Presteren start altijd vanuit je baas: het brein

Top Gymnastiek, voor iedereen onzichtbare, dagelijkse inspanningen om een beperkt aantal keren in niet eens vier minuten te tonen wat het opleverde. Passie en volharding, de onmisbare ingrediënten van een TOP TURNSTER/TURNER. Die LIEFDE voor turnen onbewust met de paplepel toegediend. De huiselijke turnlucht wordt bij elke inademing opgesnoven en nooit helemaal weer uitgeademd. Turnen, net DNA van een gezin met turners waaruit de ambitie groeit met het kind.

In het Belgische damesteam ‘Toestel Turnen Meisjes’, waar ik al jaren aan de slag ben, is “jong” zeker het geval. De ‘meisjes’ werken elk HARD en de coaches en staf begeleiden hen naar JUIST werken om later als dames op de Olympische Spelen hun droom te realiseren.

Volharding maakt deel uit van de houding van de atlete. Turnen is letterlijk een sport van vallen en opstaan. Laat deze twee activiteiten meermaals per dag het deel te zijn van de atlete. Als Prestatie Psycholoog heb je er wel je werk mee om psychologisch het rechtstaan te ondersteunen.

Op erg jonge leeftijd starten de meisjes, met ongebreidelde ambitie en bijzonder grote fierheid, om hun dromen te realiseren. Ouders en kind, samen voor hun passie, ‘het kind dat turntalent heeft’. Talent/potentieel worden getest en het is duidelijk dat er meer nodig is. Karakter is boven alles onontbeerlijk. ‘Ik moet er nogal wat voor opofferen’ is de eerste zin om volledig uit je brein te schrappen. Daarom is een zeer specifieke aanpak van het psychologische aspect in topsport (welke ook) nodig. De groeiende leeftijd geeft de methodes aan. Hoe de ouders hun liefde en ook hun ambitie blijven doorgeven aan hun kind krijgt onze volle aandacht. Steeds blijven wij ter beschikking. 

In topgymnastiek start de carrière van hun kind op erg jonge leeftijd. Het is aangewezen om bij de start van de topsportcarrière (in Gent) de ouders nauw te betrekken bij de werking om het welzijn van hun kind centraal te stellen. Een ruime introductie in de vele aspecten van topsport voortkomt te vermijden teleurstelling. 

De weg van de Club naar de Topsport Turnzaal in Gent, gekoppeld aan topsportschool, topsport internaat en topsport training is een psychologisch gigantische stap waarbij wij de ouders nodig hebben. Het leven van het kind verandert. Die verandering van plaats gebeurt zowel lichamelijk als psychologisch. Je brein verhuizen gaat trager dan een valies nemen en elders je intrek nemen. Die ‘inburgering’ krijgt veel aandacht van school, internaat en elite coaches, kortom van de ganse Gymfed organisatie met talrijke specialisten die zich inzetten voor allen. Samen zorgen zij met de ouders, voor een “zachte overgang”. Het regelmatige contact tussen alle betrokkenen en de ouders zal zorgen voor een grote en noodzakelijke rust bij het kind-topsportatleet en vooral bij de ouders. De toegankelijkheid van alle verantwoordelijken van Gymfed, topsport, internaat en school is dan ook een realiteit. Wedstrijden worden langzaam ingebouwd in het programma om te grote overgangen naar de competitie te vermijden. 

In het Gymfed-sportmodel staat de sporter centraal. Het fysieke en psychologische welzijn tijdens het sporten zijn voorwaarden voor het realiseren van het potentieel. En evolutie betekent ‘geduld’, ‘niet te vlug’, zichzelf beschermen tegen te hoge 

verwachtingen en vaak vastgesteld ongeduld. Alle atleten dromen van Olympische Spelen. Het WK in Antwerpen biedt die tot de verbeelding sprekende realisatie ervan. Alle toppers van de hele wereld zullen in Antwerpen, bijna thuishaven, hun kunsten laten zien op het indrukwekkende feest in het magische Sportpaleis. Erbij horen is genieten en genot is de basis van elke prestatie. Mijn slogan “Pret verdwijnt, stress verschijnt” wordt zo praktisch gerealiseerd en de stap naar een volgende droom kan gezet worden.

