Wat is VO2max en hoe wordt deze bepaald?

Wat is VO2max en hoe wordt deze bepaald?

Gezond Sporten is een multidisciplinaire vereniging die zoveel mogelijk (para)medische professionals uit de sportgeneeskunde in de brede zin van het woord wil samenbrengen om gezond sporten in Vlaanderen wetenschappelijk verantwoord te promoten. Wij staan zowel open voor verenigingen als voor sportmedische professionals die zich op individuele basis willen engageren binnen Gezond Sporten.
Sporter Artikel Training Training

In de sportwereld wordt vaak gesproken van VO2max, wat staat voor je maximale zuurstofopname. Deze parameter zegt iets over je niveau als atleet en kan tevens gebruikt worden bij het opstellen van je individuele trainingszones. Je VO2max wordt bepaald a.d.h.v. metingen van de gasuitwisseling tijdens een inspanningstest. Hier kom je meer te weten over de gasmetingen tijdens een inspanningstest en over de betekenis van VO2max.

In De inspanningscurve: theorie achter trainingszones werd deze theorie toegelicht a.d.h.v. de lactaatcurve die wordt opgesteld tijdens een inspanningstest. De aerobe en anaerobe drempel verdelen deze curve in drie zones waarbinnen je – afhankelijk van je doel – kan trainen. Wanneer je zo’n inspanningstest afneemt worden er nog meer metingen uitgevoerd dan alleen maar je lactaatwaarden. Een belangrijke meting is de gasuitwisseling, welke wordt gebruikt om je maximale zuurstofopname (VO2max) te bepalen. De gegevens die hierbij worden verzameld, geven veel info over je drempels en over je niveau als atleet.

Hier kom je te weten welke gassen worden gemeten, waarna wordt uitgelegd hoe deze juist worden geregistreerd tijdens een inspanningstest. Vervolgens wordt het belang van zuurstof a.d.h.v. VO2max en koolstofdioxide a.d.h.v. buffering toegelicht, om uiteindelijk de gekende definities voor de aerobe en anaerobe drempel aan te vullen met deze nieuwe informatie.

 

De gassen in je lichaam tijdens een inspanning 

Wanneer je sport heeft je lichaam zuurstof (O2) nodig om energie te leveren voor de inspanning (zie aeroob energiesysteem) – zonder dit gas kan je uiteraard niet overleven. Je ademt zuurstof in en dat komt via je longen in je bloed, waardoor het wordt vervoerd naar verschillende organen, zoals je werkende spieren gedurende het sporten. Je spieren zullen het aangevoerde zuurstof gebruiken via ingewikkelde biochemische processen om je lichaam van energie te voorzien. 

Een tweede belangrijk gas betreffende inspanning is koolstofdioxide (CO2). Dit wordt, in tegenstelling tot zuurstof, niet gebruikt maar gevormd tijdens de verscheidene biochemische processen die plaatsvinden in je sportende lichaam. Zo ontstaat er CO2 enerzijds tijdens de verbranding van koolhydraten (onder de vorm van glucose) en vetten (onder de vorm van vrije vetzuren), en anderzijds tijdens de buffering van een afvalproduct dat wordt gevormd tijdens inspanning (zie verder).

Kort samengevat wordt tijdens het sporten voornamelijk zuurstof aangevoerd (inademen) en koolstofdioxide afgevoerd (uitademen) van de spieren.

Inspanningscurve gasuitwisseling 4

  

Meting van de gasuitwisseling tijdens een inspanningstest

Het is hoofdzakelijk de uitwisseling van deze twee belangrijke gassen (O2 en CO2) die worden gemeten tijdens een inspanningstest. Je kent het beeld wel van de typische inspanningstesten: sporters die aan het afzien zijn op de fiets of de loopband met een masker of mondstuk. Het is via dit mondstuk dat je gasuitwisseling wordt gemeten terwijl je de test aan het afleggen bent. 

