andere orthopedische blessures, we beginnen ook al iets meer aandacht te hebben voor hersenschuddingen of microtraumata door valpartijen en botsingen in de sport, maar zonnebrand? Daar zijn we ons amper van bewust. Marc geeft je uitleg waarom je jezelf en je kinderen moet insmeren als je sport, ook in de lente!

Sinds op 1 maart de meteorologische lente begonnen is – op de start van de astronomische lente moeten we dit jaar nog wachten tot zaterdag 20 maart, dat scheelt elk jaar een dag of twee – kunnen buitensporters weer geregeld van de zon genieten. Door corona zal dat nog meer het geval zijn dan anders, want binnensport is op het moment dat ik deze blog schrijf nog steeds geen optie. Ik heb trouwens de indruk dat die zon dit jaar op sommige dagen al meer kracht heeft dan andere jaren in maart. In elk geval, met de zon keert ook het risico op zonnebrand terug. Alle buitensporters houden daar maar beter rekening mee, maar voor kinderen die sporten, is het risico nog groter dan voor volwassenen sporters. 

Het bleke wintervel

Kinderhuid is dunner dan volwassen vel. Als een kind zonnebrand oploopt, dan is het risico op huidkanker levenslang verhoogd. Dat is al na één keer verbranden het geval, maar het risico neemt natuurlijk toe met het aantal verbrandingen en de oppervlakte van de aangetaste huid. Vooral ’s zomers worden we om de oren geslagen met gezeur over zonnebrand, maar ik zeur heel bewust nu al. In volle zomer of bij het zwembad zijn ouders zich meestal wel bewust van het ultraviolette gevaar. Trouwens, in de grote vakantie “brandt” de jeugdsport sowieso op een laag pitje. Dat is heel anders in de maanden maart, april en mei, wanneer iedereen weer naar buiten rent met dat bleke wintervel. In deze periode spelen en sporten kinderen ook heel vaak buiten en zijn er ook veel openluchttoernooien. Als zo’n toernooi op een zonnige dag plaatsvindt, dan lopen kinderen vaak uren te sporten onder de zon. En op de momenten dat kinderen of teamgenoten even pauze hebben, staan ze meestal naar andere sportertjes te kijken; in de zon! We hebben er als ouders en sportbegeleiders geen erg in, maar uiteindelijk hebben die kinderen dus zowat de hele dag in de zon gesport, gespeeld, gezeten of gestaan, terwijl we zelf de helft van de tijd in de schaduw van de dranktent hebben doorgebracht. 

Astronomie voor beginners

Zonnebrand wordt onderschat in de sport. We zijn traditioneel goed beducht op spier- en gewrichtsletsels en andere orthopedische blessures, we beginnen ook al iets meer aandacht te hebben voor hersenschuddingen of microtraumata door valpartijen en botsingen in de sport, maar zonnebrand? Daar zijn we ons amper van bewust. Nu moet het gezegd dat je niet even snel zult verbranden als je sport en dus in beweging bent dan wanneer je een uur roerloos langs het zwembad ligt te slapen op een hete middag. De zon krijgt bij een voortdurend wendende sporter minder kans om een specifiek stuk huid zo lang te bestralen en op te warmen dat die zone verbrandt, maar op een gegeven moment is het natuurlijk toch zo ver.  

Waarom zijn we ons daar zo slecht van bewust? Wel, dat komt onder meer omdat we niks kennen van astronomie! Doordat het in april en mei nog relatief koel is, voelen en beseffen we niet dat de zon ook in de lente al hoog klimt. Het is vooral die hoogte van de zon die de brede invalshoek op de huid en dus ook het risico op zonnebrand bepaalt, en niet zozeer de temperatuur. De zon bereikt haar hoogste punt zoals bekend rond 21 juni, bij de zomerzonnewende, de start van de astronomische zomer. In de weken en ervoor is de zon, als ze schijnt, even ongenadig als in de weken erna. Wat uv-straling betreft, is de maand mei dus net zo gevaarlijk als de maand juli, is april even riskant als augustus, en maart net zo link als september. Maar welke sportouder of trainer denkt eraan jonge sportertjes in de lente al in te smeren met zonnemelk, laat staan een petje of een shirt met lange mouwen te geven? En welke volwassen sporter trekt zich iets aan van het risico dat hij of zij zélf loopt? 