De kwetsuur van Tokyo Olympische kampioene Nina Derwael vernietigde haar deelname aan het WK, etappe naar Parijs. Verdriet en frustratie en tal van andere onvermijdelijke emoties maken zich van haar meester op dat ene moment. Ook voor Lisa Vaelen ging al het werk naar de ‘WK piek’ verloren. Eén woord: “ziek” onderbrak alles. Ook Noémie Louon diende fysiek af te haken. Alle drie droomden zij van een topprestatie op het WK op weg naar de Olympische Parijs droom. Hun afwezigheid heeft ook een impact op de andere teamleden. Hun bezorgdheid om hun fysieke welzijn groeit. Elke lichamelijke hinder nestelt zich in hun brein. De hele situatie is veranderd. Ook komen drie plaatsen vrij in de vijf mogelijke WK selecties en één reserve. De psychologische strijd met zichzelf verhoogt en zo ook het idee over hun verhoogde kansen op deelname. Acht atleten blijven over voor zes plaatsen en twee afvallers. Het is voorspelbaar en vooral verstaanbaar dat niemand bij de twee afvallers wil horen. De teleurstelling is immens groot bij de twee niet geselecteerden. Het team voelt dit alles want alles is in eerste instantie voelen. Het welzijn van allen is ons grootste aandachtspunt. Een positieve sfeer, gekoesterd door de coaches en staf, houdt maximaal externe negatieve factoren uit het team. Team en individuele sessies peilen naar de ambitie van de atleten en hun inzicht in hoe zij zichzelf zien als elite atleet/mens/presteerder. Vragen over hoe zij omgaan met feedback en teleurstelling geven informatie waarmee iedereen aan de slag kan gaan. De ultieme testgegevens zullen toegevoegd worden bij de reeds aanwezige gegevens. De selectiecommissie zal er zich over buigen en het verdict bekend maken. Dat alles verhoogt de spanning om tijdens die ultieme test een topprestatie te realiseren. Zij zijn allen turn-klaar, de ene gestresseerd en de andere gaat perfect om met de onvermijdelijke wedstrijdspanning. Ikzelf verwijder mij van individu en groep. Ik stoor zeker als ik net voor een selectie of wedstrijd denk nog enige bijdrage te kunnen leveren op psychologisch vlak. De atlete heeft geleerd te voelen wat het best is voor haar en zal haar eigen voorbereiding kiezen. Nooit kreeg ik op dergelijke momenten enige vraag van een atleet. Enige bijkomende informatie kan de ‘informatie te veel’ zijn. Ik praat voluit met de gedwongen afwezigen. Zij schoolden zich onmiddellijk om tot topsupporters. Euforisch geluk bij de geselecteerden, kleine en zeer grote teleurstellingen bij niet geselecteerden, allen gesteund door coaches en staf. De enen gooien met dankwoorden, anderen verstoppen zichzelf om hun gemengde emoties te verwerken. Op het WK zullen wij meegenieten van de prestaties van Erika Pinxten, Fien Enghels, Jutta Verkest, Maélysse Brassart, Margaux Dandois en Yléa Tollet.

Hoe hard top gymnastiek of in het algemeen topsport kan zijn bleek nog eens tijdens de WK-competitie in Antwerpen. Een hoop gekwetsten hadden wij al bij de start. Alsof het niet genoeg was viel ook Ylea Tollet nog uit wat de coaches noodzaakte om een niet al te fitte reserve atlete Abderdeen O’Driscoll op te roepen. Het was de mokerslag teveel. De veerkracht was opgebruikt en het verdict was duidelijk: wij gaan als team niet naar Parijs. De atleten slaagden er niet in om hun droefheid te verbergen. Ze lieten hun tranen de vrije loop. Waarom zouden ze zich ook inhouden na zoveel fysieke ellende die hun droom als een hard opgeblazen ballon doorprikte. Het wordt nadenken en afwegen, voelen en dialogeren, de droom opfleuren indien nog mogelijk om desgevallend als individu in Parijs te geraken. Coaches en staf zullen er alles aan doen om diegenen die kansen hebben als individu en een nieuw project willen opzetten voor zichzelf te ondersteunen.

Topsport is slechts voor diegenen die een ijzersterk karakter hebben om zo vlug mogelijk terug op te staan en met alle energie er terug tegenaan te gaan. Alsof er niets gebeurd is.

Je kan misschien eens denken aan het moment waarop tegenslag had. Wat het lastig om de draad terug op te nemen?