Trainen vanuit je luie zetel? Hou alvast je adem (niet) in!

Trainen vanuit je luie zetel? Hou alvast je adem (niet) in!

Dr. Janne Bouten behaalde haar doctoraat in 2022 aan de vakgroep Bewegingswetenschappen, Universiteit Gent.
Sporter Artikel Training Training

Citius, altius, fortius. Sporters zoeken de marginal gains in het streven naar de optimale prestatie. Het inhouden van de adem doet de EPO concentratie in het bloed stijgen, een hormoon dat vaak als doping gebruikt werd/wordt. Misschien kunnen atleten wel trainen vanuit hun luie zetel door hun adem in te houden? Kersvers doctor Janne Bouten geeft je een antwoord op deze vraag!

11 minuten en 35 seconden. Dat is het fascinerende wereldrecord adem inhouden (apneu). Alhoewel dat een uitzonderlijke prestatie is voor de mens, is dat zeer bescheiden in vergelijking met zeezoogdieren die soms tot wel een uur onder water kunnen blijven. Zowel mensen als de zeezoogdieren zijn afhankelijk van de ademhaling voor de zuurstoftoevoer van het lichaam, wat cruciaal is voor het functioneren en overleven van al onze cellen. Om het lichaam te beschermen tegen de nadelige effecten van een zuurstoftekort tijdens apneu vindt er dan ook een reeks van fascinerende fysiologische responsen plaats die veelbelovend lijken om sportprestaties te verbeteren. Met dit onderzoek testen we of de effecten van deze nieuwe trainingsmethode net dat extraatje kunnen voorzien dat misschien wel het verschil kan maken tussen goud en zilver.

De milt, een onderschat orgaan

Stel je voor, het is augustus 2024, je staat klaar voor de finale van de 200 meter vrije slag op de Olympische Spelen in Parijs. Naar dit moment heb je jarenlang toegewerkt. En wat doe je? Je houdt nog snel even je adem in. Je wil namelijk je milt stimuleren om samen te trekken en zo nog een fractie sneller te kunnen zwemmen in de hoop een medaille te pakken. Het klinkt op het eerste zicht bizar, maar er wordt wel degelijk over nagedacht in de sportwereld. 

Jarenlang werd de milt beschouwd als een overbodig orgaan dat makkelijk operatief verwijderd kan worden, zonder dat de patiënt daar enig nadeel van ondervindt. Alhoewel die opinie nog steeds overheerst in de medische wereld, wordt meer en meer duidelijk dat de milt een belangrijke functie heeft in het immuunsysteem en bij het filteren van het bloed. De milt speelt bovendien ook een belangrijke rol tijdens inspanning bij honden en paarden. Hoewel de grootte van de milt bij mensen relatief gezien kleiner is, vermoeden we dat dit ook bij de mens het geval is. 

De milt is immers een opslagplaats voor rode bloedcellen die tijdens apneu en inspanning vrijgelaten worden in de bloedsomloop. Dat verhoogt je hemoglobine- en hematocrietgehalte in je bloed 5 tot 10 minuten na apneu. Aangezien zuurstof maar heel beperkt kan oplossen in het bloed, maar makkelijk bindt aan hemoglobine, is het net hemoglobine die cruciaal is voor de zuurstofaanvoer naar de weefsels, zoals de spieren. Het is dan ook niet verwonderlijk dat dit een belangrijke prestatiedeterminant is. Denk maar aan de toprenners die op heterdaad betrapt worden door de politie tijdens een bloedtransfusie en daarna een dopingschorsing oplopen. Als je hetzelfde effect op een legale en natuurlijke manier kan verkrijgen door je adem in te houden, is dat als atleet uiteraard heel interessant. 

