Sporten leuk (en verslavend) maken. ‘Gamification’ to the rescue?

Sporten leuk (en verslavend) maken. ‘Gamification’ to the rescue?

Als doctor in de sportsociologie heeft Charlotte Van Tuyckom een bijzondere interesse in de sociologisch-historisch-beleidsmatige component van sport. Haar passie voor onderzoek en wetenschapscommunicatie zet ze graag om in blogs en podcasts. Beroepsmatig is ze als docent/onderzoeker verbonden aan de opleiding Sport en Bewegen van Howest en de Sportinnovatiecampus. Charlotte heeft een bijzondere interesse in digitale innovaties en de impact ervan op de sport- en gezondheidssector. Met een verleden in marketing is ook sport- en gezondheidspromotie helemaal haar ding. Ze zetelt tevens in de Vlaamse Sportraad, die advies geeft aan de minister van Sport.
Sporter Blog Gezond Sporten Gezond Sporten

Gamende jongeren komen vaak negatief in het nieuws. Spelletjes worden echter al duizenden jaren gespeeld. Door jong én oud. Pokémon Go, het populaire augmented reality smartphone-spel waarbij je Pokémons moet vangen, zou maar liefst meer dan 1 miljard keer gedownload zijn. En heus niet enkel door jongeren. Maar wat kan de sportwereld leren van Pokémon Go? Of van Angry Birds, of Candy Crush? Wat maakt spelletjes zo aantrekkelijk, zo verslavend? En hoe kunnen speltechnieken ook toegepast worden op situaties of contexten die geen spel zijn? Charlotte Van Tuyckom geeft je een antwoord op deze vragen!

Al ‘spelend’ fitter worden

Denk aan een typisch spelletje als Farmville, enkele jaren terug enorm populair op Facebook. Doel bij Farmville is het onderhouden van een virtuele boerderij. Ook al ken je het niet, aan de grafische interface zie je meteen dat het om een spel gaat. En als je wat gedetailleerder kijkt, onderscheid je tal van spelelementen. De speler kan punten verzamelen, een level hoger komen in het spel, beloningen en badges ontvangen, een avatar maken, met vrienden spelen, enz.

Gamification 1

Farmville, het spel waarbij je een virtuele boerderij moet onderhouden

Diezelfde elementen vind je ook terug bij applicaties die mensen motiveren tot (meer) sporten en bewegen. Denk bijvoorbeeld aan Strava, het platform waarop heel wat lopers en fietsers hun prestaties bijhouden. Ook daar zijn er punten, badges, progressiebars, persoonlijke uitdagingen, leaderboards, medailles, bekers, competitie met vrienden, … Een spel als het ware.

Gamification 2

Strava, een online sportplatform dat tal van spelelementen gebruikt

Strava is een mooi voorbeeld van gamification, 

the use of game elements, game design techniques in non-game contexts

Ook andere online sportcommunity- of workoutplatformen zoals Nike Run ClubZwiftGarminPolar ClubFitbitMyFitnessPalFitocracy, … zijn daar goed in. Het gegeven van sporten proberen ze om te vormen tot een soort spelbeleving. Al dan niet gecombineerd met hun eigen smartwatch of activity tracker. Geen spelletje op de computer met een avatar, maar jij bent de avatar. En die beleving is nog intenser bij platformen als Zwift (fietsen), RunSocial(lopen) of EXR (roeien). Daar sport je immers ‘in real life’ vanuit je huiskamer (op een loopband, fietstrainer, roeimachine, …) tegen anderen (die zich soms aan de andere kant van de wereld bevinden). De gamestructuur motiveert je. De ‘rijkere’ sportbeleving zorgt voor meer voldoening. Maar het ultieme doel ligt telkens buiten het spel zelf. Je wil fitter worden, meer lopen, fietsen, conditie trainen, buikspieren kweken, … 

Officiële trailer van EXR, de app die indoor roeien een pak leuker maakt

3 universele psychologische noden

Wat zorgt er nu voor dat die spelelementen mensen motiveren? Wat maakt de Zwift’s, Strava’s en Fitocracy’s van deze wereld zo verslavend? De beste platformen zijn alleszins niet diegene die alle beschikbare spelelementen inzetten. Wel diegene die ze het meest effectief inzetten. Volgens de zelfdeterminatietheorie van Deci & Ryan zorgen 3 factoren ervoor dat een activiteit echt de moeite is. Dat je intrinsiek gemotiveerd bent en het nog eens opnieuw wil beleven. Deze 3 factoren werden keer op keer vastgesteld. Bij verschillende doelgroepen en in verschillende contexten. Ook bij spelletjes. Spelers zijn meer gemotiveerd als het spel inspeelt op de volgende 3 ‘universele psychologische noden’. 