De lucht die je uitademt komt terecht in het mondstuk en wordt via een kleine buis gebracht naar een meettoestel (een spirometer) waar de concentraties zuurstof en koolstofdioxide van de uitgeademde lucht bepaald worden. De waarden van de lucht die je hebt uitgeademd wordt vergeleken met de bekende concentraties zuurstof (20,93%) en koolstofdioxide (0,03%) van de lucht die je altijd inademt – dus ook wanneer je sport. Door de in- en uitgeademde lucht te vergelijken kan je berekenen hoeveel koolstofdioxide geproduceerd werd door je lichaam (CO2 ingeademd is kleiner dan CO2 uitgeademd) en hoeveel zuurstof werd opgenomen (O2 ingeademd is groter dan O2 uitgeademd) doorheen de hele inspanning. Deze laatste waarde krijgt de naam ‘zuurstofopname’ (VO2) en wordt absoluut uitgedrukt in liter zuurstof per minuut (l/min) of relatief in milliliter zuurstof per minuut per kilogram (ml/min/kg).

 

Maximale zuurstofopname: wat is dat?

Wanneer de zuurstofopname tijdens een graduele inspanningsproef (stijgende intensiteit) in een grafiek wordt gezet, wordt volgende curve verkregen:


Inspanningscurve gasuitwisseling 1

Je ziet dat de zuurstofopname tijdens elke verhoging even nodig heeft om te stabiliseren. Het cardiovasculair en het musculair systeem moeten zich namelijk progressief aanpassen aan de inspanning. De zuurstofopname zal stijgen met een toenemende belasting, dit tot de curve duidelijk afvlakt: de zuurstofopname stijgt niet meer terwijl de intensiteit nog wel toeneemt. Dit is het punt van je maximale zuurstofopname of VO2max: de maximale hoeveelheid zuurstof die je spieren (lichaam) per tijdseenheid kunnen opnemen en gebruiken voor de productie van energie. Of met andere woorden: je bloedsomloop heeft haar maximale transportcapaciteit voor zuurstof bereikt. Iemand die dus meer zuurstof kan opnemen, kan meer energie produceren en een betere prestatie leveren. Het is deze parameter die je maximale uithoudingsvermogen (het vermogen van je lichaam om gedurende lange tijd een lichamelijke inspanning te kunnen volhouden) bepaalt.

Het is dan ook zo dat personen met een hoge maximale zuurstofopname meestal uitblinken in uithoudingssporten of de zogenaamde duursporten (lopen, fietsen, zwemmen, langlaufen, …). Het is namelijk een prestatiebepalende factor in deze sporten. Om verschillende atleten met elkaar te vergelijken wordt de zuurstofopname gedeeld door het lichaamsgewicht en wordt dan uitgedrukt in milliliter zuurstof per minuut per kilogram (ml/min/kg).

De waarden voor VO2max liggen ongeveer tussen de 10 (niet getraind, overgewicht, pathologie) en 90 ml/min/kg (mannelijke topatleet cross-country skiën). Een gemiddelde VO2max voor 20-jarige mannen is 40-45 ml/min/kg en voor een voetballer is dit ongeveer 55-60 ml/min/kg.

 

Welke factoren bepalen je maximale zuurstofopname?

Je VO2max wordt beïnvloed door allerlei zaken:

