Maturiteit en invloed op het trainingsproces

Maturiteit en invloed op het trainingsproces

Dieter Deprez studeerde in 2006 af als master lichamelijke opvoeding (optie sporttraining, UEFA-A diploma voetbal), waarna hij assistent werd aan de Universiteit Gent. In 2015 behaalde hij een doctoraat in de bewegings- en gezondheidswetenschappen met een focus op talentidentificatie en -ontwikkeling binnen het jeugdvoetbal, met speciale aandacht voor het relatieve leeftijdseffect en maturiteit. Ondertussen werkte hij onder meer in de jeugdopleidingen van SV Zulte Waregem en Club Brugge, waar hij instond voor de fysieke opvolging van de spelers in en rond de groeispurt. In 2015 werd hij opgenomen in de technische staf van het eerste team van Club Brugge, waar hij 8 seizoenen werkzaam was als sportwetenschapper en coördinator van het ‘ClubLAB’. Vandaag werkt hij voor Cosmogroup als scientific accountmanager. Cosmogroup is een bedrijf gespecialiseerd in multiomics analyses (DNA, metaboloom en microbioom) om de (sport)voeding en suppletie op maat van de atleet te maken.
Sporter Blog Training Training

In de (top)sportwereld gaat er veel aandacht naar het zoeken van talent binnen alle sporten. 'Talent' wordt vaak gerelateerd aan atleten met bepaalde (tijdelijke) fysieke en/of biologische voordelen. Hierbij speelt de maturiteit van de sporters een grote rol: sommige van hen zijn vroeg matuur, andere dan weer laat matuur - wat nadelig of net voordelig kan zijn voor de sport in kwestie. Physical trainer Dieter Deprez vertelt je hier alles over maturiteit en diens invloed op het trainingsproces.

Inleiding

De zoektocht naar talenten binnen de sport start reeds vanaf een jonge leeftijd, die wordt gekenmerkt door een voortdurend proces van detectieidentificatieontwikkeling en selectie:

    • Detectie: Het ontdekken van potentiële atleten die nog niet in de sport aanwezig zijn.
    • Identificatie: Het ontdekken van potentiële elite atleten die al in de sport aanwezig zijn.
    • Ontwikkeling: Het aanbieden van de gepaste leeromgeving om het potentieel te bereiken.
    • Selectie: Het voortdurend selecteren van een individu/team om een taak uit te voeren. 

Vele clubs investeren in specifieke opleidingsprogramma’s om de beste talenten op te sporen, maar ook om zich te onderscheiden van andere clubs om potentiële elite atleten aan zich te verbinden. Hiermee gepaard gaand, is het van belang om de selectie zo efficiënt en eerlijk mogelijk door te voeren in de opleiding. En dit is net de grote uitdaging in dit selectieproces omwille van een niet-eenduidige en niet-lineaire (fysieke) ontwikkeling van het individu, inclusief hun biologische maturiteit.

Het gevolg is dat de term ‘talent’ wordt gerelateerd aan atleten met bepaalde (tijdelijke) fysieke en/of biologische voordelen en zo (al dan niet terecht) kunnen verder ontwikkelen in een elite omgeving.

Een cruciale periode in het selectieproces is de puberteit waar de verschillen in biologische ontwikkeling tussen individuen onderling significant kunnen zijn.

Vele studies hebben reeds aangetoond dat in sporten, gekenmerkt door snelheid en kracht, het vooral de meer mature atleten zijn die kansen krijgen in de puberteit om zich verder te ontwikkelen op elite niveau waarbij vooral eenzijdig de huidige fysieke prestatie wordt beoordeeld. Een studie van Malina (2012) in het jeugdvoetbal toonde aan dat naarmate de jeugdspelers ouder worden, het aandeel van de laat-mature spelers significant daalde (Figuur 1).

Maturatie & sport_1

Figuur 1. Aandeel laat, gemiddeld en vroeg mature spelers in jeugdvoetbal (Malina et al., 2012).

Wat is maturiteit?

Biologische maturiteit verwijst naar de progressie naar de volwassen status en kan worden gedefinieerd met betrekking tot statustempo en timing:

    • Status: De huidige fase waarin het individu zich bevindt op weg naar de volwassen status.
    • Tempo: Verwijst naar de snelheid waarmee het maturiteitsproces vordert.
    • Timing: Verwijst naar specifieke gebeurtenissen gerelateerd aan maturiteit die plaatsvinden op een bepaald tijdstip, maar op een verschillende chronologische leeftijd voor elk individu.

