Sporten met astma

Sporten met astma

Gezond Sporten is een multidisciplinaire vereniging die zoveel mogelijk (para)medische professionals uit de sportgeneeskunde in de brede zin van het woord wil samenbrengen om gezond sporten in Vlaanderen wetenschappelijk verantwoord te promoten. Wij staan zowel open voor verenigingen als voor sportmedische professionals die zich op individuele basis willen engageren binnen Gezond Sporten.
Sporter Artikel Gezond Sporten Gezond Sporten

Regelmatig sporten vermindert de kans op obesitas, hart- en vaatziekten, diabetes, kanker en versterkt het afweersysteem. Al deze voordelen gelden ook voor kinderen en volwassenen met astma. Sporten heeft bijkomend het voordeel dat de eerste tekens van een ongecontroleerd astma makkelijker worden herkend en sneller worden aangepakt voor zij die geregeld sporten in vergelijking met astmatici die een volledig sedentair leven leiden. Het is echter belangrijk om de juiste sport te kiezen en je astma correct te laten behandelen om de gezondheidsvoordelen van sport en beweging te ervaren.

Wat is astma?

Astma is een chronische longziekte, die op elke leeftijd kan ontstaan en wordt gekenmerkt door een 'overgevoeligheid' van de onderste luchtwegen voor meerdere prikkels waardoor een tijdelijke vernauwing van de luchtpijptakken ontstaat en er sprake is van een astmacrisis.

De drie factoren die leiden tot deze luchtwegvernauwing zijn:

  1. zwelling aan de binnenzijde van de luchtpijptakken (oedeem)
  2. toename van slijmvorming  in de luchtpijptakken
  3. samentrekken van de gladde spieren omheen de luchtpijptakken (bronchoconstrictie)

Deze factoren verklaren het optreden van klachten zoals: hoestbuien, pijn of ongemak op de borst, kortademigheid, piepende ademhaling tijdens een astmacrisis. Deze klachten kunnen geïsoleerd of samen voorkomen en kunnen erg variëren in ernst en duur. Ze kunnen spontaan of met behulp van medicatie terug verdwijnen. Tussen de crisissen door heeft de astmapatiënt geen klachten.  

Naar schatting lijden wereldwijd 358 miljoen mensen aan astma. In België wordt astma gezien bij ongeveer 1 persoon op 10. Bij kinderen zijn allergieën een belangrijke oorzaak van astmatische klachten. Bij volwassenen ontwikkelt astma zich vaker geleidelijk aan door omgevingsfactoren, zoals rook en luchtvervuiling.

 

 

Hoe wordt astma behandeld?

Een optimale astmabehandeling heeft 2 doelen:

      • Astmacrisissen en symptomen voorkomen
      • Opvangen van een astmacrisis zo nodig.

Astmatherapie wordt op maat van elke patiënt opgesteld. Een goede communicatie tussen arts, patiënt en nauwe omgeving spelen hierin een cruciale rol.
Er bestaan verschillende gradaties van astma: van mild en gemakkelijk te controleren astma, tot ernstig en moeilijk te controleren astma.

Personen met astma kunnen in de meeste gevallen een normaal en actief leven leiden

Een geschreven actieplan, opgesteld door de arts en in samenspraak met de patiënt, helpt de klachten van het astma te herkennen en een gepaste therapie op te starten indien nodig. Het actieplan omschrijft ook wanneer er medische hulp moet worden ingeroepen tijdens een astmacrisis. Omdat dit actieplan op maat van de  patiënt wordt opgesteld en van patiënt tot patiënt kan verschillen, wordt hiervan bewust geen voorbeeld gegeven.

 

Moeten inspanningen/sport vermeden worden?

Neen! In de meeste gevallen worden inspanningen en sporten aangemoedigd bij personen met astma. Een goede controle van het astma laat sporten, zelfs intensief, toe. In de opvolging van astma is het belangrijk na te gaan of inspanningen goed verdragen worden. Dit kan als een 'maatstaf' gebruikt worden om in te schatten of het astma goed onder controle is. Bij onvoldoende controle tijdens het sporten, dient de basisbehandeling te worden aangepast. Dit gebeurt in samenspraak met de arts zodat sporten terug mogelijk wordt. Het tijdelijk stopzetten van een fysieke inspanning is in sommige situaties gerechtvaardigd en zelfs noodzakelijk maar het reflexmatig vermijden van inspanningen omwille van een ongecontroleerd astma moet vermeden worden, omdat dit enkel zorgt voor een progressief slechtere controle van het astma en tevens achteruitgang van de lichamelijke conditie.

