Brain Gains: aan de slag met je angsten

Brain Gains: aan de slag met je angsten

Tine Wetsels is een enthousiaste en gepassioneerde hulpverlener. Haar motto is ‘practice what you preach’. Je kan haar al lopend of fietsend aantreffen in Bierbeek en omstreken. Meestal voor dag en dauw. Als schoolpsycholoog (KUL 2005) schoolde ze zich bij tot sportpsycholoog (KUL 2020) en combineert ze een deeltijdse job op het CLB met het begeleiden van atleten (alle niveaus) in de praktijk The Extra Mile in Bierbeek (www.theextramile.be). Ze is ook sportpsycholoog verbonden aan de Topsportschool Volleybal in Leuven en Vilvoorde en maakt deel uit van het www.thewomenpeloton.be team die het vrouwenwielrennen mee boost. Tine is mede bestuurslid van de beroepsvereniging Sportpsychologie Vlaanderen (www.sportpsychologievlaanderen.be), waar ze ook de intervisiegroep coördineert.
Sporter Blog Sportpsychologie

Als sporter ben je gefocust op het trainen van je lichaam. Zo word je sterker en beter!

Meer en meer wint het belang van mentale training terrein. Gelukkig, want onze hersenen zijn onze grootste spier en wel degelijk op te trainen. 

Met angst en twijfel wordt iedereen wel al eens geconfronteerd, ook in de sport. Het is dan vooral belangrijk om hiermee om te gaan zodat ze je (prestaties) niet beperken. Sportpsycholoog Tine Wetsels vertelt je hier alles over.

In mijn praktijk als sportpsycholoog word ik vaak geconfronteerd met hulpvragen rond angst, stress en gebrekkig zelfvertrouwen.

    • Angst om niet aan de verwachtingen van de omgeving te voldoen
    • Verlammende stress bij wedstrijden
    • Bang voor blessures
    • Onzeker over eigen kunnen

Het leven bestaat uit risico’s en onzekerheden. En het is ook goed dat we hierbij angst en twijfel ervaren, wat ons behoedt voor gevaar. Angst helpt en beschermt. Zo zijn (een juiste dosis) wedstrijdzenuwen helpend om goed te kunnen presteren. En zorgt het besef van druk en gevaarlijk verkeer ervoor dat we een fietshelm dragen en ons verlichten in het donker.

Wanneer angst ons echter beperkt in de dingen die we belangrijk vinden en tot disfunctioneren leidt, loont het de moeite om te investeren in het beter leren omgaan met datgene wat ons bang maakt.

Angst is een oerreactie van onze hersenen. Een leven zonder angst bestaat niet, dus kunnen we er maar beter mee leren omgaan.

Want feitelijk gaat het over blijven investeren in de dingen die we graag doen en flexibeler leren omgaan met de problemen en hindernissen onderweg!

In een sportpsychologisch traject gaan we op zoek naar waar die angst wortelt. Deze analyse van de oorzaken geeft belangrijke informatie en gebruiken we in het bespreken en verwerken ervan. 

Vaak zijn we getraind in het herkennen en benoemen van onze angstgedachten:

    • Ik ben slecht bezig (denk ik wanneer mijn trainer instructies roept tijdens de match)
    • Dit gaat niet lukken (zeg ik tegen mezelf omdat ik een sterke concurrent zie staan)
    • Grote kans dat mijn hamstring blessure opnieuw opspeelt (na een lange revalidatieperiode en nog onvoldoende vertrouwen in mijn eigen lichaam) 
    • Waarom sta ik hier? (want mijn voorbereiding was allesbehalve optimaal)

Maar onze gedachten zijn geen feiten. Luisteren naar ons hoofd betekent in bovenstaande vaak vermijden. En vermijden is de uitdaging niet aangaan, liever dan afgerekend te worden op mogelijks niet kunnen. En neen, we kunnen niet 100% uitsluiten dat het soms niet lukt. 

Negatieve ervaringen breiden zich snel uit (één keer vallen met de fiets bij het dalen generaliseert zich snel naar alle volgende afdalingen, terwijl je voordien vele keren afdaalde zonder te vallen). Dat is typisch menselijk. Door dezelfde situatie te blijven opzoeken (steeds opnieuw afdalen) dooft de link die onze hersenen legden tussen afdalen en vallen, stilaan uit.

Het is dus goed om weten dat acute angst zelflimiterend is en geen ernstige gevolgen heeft.

