Multiomics analyses in de sport: een nieuwe revolutie?

Multiomics analyses in de sport: een nieuwe revolutie?

Dieter Deprez studeerde in 2006 af als master lichamelijke opvoeding (optie sporttraining, UEFA-A diploma voetbal), waarna hij assistent werd aan de Universiteit Gent. In 2015 behaalde hij een doctoraat in de bewegings- en gezondheidswetenschappen met een focus op talentidentificatie en -ontwikkeling binnen het jeugdvoetbal, met speciale aandacht voor het relatieve leeftijdseffect en maturiteit. Ondertussen werkte hij onder meer in de jeugdopleidingen van SV Zulte Waregem en Club Brugge, waar hij instond voor de fysieke opvolging van de spelers in en rond de groeispurt. In 2015 werd hij opgenomen in de technische staf van het eerste team van Club Brugge, waar hij 8 seizoenen werkzaam was als sportwetenschapper en coördinator van het ‘ClubLAB’. Vandaag werkt hij voor Cosmogroup als scientific accountmanager. Cosmogroup is een bedrijf gespecialiseerd in multiomics analyses (DNA, metaboloom en microbioom) om de (sport)voeding en suppletie op maat van de atleet te maken.
Sporter Blog Training Training

Ooit al gehoord van 'sportomics'? Het is één van de nieuwe wetenschappelijke (r)evoluties die gebruikt kan worden in de sportwereld. Het kan in de toekomst misschien wel een rol spelen in sportprestatie en talentidentificatie! Bewegingswetenschapper Dieter Deprez vertelt je alles over 'sportomics' en geeft je een voorbeeld hoe het praktisch geïmplementeerd kan worden.

Inleiding

Sport en fysieke activiteit zijn complexe, multifactoriële en niet-lineaire activiteiten waarbij de omgeving en ervaring (voeding en training), samen met de biologische en genetische samenstelling van de atleet een heel belangrijke rol spelen, met daarnaast ook psychologische factoren (zoals motivatie). Deze combinatie van genetische eigenschappen en omgevingsfactoren bepaalt het atletisch fenotype, wat zichtbaar is (zie figuur 1).

Van genotype naar fenotype

Figuur 1Van genotype naar fenotype.

In het laatste decennium zijn de studies naar het effect van sommige genetische varianten (i.e., polymorfismen) op bepaalde fysieke eigenschappen (zoals uithouding, kracht en snelheid) exponentieel gestegen. Hoewel het onderzoek op dit gebied uitgebreid is, is er is nog steeds controverse en debat over de omvang van het potentiële effect van genetica op sportprestaties en over hoe de invloed van positieve/negatieve erfelijke eigenschappen kunnen overwonnen worden door training en dieet. MAAR, via multiomics analyses zou het mogelijk zijn om het atletisch potentieel te optimaliseren en te maximaliseren, en zou ook het risico op sportblessures te voorspellen en dus te vermijden zijn. Daarnaast zouden dergelijke analyses ook in de talentidentificatie bij jongere atleten een rol kunnen spelen. 

Multiomics analyses binnen de sport (i.e., sportomics) is een nieuwe, holistische aanpak waarbij de datasets van verschillende ‘omic’-groepen tijdens analyses worden gecombineerd.

Zo kunnen bij multiomics analyses in de sport verschillende markers geïdentificeerd worden die verband houden met de biologische processen in het lichaam én die relevant zijn voor sportieve prestaties.

Figuur 2 toont de verschillende omic-strategieën die tijdens multiomics analyses gebruikt kunnen worden:

    • Genomics*                     > Studie van het menselijk genoom (in kaart brengen van het DNA).
    • Epigenomics*                > Studie van de omkeerbare wijzigingen in de genexpressie.
    • Transcriptomics*            > Studie van hoe de genexpressie tot stand komt (via RNA transcriptie).
    • Proteomics*                   > Studie van alle eiwitten en hun functies in het lichaam.
    • Metabolomics*               > Studie van alle metabole processen in het lichaam.
    • Microbiomics               > Studie van de bacteriën in het verteringssysteem.

* zie verklarende woordenlijst

Met de komst van sequencing technologie is de biologie steeds afhankelijker geworden van gegevens die op deze niveaus worden gegenereerd. Deze geïntegreerde benadering combineert individuele omics-gegevens (single omics), om het samenspel van moleculen te begrijpen. Ze helpen bij het beoordelen van de informatiestroom van het ene omics-niveau naar het andere en helpen zo bij het overbruggen van de kloof tussen genotype en fenotype.

Multiomics vs

Figuur 2. Multiomics vs. single omics dataset. 

