Lactaat: vriend of vijand?

Lactaat: vriend of vijand?

Reinout is zaakvoerder van Triathloncoach.be en 3Lab.be. Hij is tevens docent aan de KU Leuven en de Vlaamse Trainersschool (VTS) in de programma's voor triatlon en wielrennen. Hij heeft meer dan 25 jaar ervaring in het coachen van atleten en het ondersteunen van coaches. Zijn voornaamste expertise betreft het vertalen van wetenschappelijke informatie naar praktische aanbevelingen. Uithoudingssporten dicteren het ritme van zijn professioneel en privéleven.
Sporter Blog Training Training

Verzuurde benen, de klop van de hamer, geparkeerd staan, kramp tot achter de oren, … elke sporter maakt het al eens mee. Nogal eens wordt lactaat aangewezen als boosdoener. Maar is dit wel terecht? Inspanningsfysioloog Reinout Van Schuylenbergh geeft je een antwoord op deze vraag en vertelt je alles wat je moet weten over lactaat!

Afval?

Sinds 1780 onderzoeken wetenschappers de rol van lactaat in de menselijke fysiologie. Tot op vandaag blijven nog heel wat vragen bestaan en dit wijst op de complexe rol dat lactaat speelt. Intussen is de kennis geëvolueerd van “lactaat als afvalstof en oorzaak van spiervermoeidheid” tot “lactaat als brandstof voor spierinspanningen en een signaalmolecule voor tal van lichaamsprocessen” (Ferguson et al 2018).

Energie!

Om beter te begrijpen welke rol lactaat precies speelt, kijken we naar de energieleveringssystemen in ons lichaam.

Je zou onze energieleveringssystemen kunnen vergelijken met een hybridewagen die benzineaandrijving met elektrische aandrijving combineert en afhankelijk van de energiebehoefte en -beschikbaarheid (brandstof) met een bepaalde energiemix de wagen aandrijft.

In ons lichaam heten de motoren “het fosfageen energiesysteem”, “de glycolyse” en de “aerobe verbranding”. Het fosfageen systeem kan snel veel energie in korte tijd leveren (vermogen). Helaas zijn de energievoorraden (capaciteit) om dit systeem aan te drijven snel uitgeput en dienen de andere motoren al snel geactiveerd te worden.

Vereenvoudigd model glycose, oxidatie KH en oxidatie vetten

Figuur 1 illustreert een vereenvoudigd model van (1) de glycolyse, (2) de oxidatie van koolhydraten en (3) de oxidatie van vetten. 

Activiteit glycose en oxidatieve systeem i.f.v

Figuur 2 toont de activiteit van de glycolyse en het oxidatieve systeem in functie van de inspanningsintensiteit. Bij toenemende intensiteit verloopt de activatie van de glycolyse volgens een exponentiele curve (rode curve). De activiteit van het oxidatief systeem volgt een eerder lineair patroon (blauwe curve) (Wackerhage et al, 2022). 

Dit geeft aanleiding tot 3 typische scenario’s:

1. Inspanning aan een matige intensiteit

De matige intensieve inspanningen situeren zich in het linker spectrum van figuur 2: De glycolyse is nog niet erg actief en bijgevolg is de productie van pyruvaat beperkt. Dit heeft 2 belangrijke gevolgen:       
(1) Het oxidatieve (ook aerobe genoemd) energiesysteem heeft nog ruimte om Acetyl-CoA vanuit de beta-oxidatie (vetten) op te nemen en in energie om te zetten.    
(2) Dit zorgt ervoor dat er maar een beperkte drive is om pyruvaat in lactaat om te zetten. 

Lange, rustige duurtrainingen zijn inspanningen die we in dit domein kunnen onderbrengen. 

 2. Inspanning aan een hoge intensiteit

Bij toenemende intensiteit neemt de pyruvaatproductie toe. Zolang de aerobe energielevering dit nog de baas kan, is de energiemix vergelijkbaar zoals in scenario 1. Echter, er bestaat een competitie tussen de glycolyse en de beta-oxidatie voor een plaats in het aerobe metabolisme. Van zodra de pyruvaatproductie niet meer integraal kan worden opgevangen in het aerobe metabolisme verdwijnt de mogelijkheid om nog bijkomend vetten te verbranden. De glycolyse duwt als het ware de beta-oxidatie uit de energiemix. 

In figuur 2 wordt een evenwichtssituatie aangeduid op het moment dat de exponentiële curve van de glycolyse de lineaire curve van het oxidatieve systeem doorbreekt. Dit punt geeft de hoogste intensiteit weer waarbij nog net een evenwicht tussen beide energiesystemen bestaat. Dit punt wordt ook gedefinieerd als de ‘anaerobe drempel’ of ‘maximale lactaat steady state (MLSS)’. Deze intensiteit is goed bekend bij wielrenners tijdens een tijdrit of bij een beklimming van een col op het scherp van de snee. Een intensiteit die nog net haalbaar is. De intensiteit nog verhogen is echter niet lang vol te houden en deze situatie wordt beschreven in scenario 3. 