 

Waarom kunnen fysieke inspanningen astmaklachten geven?

Het inademen van koude en droge lucht zorgt voor het sneller uitdrogen van de luchtwegen, wat de kans op astmaklachten sterk verhoogt bij kinderen en volwassenen met astma. Koude lucht en droge lucht worden beide als 'prikkels' beschouwd.

Een intensieve inspanning zoals hardlopen zal sneller astmaklachten geven dan een matig of lage intensieve sport zoals wandelen. Een intensieve sportinspanning vergt immers een verhoogde ademarbeid waarbij neusademhaling (= verwarming en bevochtiging van de lucht) niet meer kan gegarandeerd worden. Bij lage intensiteit sporten kan neusademhaling de ingeademde lucht voorverwarmen en bevochtigen. Korte hoog-intensieve inspanningen (<5 minuten) of lange laag-intensieve inspanningen (>15minuten) zijn minder astmatogeen (=veroorzaken minder astmaklachten) dan plotse intensieve inspanningen die langer dan 6 minuten duren.

Sporten ingedeeld

Een goede opwarming ter voorbereiding van een sportinspanning met hoge intensiteit zal de kans op een astmacrisis sterk verminderen. Het opwarmingseffect van het lichaam laat een zekere luchtwegverwijding toe (ook refractaire periode genoemd), wat bij astmatici een belangrijk voordeel kan bieden. Regelmatig sporten zal zorgen voor een betere basisconditie, waardoor hoog intensieve inspanningen beter zullen worden verdragen.

 

Waarop kan je nog letten bij een sportkeuze?

Naast het type sport zoals hierboven beschreven, kan het nuttig zijn andere factoren in acht te nemen:

Onderliggende allergieën

      • Bij een allergie aan paarden is het raadzaam niet voor paardensport te kiezen.
      • Bij een belangrijke pollenallergie zullen buitensporten meer astmaklachten geven dan binnensporten. Sporten in de vroege uurtjes zal dan minder klachten geven dan op een warme namiddag wanneer de pollenconcentratie in de lucht beduidend hoger is.

Reactie op chloorgeur en andere omgevingsfactoren

      • Zwemmen wordt in de meeste gevallen aangeraden bij kinderen en volwassenen met astma. Het is een sport die voor een goede ademhalingscontrole zorgt in een warme en vochtige omgeving. Soms kan de sterke geur van het trichlooramine zorgen voor extra irritatie van de luchtwegen en toch meer astmaklachten geven. Personen die hiervan last ondervinden kunnen best op zoek gaan naar zwembaden met andere methodes van zwembadontsmetting zoals onder andere ionisatie.
      • Intensieve inspanning in een omgeving met luchtverontreiniging zal meer klachten geven. Ook verhoogde ozonconcentraties hebben een meer nadelig effect op sportende mensen met astma dan bij niet astmatici.

Wat met diepzeeduiken? 

De kans op complicaties bij diepzeeduiken is groter bij mensen met astma, omwille van de abnormale luchtverdeling in de longen en de verhoogde kans op een astmacrisis bij het inademen van de droge en koude lucht via de zuurstoffles. Daarom wordt diepzeeduiken het best afgeraden. 
Beneden de leeftijd van 16 jaar is diepzeeduiken in geval van astma verboden.  
Boven de leeftijd van 16 jaar kan in enkele uitzonderlijke gevallen van licht en gecontroleerd astma diepzeeduiken overwogen worden, na advies van een gespecialiseerde arts.  

  

Wanneer niet sporten?

      • Tijdens een astmacrisis dient sporten vermeden te worden, om herval van de klachten en een verergering van de astmacrisis tegen te gaan.
      • Indien tijdens het sporten een astmacrisis optreedt is het stopzetten van deze activiteit de eerste stap.
      • Bij slecht gecontroleerd astma kan het aangeraden zijn tijdelijk het sporten te staken.

Vind een expert

  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Karel Pardaens

  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Trees Dooms

  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Erik Van Lierde

  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Diëtist en Gedrags- & Mindsetspecialist

    Lieselot Wouters

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • BVBA Samcon

  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Sara Engels

    Gynaecoloog
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Johan Roeykens

  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Gezond en Ethisch Sporten

  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut, Trainer
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marc Schiltz

  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Peter Plessers

  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts

Gerelateerde items

Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Training
Apneu

Apneutraining: Acute en chronische effecten op inspanningstolerantie

Sporter Artikel Training Training
Blessurepreventie
enkelverzwikking

Veel voorkomende sportblessures: een enkeldistorsie

Sporter Artikel Factsheet Video Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
brace of tape .png

Sporten met een brace of een tape?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Sluiten