In de praktijk

Hoe kunnen we nu in de praktijk omgaan met deze nieuwe analyses en technieken? Om een beeld te hebben van de verschillende omics-datasets moeten stoelgang-, speeksel, zweet- en urinestalen worden verzameld (Figuur 3). Deze staaltjes worden in specifieke toestellen geanalyseerd en geïntegreerd doorheen de verschillende omics-lagen waarbij de resultaten geïnterpreteerd moeten worden naargelang de specificiteit van de sport. Bijvoorbeeld, de interactie tussen het genoom, metaboloom en microbioom zal voor een uithoudingssport (bv. wielrennen) anders zijn dan voor een explosieve sport (bv. voetbal).

Bij een multiomics rapport worden alle uitkomsten in kaart gebracht die relevant zijn voor een specifieke sport, en er kan gepersonaliseerd advies naar training, recuperatie en voeding gegeven worden. 

Multiomics analyses in de praktijk

Figuur 3. Multiomics analyses in de praktijk. 

Hieronder wat specifieke voorbeelden wat allemaal in kaart kan gebracht worden na multiomics analyses:

    • Recuperatie (al naargelang de sport)
    • Blessuregevoeligheid (in bindweefsel) 
    • Trainingstype (veel snelle of trage spiervezels)
    • Trainbaarheid (snelle of trage opbouw)
    • Persoonlijkheidstype (bv. ‘warrior’ vs. ‘worrier’)
    • Circadiaans ritme (ochtend of avondtype)
    • Microbioom variatie (aantal soorten en verhouding van bacteriën)
    • Intoleranties/gevoeligheden (voor lactose of gluten bijvoorbeeld)

Op deze manier kan een gepersonaliseerd trainings- en voedingsadvies gegeven worden. Een voorbeeld voor een voetbalspeler:

Multiomics

Resultaat

Recuperatie

48u

Blessuregevoeligheid

Laag

Trainingstype

Snelle spiervezels

Trainbaarheid

Laag

Persoonlijkheidstype

Warrior

Circadiaans ritme

Avondtype

Microbioom variatie

Uit balans

Intoleranties

Gluten

 

ADVIES voor deze speler: 

    • Stap 1: Aanpassen van het dieet, rekening houdend met gluten intolerantie en een microbioom uit balans > nutrigenomische oplossing: dieet zodanig aanpassen zodat de genen op een andere manier tot uiting komen, waarbij een zo groot mogelijke variatie in bacteriën wordt nagestreefd.
    • Stap 2: Trainingsproces aanpassen zodat het microbioom zo dicht mogelijk aanleunt bij het genetisch potentieel. Met andere woorden, een microbioom in balans zorgt voor een maximale expressie van het genetisch potentieel. In een volgende stap kunnen specifieke trainingsvormen geïntegreerd worden om het atletisch fenotype te wijzigen (bv. meer uithouding trainen voor middenvelders), waarbij ook de voeding zal afgestemd moeten zijn (bv. welke bacteriën zorgen voor een optimalisatie van het zuurstoftransport, wat belangrijk is voor uithouding).
    • Stap 3: Gepersonaliseerde supplementen ondersteunen de interactie tussen de genen, de bacteriën en de atleet (fenotype). Bij deze voetballer zal specifieke suppletie aangewezen zijn vóór middagwedstrijden om alerter en frisser te zijn omdat hij een avondtype is. 

 

Conclusie

De verschillende ‘omics’ specialiteiten lijken samen te komen in een unieke benadering, genaamd multiomcs (sportomics) en gedefinieerd als een ‘holistisch en top-down’ analyse, waarbij individueel advies en gepersonaliseerde trainings- en voedingsstrategieën uitgewerkt kunnen worden om het genetisch potentieel te maximaliseren. De kosten en wetenschappelijke uitdagingen lijken enorm, maar wat vandaag al wordt bereikt op het gebied van bijvoorbeeld gepersonaliseerde voeding door middel van multiomics en sensortechnologie leek twintig jaar geleden nog onmogelijk. Er lijkt evidentie vanuit de literatuur dat een gecombineerde ‘omics’-analyses de ontdekking van de genetische invloeden op sportprestaties, trainingsrespons, blessurerisico en andere potentiële determinanten van succesvolle sportprestaties aanzienlijk zal vergemakkelijken. Hoogstwaarschijnlijk zullen ‘omics’-analyses, binnen hier en 20 jaar, ook deel uit maken van de atleetscreening, naast de fysieke en medische screenings. Een aantal innovatieve clubs in België en Nederland zijn hier reeds mee bezig.

   

Verklarende woordenlijst

Genoom

Verzamelnaam voor al het DNA in de cel (een lang, kronkelend molecuul dat de instructies bevat die nodig zijn om cellen te bouwen en te onderhouden), voor alle genen van een organisme en voor alle chromosomen in een celkern. Elk genoom bevat alle informatie die nodig is voor de opbouw van dat organisme en zijn groei en ontwikkeling. Met andere woorden, het genoom bevat alle erfelijke informatie die zich in de cel bevindt.