    • TestmethodeHoe meer spiermassa wordt ingezet bij een inspanning, des te hoger de maximale zuurstofopname. Zo ligt je VO2max als je een inspanningstest aflegt op een loopband dan ook meestal hoger dan wanneer je de test zou afleggen op een fiets (behalve voor zeer goed getrainde wielrenners) aangezien je bij het lopen je been- en armspieren gebruikt, en bij het fietsen vooral je beenspieren het werk doen.
    • Leeftijd. Je bereikt de piek van je maximale zuurstofopname rond je 18-20 jaar, waarna deze stabiel blijft tot je 30 jaar bij inactiviteit en tot je 40-45 jaar bij training. Hierna zal het dalen met ongeveer 0,6% per jaar, primair te wijten aan de daling van je hartslag (wat leeftijdsgebonden is). Het is namelijk zo dat hoe meer zuurstof je hart naar je spieren kan sturen, hoe hoger je VO2max ligt. Wanneer je hartslag daalt (wat gebeurt bij het ouder worden) zal er een lagere toevoer zijn van zuurstof van het hart naar je spieren, met als gevolg een lagere maximale zuurstofopname.
    • Geslacht. De VO2max ligt bij mannen gemiddeld 15 tot 30% hoger dan bij vrouwen. Dit zou te wijten zijn aan verschillende lichaamssamenstellingen (vrouwen hebben bijvoorbeeld meer lichaamsvet) en een hoger hemoglobinegehalte bij de man (hemoglobine is de stof die zuurstof vervoert in het bloed).
    • Erfelijkheid. Studies met tweelingen (ideaal om de erfelijkheid van verschillende zaken te onderzoeken) wijzen uit dat je maximale zuurstofopname voor een groot deel (tot 93%) wordt bepaald door genetische factoren. Om deze reden ben je toch ietwat wel of niet voorbeschikt voor uithoudingssporten. 
    • Trainingstoestand. Doordat je genetische factoren voornamelijk je VO2max bepalen, is deze parameter nog beperkt trainbaar (20-25%). Dit kan je doen door uithoudingstraining. Het trainingseffect betreffende de VO2max zal voornamelijk zichtbaar zijn bij beginnende sporters. Als je al lang aan het trainen bent, zal je hoogst mogelijke VO2max hoogstwaarschijnlijk al behaald zijn.
    • Trainingsstatus. Je maximale zuurstofopname zal ongetwijfeld lager liggen dan deze van pakweg Koen Naert, een Belgische marathonloper. De VO2max-waarden van getrainde atleten liggen beduidend hoger dan deze van ongetrainden. Binnen sporten bestaat er tevens een onderscheid in de waarden van de allerbesten. Zo worden bijvoorbeeld de hoogste waarden gevonden bij langlaufers aangezien ze zowel hun armen als benen gebruiken, gevolgd door marathonlopers en biatlon, met gymnasten en gewichtheffers als hekkensluiters. Hoe minder uithouding ertoe doet in je sport (aerobe energielevering: zuurstof), hoe lager de VO2max zal liggen van de atleten.

 

Intensiteit uitdrukken d.m.v. je VO2max

Naast het percentage van je maximale hartslag (%HSmax) of je hartslagreserve (%HSreserve), kan tevens het percentage van je maximale zuurstofopname (%VO2max) gebruikt worden om de intensiteit van een inspanning of je training uit te drukken. Het gaat zelfs nog verder: %VO2max wordt gebruikt om te kijken of je aerobe en/of anaerobe drempel nog verbeterd kunnen worden en dus naar rechts kunnen worden opgeschoven op de inspanningscurve. Hierbij zet je je VO2 van je aerobe of je anaerobe drempel op je VO2max. Laten we het uitleggen a.d.h.v. een voorbeeld:

Lars legt een inspanningstest af op de loopband. Achteraf wordt zijn aerobe drempel (snelheid: 10,8 km/h en VO2: 42,3 ml/min/kg), anaerobe drempel (snelheid: 15,8 km/h en VO2: 58,2 ml/min/kg) en zijn VO2max (66,7 ml/min/kg) bepaalt. Als we zijn aerobe drempel relateren aan zijn maximale zuurstofopname kunnen we concluderen dat zijn aerobe drempel ligt op 63,4% van zijn VO2max (= 42,3/66,7). Hetzelfde wordt gedaan voor zijn anaerobe drempel: deze ligt op 87,3% VO2max (= 58,2/66,7).

Algemeen wordt er aanvaard dat je aerobe drempel opgedreven kan worden naar ongeveer 70% VO2max en je anaerobe drempel tot ongeveer 90-92% VO2max. Op deze manier kan worden nagegaan of je je drempels nog kan opschuiven en je dus veel basis moet trainen (voor je aerobe drempel) of net intensiever moet trainen (voor je anaerobe drempel). Kijk hiervoor terug naar de uitleg over de verschillende trainingszones in De inspanningscurve: de theorie achter trainen.

Zo kan Lars beide drempels nog verbeteren: zijn aerobe drempel ongeveer met 6% en zijn anaerobe drempel ongeveer met 4%. Hij start het best met voldoende basis te trainen om eerst en vooral zijn aerobe drempel te perfectioneren.

 

Wat is dan de betekenis van koolstofdioxide tijdens inspanning?

