Trainen vanuit je luie zetel? Hou alvast je adem (niet) in!

Trainen vanuit je luie zetel? Hou alvast je adem (niet) in!

Dr. Janne Bouten behaalde haar doctoraat in 2022 aan de vakgroep Bewegingswetenschappen, Universiteit Gent.
Sporter Artikel Training Training

Citius, altius, fortius. Sporters zoeken de marginal gains in het streven naar de optimale prestatie. Het inhouden van de adem doet de EPO concentratie in het bloed stijgen, een hormoon dat vaak als doping gebruikt werd/wordt. Misschien kunnen atleten wel trainen vanuit hun luie zetel door hun adem in te houden? Kersvers doctor Janne Bouten geeft je een antwoord op deze vraag!

11 minuten en 35 seconden. Dat is het fascinerende wereldrecord adem inhouden (apneu). Alhoewel dat een uitzonderlijke prestatie is voor de mens, is dat zeer bescheiden in vergelijking met zeezoogdieren die soms tot wel een uur onder water kunnen blijven. Zowel mensen als de zeezoogdieren zijn afhankelijk van de ademhaling voor de zuurstoftoevoer van het lichaam, wat cruciaal is voor het functioneren en overleven van al onze cellen. Om het lichaam te beschermen tegen de nadelige effecten van een zuurstoftekort tijdens apneu vindt er dan ook een reeks van fascinerende fysiologische responsen plaats die veelbelovend lijken om sportprestaties te verbeteren. Met dit onderzoek testen we of de effecten van deze nieuwe trainingsmethode net dat extraatje kunnen voorzien dat misschien wel het verschil kan maken tussen goud en zilver.

De milt, een onderschat orgaan

Stel je voor, het is augustus 2024, je staat klaar voor de finale van de 200 meter vrije slag op de Olympische Spelen in Parijs. Naar dit moment heb je jarenlang toegewerkt. En wat doe je? Je houdt nog snel even je adem in. Je wil namelijk je milt stimuleren om samen te trekken en zo nog een fractie sneller te kunnen zwemmen in de hoop een medaille te pakken. Het klinkt op het eerste zicht bizar, maar er wordt wel degelijk over nagedacht in de sportwereld. 

Jarenlang werd de milt beschouwd als een overbodig orgaan dat makkelijk operatief verwijderd kan worden, zonder dat de patiënt daar enig nadeel van ondervindt. Alhoewel die opinie nog steeds overheerst in de medische wereld, wordt meer en meer duidelijk dat de milt een belangrijke functie heeft in het immuunsysteem en bij het filteren van het bloed. De milt speelt bovendien ook een belangrijke rol tijdens inspanning bij honden en paarden. Hoewel de grootte van de milt bij mensen relatief gezien kleiner is, vermoeden we dat dit ook bij de mens het geval is. 

De milt is immers een opslagplaats voor rode bloedcellen die tijdens apneu en inspanning vrijgelaten worden in de bloedsomloop. Dat verhoogt je hemoglobine- en hematocrietgehalte in je bloed 5 tot 10 minuten na apneu. Aangezien zuurstof maar heel beperkt kan oplossen in het bloed, maar makkelijk bindt aan hemoglobine, is het net hemoglobine die cruciaal is voor de zuurstofaanvoer naar de weefsels, zoals de spieren. Het is dan ook niet verwonderlijk dat dit een belangrijke prestatiedeterminant is. Denk maar aan de toprenners die op heterdaad betrapt worden door de politie tijdens een bloedtransfusie en daarna een dopingschorsing oplopen. Als je hetzelfde effect op een legale en natuurlijke manier kan verkrijgen door je adem in te houden, is dat als atleet uiteraard heel interessant. 

Bij het vergelijken van meerdere protocollen zagen we dat één apneu voldoende is om een optimale stijging in hemoglobine te verkrijgen. Dat is een meevaller omdat dat makkelijk te integreren valt in een sportcontext zonder de mentale voorbereiding van de atleet al te veel te verstoren. Ons onderzoek toonde aan dat je na één maximale apneu inderdaad sneller zuurstof naar je spieren kan brengen in het begin van een inspanning. Helaas verdwijnt dat effect als je eerst een stevige opwarming doet waardoor je uiteindelijk geen verbetering in prestatie hebt. Een goede opwarming zorgt immers ook voor een miltcontractie en heeft nog bijkomende voordelen zoals het opwarmen van de spieren en activeren van de metabole processen in het lichaam. In 2024 zal je dus geen atleten hun adem zien inhouden voor hun wedstrijd. Tenzij ze hun opwarming vergeten zijn natuurlijk…

Apneutraining als ‘natuurlijke alternatief voor doping’

Een tweede veelbelovend mechanisme is dat het EPO gehalte in je bloed toeneemt tot vijf uur nadat je je adem hebt ingehouden. EPO is het hormoon dat zorgt voor de regulatie en aanmaak van rode bloedcellen. Bij EPO toediening stijgt de VO2max, de maximale zuurstofopname van het lichaam, en als gevolg ook de sportprestatie. Het gebruik van synthetisch EPO is verboden door het World Anti Doping Agency. Om de positieve effecten te simuleren gaan atleten vaak op hoogtestage. Daar is de lucht ijler waardoor de hoeveelheid zuurstof in het bloed zal afnemen. Deze hypoxie stimuleert de aanmaak van EPO waardoor de atleet beter kan presteren wanneer hij terug op zeeniveau is. 