Bij het vergelijken van meerdere protocollen zagen we dat één apneu voldoende is om een optimale stijging in hemoglobine te verkrijgen. Dat is een meevaller omdat dat makkelijk te integreren valt in een sportcontext zonder de mentale voorbereiding van de atleet al te veel te verstoren. Ons onderzoek toonde aan dat je na één maximale apneu inderdaad sneller zuurstof naar je spieren kan brengen in het begin van een inspanning. Helaas verdwijnt dat effect als je eerst een stevige opwarming doet waardoor je uiteindelijk geen verbetering in prestatie hebt. Een goede opwarming zorgt immers ook voor een miltcontractie en heeft nog bijkomende voordelen zoals het opwarmen van de spieren en activeren van de metabole processen in het lichaam. In 2024 zal je dus geen atleten hun adem zien inhouden voor hun wedstrijd. Tenzij ze hun opwarming vergeten zijn natuurlijk…

Apneutraining als ‘natuurlijke alternatief voor doping’

Een tweede veelbelovend mechanisme is dat het EPO gehalte in je bloed toeneemt tot vijf uur nadat je je adem hebt ingehouden. EPO is het hormoon dat zorgt voor de regulatie en aanmaak van rode bloedcellen. Bij EPO toediening stijgt de VO2max, de maximale zuurstofopname van het lichaam, en als gevolg ook de sportprestatie. Het gebruik van synthetisch EPO is verboden door het World Anti Doping Agency. Om de positieve effecten te simuleren gaan atleten vaak op hoogtestage. Daar is de lucht ijler waardoor de hoeveelheid zuurstof in het bloed zal afnemen. Deze hypoxie stimuleert de aanmaak van EPO waardoor de atleet beter kan presteren wanneer hij terug op zeeniveau is. 

Niet iedereen reageert echter goed op hoogte. Verstoorde slaap, eetlust en trainingskwaliteit zijn slechts enkele van de mogelijk negatieve gevolgen van hoogte. Bovendien zijn hoogtestages vaak duur en zijn de atleten gescheiden van hun familie. Apneutraining kan hiervoor een mooi alternatief bieden, want wat klinkt er nu aanlokkelijker dan trainen terwijl je thuis in je zetel ligt?

Hoe gaat het in zijn werk?

Als je je adem inhoudt, vermindert de zuurstofvoorraad in je lichaam geleidelijk. Deze hypoxie zet een cascade van reacties in gang waaronder een toename van EPO productie in de nieren. In het beenmerg zal EPO dan de aanmaak en rijping van rode bloedcellen stimuleren wat de hoeveelheid hemoglobine in het bloed kan verhogen. Langdurige trainingsstudies werden nog niet uitgevoerd, terwijl studies op hoogtestage uitwijzen dat hematologische effecten pas na 2 weken merkbaar worden. In ons onderzoek voerden sporters een zes en acht weken durend trainingsprogramma uit en bekeken we de hemoglobine massa, een waarde die onafhankelijk is van bloedvolume. We konden geen effect op prestatie vinden omdat er ook geen effect op hemoglobine massa en zelfs EPO was. Sporters die apneu niet gewoon zijn, kunnen blijkbaar niet lang genoeg hun adem inhouden om voldoende in hypoxie te gaan om een stijging in EPO te krijgen. Dit is bij getrainde apneuduikers wel duidelijk het geval. Voorlopig hoef je dus je adem nog niet in te houden om je sportprestatie te verbeteren, maar laat dat je vooral niet tegenhouden om samen met mij te duiken in de fascinerende wereld van het freediven!

Apneu_2

Vind een expert

  • Luc Roland

    Sportarts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Trees Dooms

  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Sara Engels

    Gynaecoloog
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Marc Schiltz

  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut, Trainer
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • BVBA Samcon

  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Erik Van Lierde

  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Johan Roeykens

  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter Plessers

  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Karel Pardaens

  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Gezond en Ethisch Sporten

  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Diëtist en Gedrags- & Mindsetspecialist

    Lieselot Wouters

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Willy Coosemans

Gerelateerde items

Training
Apneu

Apneutraining: Acute en chronische effecten op inspanningstolerantie

Sporter Artikel Training Training
Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Blessurepreventie
enkelverzwikking

Veel voorkomende sportblessures: een enkeldistorsie

Sporter Artikel Factsheet Video Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
brace of tape .png

Sporten met een brace of een tape?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Sluiten