Grafiek Brain Gains

Angst kan dus slechts verminderen en verdwijnen door geleidelijke blootstelling aan de angst-uitlokkende situatie:

    • Met kleine tussenstappen en opbouwen van vertrouwen
    • Angst-uitlokkende situatie niet uit de weg gaan 
    • Kleine successen opmerken 
    • Aanmoedigen en belonen

Of je angst nu realistisch is of onwaarschijnlijk, als jij ze gelooft is ze reëel. Angst is een emotie en emoties zijn menselijk, ook in (top)sport. Adviezen zoals ‘daar moet je gewoon niet aan denken’ of ‘niet zo angstig zijn’ helpen je niet verder. (Angst)gedachten en (angst)gevoelens komen en gaan, je hebt er niet steeds controle over. We kunnen wel beter leren omgaan met deze gedachten en gevoelens, zodat jij weer dingen kunt doen die jij belangrijk vindt, zoals voluit sporten.

Emotiemanagement

Meer inzicht hebben in je angst is een belangrijke stap naar het overwinnen van je angst. Het gaat erom je emoties te leren kennen en hier actief mee te leren omgaan om het perfecte gevoel te kunnen realiseren, want met dat perfecte gevoel kun je beter presteren.

Iedereen is anders en ook sporters verschillen onderling in emotionaliteit. Iedere hulpvraag naar ‘beter leren omgaan met angst’ betekent een zoektocht naar een optimaal emotiemanagement.

Het helpt alvast om stil te staan bij de onderstaande inzichten die je zelfkennis kunnen vergroten:

    • Gedachten zijn niet wat ze zeggen te zijn, ze zijn niet de baas over jou. Geloof dus niet alles wat je denkt.
    • Laat gevoelens golven, ze komen en gaan vanzelf. Zeg, wanneer je morgen tijdens je training volop aan het afzien bent, tegen jezelf: ‘dit doet pijn, maar wat er ook gebeurt en hoe erg ik het ook vind, binnen een goed uur is dit voorbij. Pijn is ook mijn bondgenoot. Deze fysieke pijn is kleiner dan de emotionele pijn om mijn doel niet te bereiken. We weten dat ons lichaam meer aankan dan dat het ons vertelt.
      Jammer genoeg geldt hetzelfde principe voor aangename gevoelens. Dat zalige gevoel na een stevige work-out komt op, maar golft ook weer weg, terwijl het gerust wat langer zou mogen duren.
    • Je hebt geen controle over je gedachten en gevoelens, maar wel over je gedrag. Jij kunt ervoor kiezen om dingen te doen die jij belangrijk vindt om te doen, ook als dat misschien niet fijn voelt op dat moment. Zo kun je ook sporten met angst en deze angst accepteren. Dat is niet makkelijk; daar is moed en zelfkennis voor nodig, maar je kunt het wel.

Hoe meer zelfkennis je hebt, hoe meer routines je ontwikkelt en hoe meer je mentale vaardigheden zoals zelfspraak, ademhalingsoefeningen, mindfulness, visualisatie, doelen stellen, focus, … traint. Hierdoor word je vaardiger in het leren omgaan met angst en bouw je zelfvertrouwen op. 

Blijf niet zitten met je angst(en), praat erover en ga ermee aan de slag. Laat je (professioneel) helpen, zodat jij je eigen en allerbeste angstmanager wordt. Je angstgevoelens leren accepteren betekent niet dat je de situatie ook moet accepteren.

Ik ben ervan overtuigd dat we ook preventief kunnen inzetten op het voorkomen van (problematische) angstklachten in de sport door in te zetten op psycho-educatie, veiligheid, communicatie en vertrouwen. En ook met angst- en stressklachten heel wat vooruitgang kunnen boeken door op zoek te gaan naar hun oorsprong en in te zetten op de aanpak ervan.

 

Wist je dat...

angst in de sport ook helpt en beschermt?

Zelfkennis is de sleutel!

Sommige atleten ervaren wedstrijdzenuwen als hulpmiddel om optimaal te presteren. Anderen blokkeren net op te veel stress.

Het gaat erom om jouw individuele zone van optimaal presteren te vinden en vaardigheden te ontwikkelen om deze flow op te zoeken.

Vind een expert

  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Erik Van Lierde

  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut, Trainer
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Peter Plessers

  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Sara Engels

    Gynaecoloog
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Roeykens

  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Gezond en Ethisch Sporten

  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Trees Dooms

  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • BVBA Samcon

  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Marc Schiltz

  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Diëtist en Gedrags- & Mindsetspecialist

    Lieselot Wouters

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • An Konings

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Karel Pardaens

Gerelateerde items

Beleid
Grensoverschrijdend gedrag

Grensoverschrijdend gedrag in de sportclub: wat kan jij doen en bij wie kan je terecht?

Sporter Blog Ethiek Gezond Sporten Beleid Gezond Sporten
Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Sportpsychologie
Gelukkig sporten is gezond sporten.png

Gelukkig sporten is ook gezond sporten

Sporter Blog Sportpsychologie
Sportpsychologie
Prestatiedruk

Overmatige prestatiedruk: waar komt het vandaan en hoe pak je het aan?

Sporter Blog Sportpsychologie
Sluiten