Een voorbeeld ter illustratie van de drie bovenstaande begrippen is de evolutie van de groei van de atleet. Zo kan een atleet van 13 jaar zich nu op 86% van zijn volwassen lengte bevinden (status), waarbij hij gemiddeld 8 cm per jaar groeit (tempo), met een specifieke geschatte ‘Age at Peak Height Velocity’ (APHV) van 14 jaar (timing).

Maturatie & sport_2

Figuur 2. Inter-individuele verschillen in timing en tempo van de groeispurt doorheen de puberteit.

De APHV is de leeftijd waarop de grootste toename in lengte gebeurt (‘groeispurt’) en wordt aanzien in de sport als een referentiepunt om het trainings- en selectieproces op af te stemmen. Hoe jonger de atleet bij de APHV, hoe meer matuur hij is in vergelijking met atleten die later hun groeispurt krijgen (zie Figuur 2).

Methodes om maturiteit in kaart te brengen

Er zijn verschillende methodes om de maturiteitsstatus en -timing van de atleet in kaart te brengen om zo waardevolle informatie te hebben om het trainings- en selectieproces te optimaliseren:

STATUS

    • Op basis van de mate van aan- of afwezigheid van secundaire geslachtkenmerken zoals schaam- en okselhaar bij jongens en meisjes, borstvorming en eerste menstruatie bij meisjes, en genitalia, stemverandering en gezichtsbegroeiing bij jongens.
    • Het bepalen van de skeletleeftijd op basis van een RX-foto van de linker pols, waarbij gekeken wordt naar het ossificatieproces (i.e., beenvorming). Er zijn drie methodes om de skeletleeftijd te bepalen, elk met een ander referentiekader (Greulich-Pyle, Tanner-Whitehouse en Fels).
    • De volwassen lengte kan ook geschat worden op basis van de leeftijd, lengte en gewicht van de atleet en de midden ouderlijke lengte. De huidige lengte van de atleet wordt dan uitgedrukt in percentage van de geschatte volwassen lengte: hoe hoger het percentage, hoe meer matuur de atleet is.

 

TIMING

    • De APHV verwijst naar de geschatte kalenderleeftijd van maximale groei in lengte tijdens de groeispurt, en kan geschat worden aan de hand van regelmatige (halfjaarlijkse of jaarlijkse) lengtemetingen. Bij meisjes wordt vaak ook de leeftijd van de eerste menstruatie als referentiepunt genomen.
    • Geslacht-specifieke formules met antropometrische variabelen worden vaak gebruikt om de maturity offset’(het aantal jaar dat een atleet nog verwijderd is van de APHV) te voorspellen. Op die manier kunnen atleten gecategoriseerd worden als pre- of post PHV, maar deze methode heeft zijn beperkingen.

 

Impact op prestatie & selectie

Onderstaande foto en informatie over de skeletleeftijd en lengte illustreert de impact van maturiteit op de (fysieke) prestatie en selectie.

Maturatie & sport_3

Laat het duidelijk zijn dat tijdens de puberteit, in sporten waar eigenschappen zoals snelheid, kracht, explosiviteit en uithouding vereist zijn, de rechter speler op de foto (vroeg matuur) waarschijnlijk succesvoller zal in zijn in vergelijking met de linker speler (laat matuur). Hoogstwaarschijnlijk zal de meer mature speler in de wedstrijd meer opvallen in positieve zin in vergelijking met zijn later mature concurrent (meer lopen, meer duels winnen, hoger springen, …), en zal die (op dit moment) bestempeld worden als ‘meer talentvol’, en dus meer kansen krijgen om verder door te ontwikkelen op elite niveau. Terwijl de minder mature speler (letterlijk) zal weggeduwd worden en geen kansen meer zal krijgen op elite niveau.

Een studie van Philippaerts et al. (2004) toonde aan dat er zelfs op het laagste regionale niveau quasi geen laat mature voetballers meer aanwezig zijn. Het toont aan dat laat mature spelers minder kansen krijgen of zelfs volledig uit de sport verdwijnen (drop-out).

Bij sporten waar uitgesproken fysieke eigenschappen eerdere een nadeel zijn, zoals gymnastiek, geldt de omgekeerde redenering: laat mature atleten zijn hier eerder in het voordeel omwille van de specifieke lichamelijke eisen om succesvol te zijn (bv. kleinere atleten zijn in het voordeel bij rotatiemomenten).

Take home message

    • Holistische benadering

Focus in de opleiding niet alleen op het fysieke aspect, maar heb ook aandacht voor technische (motorische), tactische en mentale vaardigheden. Uit onderzoek is gebleken dat motorische vaardigheden onafhankelijk zijn van de maturiteitsstatus.