Epigenoom

Het epigenoom is verantwoordelijk  voor het aan- en uitzetten van genen in een cel, en wordt dan ook het besturingssysteem van ons DNA genoemd. Het epigenoom kan gezien worden als een soort verpakking om het DNA heen. Omgevingsfactoren, zoals voeding, roken, of blootstelling aan bepaalde stoffen, kunnen veranderingen in het besturingssysteem van het DNA veroorzaken en zo levenslang invloed hebben op eigenschappen en kenmerken van mensen. Ook de sociale omgeving kan invloed hebben op het epigenoom.

Transcriptoom

Het menselijk genoom bestaat uit DNA. Deze instructies zijn vastgelegd in de vorm van 'basenparen' van vier verschillende chemicaliën, georganiseerd in 20.000 tot 25.000 genen. Om de instructies uit te kunnen voeren, moet DNA worden "gelezen" en getranscribeerd - met andere woorden, gekopieerd - in RNA. Deze genuitlezingen worden transcripties genoemd, en een transcriptoom is een verzameling van alle genuitlezingen die in een cel aanwezig zijn. Er zijn verschillende soorten RNA. Het belangrijkste type, messenger RNA (mRNA) genoemd, speelt een cruciale rol bij het maken van eiwitten. DNA kan ook worden getranscribeerd naar andere typen RNA die niet coderen voor eiwitten. Dergelijke transcripten kunnen dienen om de celstructuur te beïnvloeden en genen te reguleren.

Proteoom

Het proteoom is de verzameling van alle eiwitten van een organisme die op een bepaald moment tot expressie wordt gebracht of kan worden gebracht door een genoom. Het is de reeks tot expressie gebrachte eiwitten in een bepaald type cel of organisme, op een bepaald moment, onder gedefinieerde omstandigheden. Proteomics is de studie van het proteoom en houdt in dat je begrijpt hoe eiwitten functioneren en met elkaar omgaan. Veel eiwitten vouwen zich bijvoorbeeld in uitgebreide driedimensionale structuren, en sommige vormen complexen met elkaar om hun functies uit te voeren.

Metaboloom Het metaboloom is de verzameling van alle metabolieten (producten van de stofwisseling) in een cel, orgaan, lichaamsvloeistof of organisme. De term "metaboloom" is ontstaan als analogie op de termen "proteoom" (verzameling van eiwitten) en "genoom" (verzameling van genen). Door de transcriptie van het genoom komt het proteoom tot stand, en door de enzymatische activiteit van het proteoom komt het metaboloom tot stand. Een belangrijk onderwerp binnen de metabolomics is daarom het zoeken naar zogenaamde biomarkers: patronen en afwijkingen in het metabolietenprofiel die aanwijzingen geven over de gezondheidstoestand van een organisme.

Microbioom

Het microbioom is de verzameling van alle microben, zoals bacteriën, schimmels, virussen en hun genen, die van nature op ons lichaam en in ons leven. Hoewel microben zo klein zijn dat ze een microscoop nodig hebben om ze te kunnen zien, dragen ze in grote mate bij aan de menselijke gezondheid en welzijn. Ze beschermen ons tegen ziekteverwekkers, helpen ons immuunsysteem te ontwikkelen en stellen ons in staat voedsel te verteren om energie te produceren.

 

Referenties

    • Sportomics: metabolomics applied to sports. The new revolution? Bongiovanni et al. (2019). European Review for Medical and Pharmacological Sciences.
    • Multiomics approach to precision sports nutrition: limits, challenges and possibilities. Nieman. (2021). Frontiers in Nutrition.
    • Metabolomics in team-sports athletes: current knowledge, challenges and future perspectives. Bongiovanni et al. (2022). Proteomes.
    • Genetics and sports performance: the present and future in the identification of talent for sports based on DNA testing. Varillas-Delgado et al. (2022). European Journal of Applied Physiology.
    • Perspectives in sports genomics. Gineviciene et al. (2022). Biomedicines.

 

Vind een expert

  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Marc Schiltz

  • Peter Plessers

  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut, Trainer
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Diëtist en Gedrags- & Mindsetspecialist

    Lieselot Wouters

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Trees Dooms

  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • BVBA Samcon

  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Karel Pardaens

  • An Konings

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Erik Van Lierde

  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Johan Roeykens

  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Gezond en Ethisch Sporten

  • Jens Demanet

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Sara Engels

    Gynaecoloog
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts

Gerelateerde items

Training
Apneu

Apneutraining: Acute en chronische effecten op inspanningstolerantie

Sporter Artikel Training Training
Beleid
Grensoverschrijdend gedrag

Grensoverschrijdend gedrag in de sportclub: wat kan jij doen en bij wie kan je terecht?

Sporter Blog Ethiek Gezond Sporten Beleid Gezond Sporten
Blessurepreventie
enkelverzwikking

Veel voorkomende sportblessures: een enkeldistorsie

Sporter Artikel Factsheet Video Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
brace of tape .png

Sporten met een brace of een tape?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Sluiten