Non-contact voorstekruisbandletsels bij vrouwelijke atleten: feit of fabel?

Non-contact voorstekruisbandletsels bij vrouwelijke atleten: feit of fabel?

Fabienne Van De Steene studeerde af in 1992 als licentiaat in de motorische revalidatie en kinesitherapie aan de Universiteit Gent. Hierna specialiseerde ze zich in de sportkinesitherapie aan de KUL. Ze werkt reeds haar ganse carrière als sportkinesitherapeut enerzijds in een privaat praktijk (HIT) en anderzijds als kinesitherapeut bij de Red Flames. Om het klinische en het wetenschappelijke te combineren is Fabienne tot op heden ook werkzaam binnen de vakgroep Revaki als praktijkcoördinator waar ze vooral ingeschakeld wordt in de het musculoskeletale luik en de sportkinesitherapie.
Sporter Blog Blessurepreventie Voetbal Blessurepreventie Sportmedisch

Je kent hoogstwaarschijnlijk wel een (bekende) voetbalster of voetballer die is uitgevallen door een gescheurde voorste kruisband (ACL). Zo mist de Nederlandse topspeelster Vivianne Miedema het WK voetbal in juli door een ACL-blessure die ze opliep in februari. Zo'n letsels komen veel voor in de (voetbal)sport, maar wat is daar juist de reden voor en kan dit vermeden worden? Kinesitherapeut van onze Red Flames Fabienne Van De Steene legt het je hier allemaal uit!

Dit weekend is alweer een speelster van het voetbalveld gedragen met vandaag het verdict van de MRI: gescheurde voorste kruisband. Er was niemand in de buurt, geen lelijke tackle, … en toch. Is dit pure pech of komt dit wel vaker voor? Kunnen wij als trainers en begeleiders van deze atleten dit voorkomen? 

Wat zeggen de cijfers ons: 

  1. Bij nader onderzoek blijkt de incidentie op een voorstekruisband (ACL) letsel bij jonge vrouwelijke atleten heel hoog te liggen:
     
    Non-contact VKBletsels bij vrouwelijke atleten_1 
  2. Non-contact ACL-scheur is een van de frequentste letsels bij voetbal, handbal en basketbal

Non-contact VKBletsels bij vrouwelijke atleten_2

Distribution of patients in the Norwegian National Knee Ligament Registry by age and sex.

Hoe komt dit?

Hiervoor zijn een aantal risicofactoren verantwoordelijk die enerzijds buiten de atleet (extrinsieke) liggen: wedstrijdsituatie, ondergrond.

En anderzijds binnen de atleet (intrinsieke) liggen: 

    • anatomie: hoe smaller het kanaal waarlangs de ACL loopt hoe groter het risico 
    • hormonen: men vermoedt dat op basis van de aanwezigheid van vrouwelijke hormonen er meer laxiteit aanwezig is in het bindweefsel van de ACL. Dit wordt extra beïnvloed door het moment binnen de cyclus.

Welk mechanisme ligt aan de basis van dit soort letsels?

Het letsel ontstaat vaak na een landing of bij het snel veranderen van richting. Vrouwelijke atleten hebben dominantere Quadriceps in verhouding tot de Hamstrings, die juist de actieve beschermers van de ACL zijn.

Uit video-analyses is gebleken dat 80% van de ACL-letsels non contact letsels zijn.

 

Kunnen we de atletes beschermen? 

Een mix van interventies kan ervoor zorgen dat de vrouwelijke atleet beter beschermd is tegen ACL letsels:

    • Educatie: via videobeelden uitleggen wat een ACL is en hoe hij belast wordt. Elkaar leren evalaueren en aansturen naar een correcte landing (bewustwording). Kissing knieën vermijden. De FIFA (fifa11+) heeft hiervoor een programma uit gewerkt:

Non-contact VKBletsels bij vrouwelijke atleten_3

    • Specifieke krachttraining in preseason voorbereiding (leg press, leg extension, squat, leg curl)
    • Stabilisatietraining van de knie met onstabiele oppervlakken

Non-contact VKBletsels bij vrouwelijke atleten_4

    • Starten met interventie programma’s op vroege leeftijd (6-10 jaar wordt in sommige sporten gesuggereerd)
    • Dit programma gestructureerd integreren in de trainingscyclus
    • Bij aanvang van seizoen elke speelsters een drop vertical jump test laten uitvoeren en deze filmen

Hoe revalideer je van een voorstekruisbandletsel? 

Hierin heb de atleet de keuze tussen een conservatieve of een operatieve aanpak:

Bij een conservatieve aanpak traint men de spieren op zodat de stabiliteit in de knie door de spieren wordt opgevangen. Als de knie niet onstabiel aanvoelt én afhankelijk van de sport en van het niveau van sportbeoefening kan voor deze aanpak gekozen worden. 

Bij een operatieve aanpak wordt de voorste kruisband gereconstrueerd door de chirurg. Hiervoor zijn verschillende technieken mogelijk. Erna volgt een revalidatie van 6 à 8 maanden waarbij in de eerste maanden de nadruk wordt gelegd op herstel van de mobiliteit en herstel van de spiercontrole. Daarna volgt opbouw van de kracht en het trainen van de functionaliteit om zo na ongeveer 8 maanden tot sporthervatting te komen.  

Take home message

    • Non-contact ACL letsels komen veel voor bij vrouwelijke atleten
    • Educatie rond een goeie landing is belangrijk
    • Zowel optrainen van spieren als stabiliteit verbeteren kunnen helpen in de preventie van deze letsels
    • Start met preventie op jonge leeftijd

 

  

Bronnen

Vind een expert

  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Trees Dooms

  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Gezond en Ethisch Sporten

  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Roeykens

  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Willy Coosemans

  • Marco Guidi

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Sara Engels

    Gynaecoloog
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Peter Plessers

  • Koen Nys

    Sportarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Erik Van Lierde

  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Marc Schiltz

  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Diëtist en Gedrags- & Mindsetspecialist

    Lieselot Wouters

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Karel Pardaens

  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • BVBA Samcon

  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut, Trainer
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog

Gerelateerde items

Sportgeneeskunde
EK voetbal.png

Het EK 2024: Spelers in gevaar? Analyse van wedstrijdcongestie en gezondheidsrisico's

Sporter Blog Voetbal Sportmedisch Sportgeneeskunde
Beleid
Grensoverschrijdend gedrag

Grensoverschrijdend gedrag in de sportclub: wat kan jij doen en bij wie kan je terecht?

Sporter Blog Ethiek Gezond Sporten Beleid Gezond Sporten
Sportgeneeskunde
Lies

Pubalgie, what’s in the name?

Sporter Blog Voetbal Sportmedisch Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
Hamstringblessures

Een hamstringblessure? Nooit eenvoudig!

Sporter Blog Voetbal Sportmedisch Sportgeneeskunde
Sluiten