Als sporter is het van belang om je goed voor te bereiden op je sportprestatie. Hierbij kunnen wedstrijdroutines je helpen aangezien je door deze consequent toe te passen terecht komt in 'the zone'. Dit is een stadium waarin je het optimale spanningsniveau bereikt voor jou als sporter. Sportpsycholoog Eva Maenhout vertelt je meer over wedstrijdroutines en deze ideale zone in haar blog!
Het eerste tornooi. Dubbel dames, vrijdagavond, zonnig weer. Zoveel zin in competitie, samen met mijn interclubmaatje. Fun verzekerd! De eerste ballen slaan in de opwarming, toch wat zoeken. En dan slaat de stress toe. Hadden we toch niet beter wat meer getraind? Wat als mijn forehand er niet door komt? Ik voel mijn hart kloppen in mijn keel, het beeld van een complete offday flitst door mijn hoofd. Weg focus.
Het belang van wedstrijdroutines
Alles begint met een goede voorbereiding. Het is verstandig om telkens op dezelfde manier naar een wedstrijd toe te leven. Het helpt jou om in de juiste omstandigheden aan de start te verschijnen. Als je dezelfde routine consequent toepast, beland je na verloop van tijd ook automatisch in deze ideale mentale toestand. Dat kan erg nuttig zijn en een houvast bieden als de omstandigheden lastig zijn, bv. als je ergens gaat spelen met joelende supporters om je heen.
De juiste wedstrijdvoorbereiding
Pre-gameroutines zijn echter individueel verschillend. Stel jezelf de vraag: Hoe beleef je de avond voor de wedstrijd? Hoe ziet je routine eruit op de dag van de wedstrijd? Hoe bereid je je mentaal voor op wat komt? En hoe ga je zorgen dat je je focus terug vindt als je hem bent verloren?
Enkele tips:
- Weet wat jouw gepast niveau van spanning is: eerder chill, of koel, of opgefokt?
- Zorg voor een goede fysieke voorbereiding (rust, voeding, hydratatie).
- Bereid je mentaal voor (door motiverende muziek, een inspirerend filmpje).
- Maak je materiaal klaar.
- Zoek net voor de wedstrijd een rustige plaats om je mentale opwarming te doen. Kies 5 situaties die belangrijk voor je zijn in je sport en visualiseer jezelf terwijl je die acties succesvol uitvoert.
De ideale zone
Wie te zware druk ervaart, verstart of klapt dicht. Wie te weinig spanning voelt, presteert te slap. Het komt er dus op aan om een optimaal spanningsniveau te ervaren dat daar ergens tussenin ligt. Dat heet de (individuele) zone (van optimaal functioneren). In deze ideale zone vallen wat we doen en wat we denken samen. Een darter ‘voelt’ nog voor de pijl het bord heeft geraakt dat hij in de roos zal gooien. Een basketbalspeelster blijft de korf blindelings vinden tijdens de wedstrijd.
Hoe regel je dat? Het inbouwen van ademhalings- of ontspanningsoefeningen helpt om de spanning te verlagen; muziek luisteren of motivational video’s helpt om je spanningsniveau op te krikken.
Vandaag verloopt mijn wedstrijd zeker niet “in the zone”. Na een hopeloze achterstand in de eerste set, knokken we ons echter terug in de match. Ik pas de O3-routine toe tussen de punten in: Ontladen (rustig in- en uitademen), Ontspannen (een slokje water drinken en de snaren van mijn racket rechtzetten) en Opladen (mezelf kort toespreken: “Punt voor punt. Go!”). De stress verdwijnt en maakt plaats voor een zuivere focus. We verliezen uiteindelijk de wedstrijd met een nipte tiebreak, maar het belang van wedstrijdroutines heeft nog maar eens aan kracht gewonnen.