    • Lange termijn ontwikkeling vs. korte termijn succes

Atleten die succesvol zijn op jonge leeftijd is geen garantie op succes op latere leeftijd omwille van de niet-lineaire ontwikkeling van de specifieke vaardigheden voor de sport. Beoordeel atleten dan met het in acht nemen van de biologische maturiteitsstatus.

    • Kans voor iedereen

Laat mature atleten hebben per definitie niet minder talent! Maar ze krijgen de kans niet om zich te bewijzen op latere leeftijd omdat ze in de puberteit een fysiek nadeel ondervinden. Uit onderzoek is gebleken dat laat mature atleten die toch doorgroeien op elite niveau, superieur zijn in technische, strategische en psychologische vaardigheden omdat ze deze vaardigheden als ‘coping’ strategie benut hebben omwille van het fysieke nadeel. Laat mature atleten worden uiteindelijk ook volwassen! Denken we maar aan laat mature voetballers Dries Mertens en Yannick Carrasco die pas later furore maakten op internationaal niveau in vergelijking vroeg mature voetballers zoals Romelu Lukaku of Vincent Kompany, die reeds op jonge leeftijd hun talenten konden tonen omwille van het fysieke voordeel.

    • ‘Relatief leeftijdseffect’

Verwar de maturiteitsstatus niet met het ‘relatief leeftijdseffect’ of ‘geboortemaand effect’ dat atleten die vroeg in het selectiejaar geboren zijn een fysiek voordeel geeft t.o.v. atleten die later in het selectiejaar geboren zijn. Dit effect is het grootst op de jongste leeftijden tot net vóór de groeispurt (tussen 5-10 jaar). 

    • Individualiseren

Probeer zoveel mogelijk rekening te houden met de maturiteitsstatus in de opleiding van jonge atleten. Hieronder een overzicht van de fysieke vaardigheden die optimaal getraind kunnen worden in functie van de APHV. Zo begin je pas met intensieve kracht en snelheidstraining wanneer de groeispurt voorbij is. Individualiseren is dus de boodschap!

Maturatie & sport_4

Een ander initiatief kwam in 2008 vanuit de voetbalbond om bij de nationale jeugdploegen ook laatrijpe spelers optimale ontwikkelingskansen en succesbeleving op topniveau te kunnen aanbieden, het zogenoemde ‘Futures project’. 

Tot slot, stel het welzijn van het kind voorop in functie van zijn persoonlijke ontwikkeling! Ga vanuit die visie jeugdspelers begeleiden, trainen, drillen en opvoeden tot het beste dat zij kunnen worden. Misschien is dat een topvoetballer, of -tennisser, … misschien…!

 

Referenties

    • Philippaerts et al. (2004). De jeugdvoetballer beter begeleiden. Het Ghent Youth Soccer Project (book).
    • Philippaerts et al. (2006). The relationship between peak height velocity and physical performance in youth soccer players (Journal of Sports Sciences).
    • Ford et al. (2011). The Long-Term Athlete Development model: Physiological evidence and application (Journal of Sports Sciences). 
    • Ostojic et al. (2014). The biological age of The biological age of 14-year-old boys and success in adult soccer: do early maturers predominate in the top-level game (Research in Sports Medicine International Journal).
    • Malina et al. (2015). Biological maturation of youth athletes: assessment and implications (British Journal of Sports Medicine).

Vind een expert

  • Jan Boon

    Huisarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Erik Van Lierde

  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Karel Pardaens

  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Marc Schiltz

  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Sara Engels

    Gynaecoloog
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • An Konings

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Johan Roeykens

  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • BVBA Samcon

  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Peter Plessers

  • Gezond en Ethisch Sporten

  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Trees Dooms

  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Diëtist en Gedrags- & Mindsetspecialist

    Lieselot Wouters

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut, Trainer
  • Barbara Vandenbussche

    Barbara Vandenbussche

    Kinesitherapeut
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts

Gerelateerde items

Training
Apneu

Apneutraining: Acute en chronische effecten op inspanningstolerantie

Sporter Artikel Training Training
Kinderen en jongeren_sporthethiek.png

Hoe kijken kinderen en jongeren naar een veilig sportklimaat?

Sporter Blog Ethiek
Beleid
Grensoverschrijdend gedrag

Grensoverschrijdend gedrag in de sportclub: wat kan jij doen en bij wie kan je terecht?

Sporter Blog Ethiek Gezond Sporten Beleid Gezond Sporten
Blessurepreventie
enkelverzwikking

Veel voorkomende sportblessures: een enkeldistorsie

Sporter Artikel Factsheet Video Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Sluiten