3. Inspanning aan een zeer hoge intensiteit

De intensiteit ligt nu dermate hoog dat de evenwichtssituatie tussen pyruvaatproductie en eliminatie wordt overschreden. Pyruvaat dreigt zich op te stapelen en wordt omgezet naar lactaat. Dit toont zich in een sterk verhoogde lactaatspiegel in het bloed. Het lactaat is evenwel geen eindproduct, maar kan opnieuw omgevormd worden naar pyruvaat en ingezet worden als energiesubstraat voor de aerobe energielevering. Men spreekt hier over de lactaatshuttle: het lactaat is een energiesubstraat dat van de ene locatie naar de andere kan migreren en bijdragen aan de invulling van de energiebehoefte (Hall et al 2016, Brooks et al 2022). 

Welke betekenis heeft lactaat voor mij?

Het is duidelijk dat lactaat (pyruvaat) een sleutelrol speelt in de balans van de verschillende energiesystemen en dat de lactaatconcentratie in het bloed het gevolg is van een dynamisch proces van productie en eliminatie. Bijgevolg kunnen lactaatwaarden enkel geïnterpreteerd worden in het licht van de maximale lactaatproductie (vLamax) enerzijds en de maximale lactaateliminatie (VO2max) anderzijds. De klassieke (en nog steeds gangbare) meet- en interpretatiemethoden schieten hier te kort en meer geavanceerde modellen kunnen een oplossing bieden (Wackerhage et al, 2022).

In functie van optimale prestaties in een bepaalde sportdiscipline is een welbepaalde energiemix optimaal. Een sprinter in het wielrennen dient zowel uit te blinken in uithoudingsvermogen om de duur van de race te verteren, als in explosiviteit voor de eindsprint. Dus zowel de aerobe motor (VO2max) als glycolytische motor (vLamax) moeten voldoende uitgebouwd zijn. Voor een lange afstandstriatleet liggen de vereisten anders: de aerobe motor blijft een prioriteit, maar de glycolytische motor dient best onderdrukt te worden om de vetverbranding optimaal te laten functioneren. Dus niet het maximaliseren, maar wel het optimaliseren van de energiesystemen is aangewezen in functie van een topprestatie in een specifieke sportdiscipline (tabel).

Sportdiscipline

vLaMax (mmol/L/s)

VO2max (ml/kg/min)

Triatlon lange afstand

0.2-0.3

75-85

Wegwielrennen – sprinter

0.7-0.9

75-85

Atletiek – sprintnummers

1.0-1.2

50-60

Enkele referentiewaarden voor topatleten (heren).

Ik voel toch de verzuring en de spiervermoeidheid?

Maar hoe zit het nu met de pijn en de vermoeidheidssignalen tijdens intensieve activiteit? Deze signalen zijn zeer reëel en zien we geassocieerd met hoge lactaatconcentraties in het bloed. Het is evenwel verkeerd te denken dat het lactaat de oorzaak is van deze vermoeidheid. Vermoeidheid is het gevolg van een zeer complexe interactie tussen metabole, neuromusculaire en mentale processen en kan niet tot één oorzaak herleid worden (McCormick et al, 2015, Hall et al 2016). 

Conclusies

Het is duidelijk dat er niet meer op een traditionele manier naar lactaat gekeken kan worden. Indien met de adequate protocollen gemeten en geïnterpreteerd, kan er aan de hand van lactaatmetingen zeer relevante informatie verzameld worden over de fysiologische kwaliteiten van de sporter. Deze informatie kan gebruikt worden voor de sturing van het trainingsproces en de sportprestatie.

 

Referentielijst

    • McCormick A, Meijen C, Marcora S. Psychological Determinants of Whole-Body Endurance Performance. Sports Med. 2015 Jul;45(7):997-1015. doi: 10.1007/s40279-015-0319-6. 
    • Brooks GA, Arevalo JA, Osmond AD, Leija RG, Curl CC, Tovar AP. Lactate in contemporary biology: a phoenix risen. J Physiol. 2022 Mar;600(5):1229-1251. doi: 10.1113/JP280955.
    • Hall MM, Rajasekaran S, Thomsen TW, Peterson AR. Lactate: Friend or Foe. PM&R. 2016 Mar;8(3 Suppl): S8-S15. doi: 10.1016/j.pmrj.2015.10.018. 
    • Wackerhage H, Gehlert S, Schulz H, Weber S, Ring-Dimitriou S, Heine O. Lactate Thresholds and the Simulation of Human Energy Metabolism: Contributions by the Cologne Sports Medicine Group in the 1970s and 1980s. Front Physiol. 2022 Jul 22;13:899670. doi: 10.3389/fphys.2022.899670.
    • Ferguson, B.S., Rogatzki, M.J., Goodwin, M.L. et al. Lactate metabolism: historical context, prior misinterpretations, and current understanding. Eur J Appl Physiol 118, 691–728 (2018)

Vind een expert

  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Ann Gillis

  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Jempi Wilssens

  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Johan Roeykens

  • Trees Dooms

  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Willy Coosemans

  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Jana Stevens

    Podoloog
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Wouter Peters

    Huisarts, Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • BVBA Samcon

  • Erik Van Lierde

  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • An Konings

    Sportarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Peter Plessers

  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Marc Schiltz

  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Karel Pardaens

  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer

Gerelateerde items

Training
Apneu

Apneutraining: Acute en chronische effecten op inspanningstolerantie

Sporter Artikel Training Training
Blessurepreventie
enkelverzwikking

Veel voorkomende sportblessures: een enkeldistorsie

Sporter Artikel Factsheet Video Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
brace of tape .png

Sporten met een brace of een tape?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
Weerstandsband.png

Weerstandsbanden: waarvoor dienen ze?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Sluiten