Een eerste is competentie. Het gevoel dat je iets kan verwezenlijken, iets kan oplossen, dat je obstakels kan vermijden. Dat je iets bereikt met je activiteit. Daar zijn online sportcommunities heel goed in. Bij het sporten verzamel je punten, een standaard spelelement. Maar van zodra je een aantal punten hebt verzameld ga je een niveau hoger en verdien je een badge of beker. Niet zomaar een badge, maar ene die ‘proficiat, je hebt dit echt verdient!’ schreeuwt. Dit geeft de speler een gevoel van competentie, van iets moeilijks te hebben verwezenlijkt. Je mag naar een volgend niveau, geweldig! En je kan die prachtprestatie ook nog eens delen met je vrienden. Zo gaat dat door in het ganse platform. De makers willen dat je je goed voelt, dat je uitdagingen blijft aangaan. Je registreert je prestaties en wordt steeds beter (in het spel, maar ook qua fysieke fitheid). Online sportcommunities zijn volledig opgebouwd rond competentie, zodat de gebruiker het gevoel heeft dat die workouts ook ergens toe leiden. 

Een tweede is autonomie. Een gevoel van controle. Van eigen keuzes kunnen maken, niet blind iets of iemand anders volgen. Activiteiten doen uit vrije wil en in harmonie met de eigen waarden. Veel keuzeopties en veel vrijheid. Online sportcommunities laten je kiezen welk type workout je wil doen of welke sportieve challenge je wil aangaan. Je eigen doelen vooropstellen, het systeem niet blind volgen. Vaak is de ene uitdaging of activiteit meer punten waard dan de andere. Maar je kan zelf keuzes en afwegingen maken. De beslissing ligt in handen van de speler, en is niet vooraf vastgelegd door de makers.

Een derde is verbondenheid. De activiteit is verbonden met iets buiten jezelf, iets betekenisvol. Je doet het bijvoorbeeld omdat het gezond is, omdat je er beter door in je vel zit, omdat je het met vrienden kan doen. Sociale interacties zijn hierbij belangrijk. Online sportcommunities zetten sterk in op dat sociale element. Sporten is beter met vrienden. Je kan anderen volgen en elkaar motiveren. Je kan lid worden van groepen met dezelfde sportieve interesses of uitdagingen. Het hele opzet is: ‘je bent hier niet alleen!’ Het gaat dus niet enkel om jij en je sportprestaties, maar om een community. Om iets groter dan jezelf. 

Online sportcommunity- of workoutplatformen gebruiken dus standaard spelelementen, maar zetten ze zodanig slim in dat ze inspelen op de 3 psychologische noden autonomie, competentie en verbondenheid. En op die manier de ‘spelers’ intrinsiek motiveren. En sporten leuk (en verslavend) maken.

Let’s play!

Vind een expert

  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • BVBA Samcon

  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Ann Gillis

  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Karel Pardaens

  • Wouter Peters

    Huisarts, Sportarts
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • An Konings

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marc Schiltz

  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Johan Roeykens

  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Jempi Wilssens

  • Willy Coosemans

  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Jana Stevens

    Podoloog
  • Erik Van Lierde

  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Trees Dooms

  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Peter Plessers

  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Jan Wanten

    Sportarts

Gerelateerde items

Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Gezond Sporten Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Blessurepreventie
enkelverzwikking

Veel voorkomende sportblessures: een enkeldistorsie

Sporter Artikel Factsheet Video Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
brace of tape .png

Sporten met een brace of een tape?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
Weerstandsband.png

Weerstandsbanden: waarvoor dienen ze?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Sluiten