Niet iedereen reageert echter goed op hoogte. Verstoorde slaap, eetlust en trainingskwaliteit zijn slechts enkele van de mogelijk negatieve gevolgen van hoogte. Bovendien zijn hoogtestages vaak duur en zijn de atleten gescheiden van hun familie. Apneutraining kan hiervoor een mooi alternatief bieden, want wat klinkt er nu aanlokkelijker dan trainen terwijl je thuis in je zetel ligt?

Hoe gaat het in zijn werk?

Als je je adem inhoudt, vermindert de zuurstofvoorraad in je lichaam geleidelijk. Deze hypoxie zet een cascade van reacties in gang waaronder een toename van EPO productie in de nieren. In het beenmerg zal EPO dan de aanmaak en rijping van rode bloedcellen stimuleren wat de hoeveelheid hemoglobine in het bloed kan verhogen. Langdurige trainingsstudies werden nog niet uitgevoerd, terwijl studies op hoogtestage uitwijzen dat hematologische effecten pas na 2 weken merkbaar worden. In ons onderzoek voerden sporters een zes en acht weken durend trainingsprogramma uit en bekeken we de hemoglobine massa, een waarde die onafhankelijk is van bloedvolume. We konden geen effect op prestatie vinden omdat er ook geen effect op hemoglobine massa en zelfs EPO was. Sporters die apneu niet gewoon zijn, kunnen blijkbaar niet lang genoeg hun adem inhouden om voldoende in hypoxie te gaan om een stijging in EPO te krijgen. Dit is bij getrainde apneuduikers wel duidelijk het geval. Voorlopig hoef je dus je adem nog niet in te houden om je sportprestatie te verbeteren, maar laat dat je vooral niet tegenhouden om samen met mij te duiken in de fascinerende wereld van het freediven!

Apneu_2

Vind een expert

  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Jitse Maes

    Huisarts, Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Urgentie- en sportarts

    Sander Bomans

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Huisarts, Sportarts

    Sergei Barsegian

    Sportarts
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Charlotte Hoeman

    Diëtist
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Edwig Schatteman

    Sportarts
  • Arts specialist in opleiding

    Simon Horckmans

  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Karel Pardaens

  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Marc Schiltz

  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Mark Van Dijk

    Orthopedisch chirurg
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Ann Willemans

    Huisarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Anesthesist

    Frederic Brillouet

  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Marielle Van Aken

    Sportkinesitherapeut
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Huisarts

    Luc De Pelecijn

    Huisarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Nicole Dillemans

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Carl De Crée

  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Justine Stevens

  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Neurochirurg

    Bart Depreitere

  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • BV Huisartsenpraktijk De Vaart

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sportpsycholoog

    Inez Swinnen

    Sportpsycholoog
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Jempi Wilssens

  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Stefan Mattheeuws

    Orthopedisch chirurg
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Windy Lycke

  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts
  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Erik Van Lierde

  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • Guido De Romagnoli

    Sportarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Sylvie Latour

    Sportarts
  • Mark D Haese

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager blessurepreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Servaas Binge

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • jana stevens

    Podoloog
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Julie Zels

  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sanne Boonen

    Sportarts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Peter Plessers

  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Bruno D'Hulster

  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Gino Devriendt

    Sportdiëtist
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Roben dedecker

  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • Trees Dooms

  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • michel herssens

    Cardioloog
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Osteopaat

    Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Johan Roeykens

  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Voorzitter

    De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Emmy Mornie

    Kinesitherapeut
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Osteopaat

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • An Konings

    Sportarts
  • Ann Gillis

  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • BVBA Samcon

  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts

Gerelateerde items

Training
Apneu

Apneutraining: Acute en chronische effecten op inspanningstolerantie

Sporter Artikel Training Training
Blessurepreventie
enkelverzwikking

Veel voorkomende sportblessures: een enkeldistorsie

Sporter Artikel Factsheet Video Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
brace of tape .png

Sporten met een brace of een tape?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
Weerstandsband.png

Weerstandsbanden: waarvoor dienen ze?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Sluiten