Waarom inspraak van kinderen belangrijk is
In onze vorige blogpost ‘Grensoverschrijdend gedrag in de sportclub: wat kan jij doen en bij wie kan je terecht?’ stonden we stil bij wat grensoverschrijdend gedrag in de sport inhoudt, wat sporters zelf kunnen doen en bij wie (bv. Aanspreekpunt Integriteit of API) ze terecht kunnen bij vragen, bezorgdheden of vermoedens. We benadrukten dat iedereen in de sportclub een belangrijke rol heeft in het creëren van een veilige sportomgeving, van sporters en trainers tot ouders, clubbestuurders en supporters.
Veel van de huidige maatregelen worden echter vaak ontwikkeld zonder de mening van (jonge) sporters te bevragen. Net omdat we een veilige sportomgeving willen creëren voor sporters, is hun stem van cruciaal belang. Wat vinden sporters belangrijk als het gaat over een veilig sportklimaat?
Percepties van kinderen uit het kinderparticipatie platform
De Europese Unie heeft via het kinderparticipatie platform 1000 kinderen uit 21 verschillende Europese landen tussen 7 en 17 jaar bevraagd over wat zij belangrijk vinden om zich veilig te voelen (1). Niet enkel de sportomgeving werd bevraagd, maar ook hun bredere leefwereld, zoals school, thuis en online.
Kinderen en jongeren gaven aan dat ze het belangrijk vinden om persoonlijk met iemand te kunnen praten wanneer ze zich niet goed voelen of met vragen zitten, bij voorkeur familie en/of vrienden. Hun tips voor volwassenen waren onder andere:
-
- Meer en beter luisteren: volwassenen moeten kinderen en jongeren betrekken bij beslissingen.
- Duidelijke informatie geven: zorg als volwassene voor begrijpelijke en toegankelijke communicatie.
- Bied hulp bij grenzen stellen: geef als volwassene ondersteuning door het stellen van grenzen en regels.
- Samenwerking tussen volwassenen en kinderen: werk samen om problemen of moeilijkheden aan te pakken.
- Bescherming van mentale gezondheid: besteed aandacht aan hoe kinderen en jongeren zich voelen, en bescherm de mentale gezondheid.
Percepties van sporters
Tijdens de Youth Olympic Games van 2018 (2) en 2020 (3) werden jonge sporters gevraagd naar hun perceptie over een veilig sportklimaat. Thema’s zoals veiligheid, fair play, sportiviteit en dopingvrije sport kwamen aan bod. Niet onbelangrijk, sporters omschreven een veilige sportomgeving ook als een plek waar er geen plaats is voor grensoverschrijdend gedrag.
Uit het onderzoek van Willson en collega’s (4) bleek dat sporters verschillende uitdagingen zien om hun sportomgeving veilig te maken en te houden, zoals de normalisatie van bepaalde gedragingen (bv. schreeuwen, schelden, doortrainen bij uitputting of blessures), de aanwezigheid van een prestatie- en zwijgcultuur, en een gebrek aan aandacht voor gelijkheid, diversiteit en inclusie. Hierdoor is het voor jonge sporters niet altijd eenvoudig om aan een volwassene aan te geven wanneer iets niet goed voelt.
Uit dit en ander onderzoek leerden we dat er een aantal cruciale elementen nodig zijn voor een veilige sportomgeving:
-
- Athlete-centered coaching: stel de sporter altijd centraal.
- Motiverende coaching stijl: een motiverende stijl (bv. sporters keuzes aanbieden, in gesprek gaan, aangepaste hulp aanbieden) heeft een positief effect op motivatie, sportprestatie, welzijn en ook inspraak – waardoor de drempel verlaagd wordt om over grensoverschrijdend gedrag te spreken (5).
- Zorg voor toegankelijke onafhankelijke ondersteuning en meldingssystemen.
- Goed opgeleide API’s: API’s die voorbereid zijn om met bezorgdheden of klachten aan de slag te gaan.
Door actief te luisteren naar de stem van jonge sporters, kunnen we samen werken aan een veilig sportklimaat. We nodigen alle sportclubs en federaties uit om naar de sporters te luisteren en hen te betrekken bij de ontwikkeling van veiligheidsmaatregelen, en om de nodige ondersteuning te bieden aan alle betrokkenen. Samen kunnen we een veilige sportomgeving creëren voor alle sporters waar ze zich veilig en gewaardeerd voelen!
Take home – Wat vinden (jonge) sporters belangrijk?
|
Referenties:
- European Union. (2004). Children's Voices on Feeling Safe. https://eu-for-children.europa.eu/feeling-safe
- Mountjoy M, Vertommen T, Burrows K, Greinig S. #SafeSport: safeguarding initiatives at the Youth Olympic Games 2018. Br J Sports Med. 2020;54(3):176-82.
- Mountjoy M, Vertommen T, Tercier S, Greinig S, Burrows K. SafeSport: Perceptions of Harassment and Abuse From Elite Youth Athletes at the Winter Youth Olympic Games, Lausanne 2020. Clin J Sport Med. 2022;32(3):297-305.
- Willson E, Kerr G, Battaglia A, Stirling A. Listening to Athletes’ Voices: National Team Athletes’ Perspectives on Advancing Safe Sport in Canada. Front Sports Act Living. 2022;4:840221.
- Haerens L, Vansteenkiste M, De Meester A, Delrue J, Tallir I, Vande Broek G, e.a. Different combinations of perceived autonomy support and control: identifying the most optimal motivating style. Phys Educ Sport Pedagogy. 2018;23(1):16-36.