Melk is gezond 

De boodschap is dus zonneklaar: bescherm jezelf en je kind op tijd met zonnemelk, ook in de lente en ook in de sport. Dat hoeft geen duur product te zijn; zowat alles wat in ons land te koop is, voldoet. Factor 50 is voor de meeste sporters en de gemiddelde duur van een buitensportactiviteit oké. Zelfs ’s winters kan smeren nodig zijn, en niet alleen op de skipiste. Dit jaar hebben we in februari al dagen met 18 graden gehad en momenten dat de koperen ploert behoorlijk hard brandde. Bespaar jezelf en je kind de pijn en de jeuk van zonnebrand en zeker het verhoogde risico op huidkanker. Uit een studie van 2018 bij Australiërs – en in dat zonovergoten land vol bleekhuiden van Britse komaf wonen veel ervaringsdeskundigen – blijkt dat volwassenen die in hun kindertijd geregeld werden ingesmeerd met zonnemelk 40 procent minder risico lopen op een melanoom dan Australiërs die al kind zelden werden ingesmeerd. 

Zonnesteek en hitteslag

Huidkanker is overigens niet het enige risico. Denk maar aan zonnesteken en hitteslagen. Een zonnesteek kun je oplopen door lange blootstelling aan de zon. Een hitteslag krijg je als de thermostaat in de hersenen ontregeld raakt. Dat kan in de zon optreden, maar ook onder een bewolkte hemel, bijvoorbeeld bij inspanningen in vochtige warmte wanneer je zweet niet verdampt, of zelfs binnen, als de sporter te warm gekleed is. We denken niet altijd aan een hitteslag als het slachtoffer niet in de zon is geweest. Mogelijke symptomen van zowel zonnesteken als hitteslagen zijn:  

    • duizeligheid 
    • dorst 
    • koorts
    • weinig zweten 
    • onrustigheid
    • spierkrampen
    • hoofdpijn

In ernstige gevallen riskeer je ademhalingsklachten, hallucinaties, epileptische aanvallen, bewusteloosheid, coma en zelfs overlijden! 

Als je een hitteslag of zonnesteek vermoedt: 

    • Breng de sporter in de schaduw of naar een koele plek 
    • Trek de kleren uit 
    • Bedek de huid met natte doeken 
    • Geef kleine slokjes water te drinken 
    • Raadpleeg een arts als de symptomen niet snel verbeteren 

Hittekrampen

Om af te ronden nog iets over hittekrampen. Als een sporter heel veel zweet, dan verliest die zouten, natrium en andere mineralen. De combinatie van vochtverlies, zoutverlies en vermoeidheid kan spier- of buikkrampen veroorzaken. Hoe snel dat proces intreedt, varieert sterk van persoon tot persoon, maar als je gauw krampen krijgt in de warmte, dan kun je die tegengaan door vóór het sporten of tijdens de pauze een sportdrankje of een beetje zoute chips te nemen. Het is niet zeker of dat zal werken – wetenschappers zijn het niet eens over het aandeel van zoutverlies in het optreden van krampen – maar het kan weinig kwaad om het te proberen.  

Samengevat: mijn factor 50 staat klaar en ondanks alles hoop ik vurig dat het een lekker lente en straks weer een lange, hete zomer wordt, met zo weinig mogelijk corona, veel sport, veel dorst en veel terrasjes. 

 
 

Sport, astronomie en zonnebrand

Vind een expert

  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Erik Van Lierde

  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Bruno D'Hulster

  • Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Marielle Van Aken

    Sportkinesitherapeut
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Guido De Romagnoli

    Sportarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Roben dedecker

  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Jempi Wilssens

  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager Letselpreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Trees Dooms

  • Joris De Win

    Sportarts
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Cedric Arijs

    Cedric Arijs

    Sportpsycholoog
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Ann Gillis

  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dominique Devriese

    Kinesitherapeut
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Marc Hertens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Stefan Mattheeuws

    Orthopedisch chirurg
  • Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Servaas Binge

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Justine Stevens

  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Wouter Eraly

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Gino Devriendt

    Sportdiëtist
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Johan Roeykens

  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Sylvie Latour

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Ann Willemans

    Huisarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Nicole Dillemans

    Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • jana stevens

    Podoloog
  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Lander Dewitte

    Sportarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • BV Huisartsenpraktijk De Vaart

    Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Sportarts
  • Karel Pardaens

  • Carl De Crée

  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Mark Van Dijk

    Orthopedisch chirurg
  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • An Konings

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Katja Van Oostveldt

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • michel herssens

    Cardioloog
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Windy Lycke

  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Sanne Boonen

    Sportarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Julie Zels

  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Edwig Schatteman

    Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Mark D Haese

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Natasja Keereman

    Natasja Keereman

    Sportarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Peter Plessers

  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • BVBA Samcon

  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Emmy Mornie

    Kinesitherapeut
  • Marc Schiltz

  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut

Gerelateerde items

Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Blessurepreventie
brace of tape .png

Sporten met een brace of een tape?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
Weerstandsband.png

Weerstandsbanden: waarvoor dienen ze?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Gezond Sporten
Vaak voorkomende misvattingen over vrouwelijke sporters.png

Vaak voorkomende misvattingen over vrouwelijke sporters

Sporter Artikel Gezond Sporten
Sluiten