Je weet nu al heel veel over de rol van zuurstof tijdens de meting van je gasuitwisseling wanneer je een inspanningstest uitvoert. De gemeten concentraties koolstofdioxide zijn zeker niet minder belangrijk. Hierboven werd reeds vermeld dat CO2 wordt geproduceerd enerzijds door de verbranding van voedingsstoffen (koolhydraten en vetten) en doordat er anderzijds een buffering plaatsvindt. Hiervoor moet je terugdenken aan de kennis over de vorming van melkzuur wanneer koolhydraten als energiebron worden verbruikt tijdens de inspanningstest. Op een bepaald moment vindt er een eerste lichte stijging plaats in je lactaatcurve (je aerobe drempel): er wordt melkzuur gevormd door de verbranding van koolhydraten, en zal splitsen in lactaat en waterstofionen (waarvan deze laatste instaat voor de verzuring van je lichaam). Er is echter een bepaalde hoeveelheid bicarbonaat aanwezig (HCO3) in je lichaam dat kan reageren met waterstofionen waardoor water en koolstofdioxide wordt gevormd:

Bicarbonaat + waterstofion ⟹ water + koolstofdioxide
HCO3 + H+ ⟹ H2O + CO2

Doordat bicarbonaat reageert met de waterstofionen, wordt je lichaam geneutraliseerd en zal de hoeveelheid van deze ionen in je sportende lichaam op pijl worden gehouden waardoor je nog niet in verzuring gaat. De gemeten hoeveelheid CO2 via je mondmasker zal op het moment van je aerobe drempel beperkt toenemen door de buffering. Als de intensiteit (snelheid/wattage) wordt opgedreven zal er zoveel lactaat en waterstofionen worden gevormd dat je lichaam het niet meer aankan om deze ionen te neutraliseren: je buffercapaciteit is overschreden en je hebt je anaerobe drempel bereikt: de lactaatconcentratie gaat sterk de lucht in.


Inspanningscurve gasuitwisseling 2

Met deze info kunnen we de reeds opgestelde definities van de aerobe en de anaerobe drempel aanpassen:

Aerobe drempel

De eerste drempel – of de aerobe drempel – is de belasting (wattage/snelheid) waarop je lichaam tijdens de inspanning melkzuur (en dus waterstofionen en lactaat) begint te vormen als bijproduct van de aerobe verbranding van suikers (aerobe energielevering: gebruik van zuurstof). Het is een indicator voor de verschuiving van hoofdzakelijk vetverbranding naar de verbranding van suikers als energiebron. De gevormde waterstofionen, die instaan voor verzuring, worden gebufferd door bicarbonaat.
⟹ De snelheid die je kan aanhouden zonder te veel energie te moeten leveren.

Anaerobe drempel

De tweede drempel – of de anaerobe drempel – is de belasting (wattage/snelheid) waarop je lichaam tijdens de inspanning niet meer voldoende zuurstof opneemt om het gevormde melkzuur te neutraliseren en je lactaat bijgevolg begint op te hopen in de spieren en het bloed. Het is een indicator voor de verschuiving van voornamelijk de verbranding van suikers waarbij zuurstof wordt gebruikt (aeroob), naar de splitsing van suikers zonder de tussenkomst van zuurstof (anaerobe energielevering) waarbij lactaat als restproduct overblijft. De anaerobe drempel is kortweg je verzuringsgrensDit is het moment dat de buffercapaciteit van je lichaam (bicarbonaat) wordt overschreden en de gevormde waterstofionen niet meer geneutraliseerd kunnen worden waardoor je lichaam in verzuring zal gaan. 
⟹ De snelheid waarbij je in het rood gaat tijdens je inspanning.


Inspanningscurve gasuitwisseling 3

Vind een expert

  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Osteopaat

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Arts specialist in opleiding

    Simon Horckmans

  • Kevin Robson

    Trainer
  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Huisarts

    Luc De Pelecijn

    Huisarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • Mark Van Dijk

    Orthopedisch chirurg
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Neurochirurg

    Bart Depreitere

  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Karel Pardaens

  • BV Huisartsenpraktijk De Vaart

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Erik Van Lierde

  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Jempi Wilssens

  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Marc Schiltz

  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Trees Dooms

  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Urgentie- en sportarts

    Sander Bomans

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Windy Lycke

  • michel herssens

    Cardioloog
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Lize Vaes

    Lize Vaes

    Huisarts, Sportarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager blessurepreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Jitse Maes

    Jitse Maes

    Huisarts, Sportarts
  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Johan Roeykens

  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Vincent Metsers

    Sportarts
  • Peter Plessers

  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ann Gillis

  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • BVBA Samcon

  • Voorzitter

    De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Ann Willemans

    Huisarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • jana stevens

    Podoloog
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Carl De Crée

  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Sportpsycholoog

    Inez Swinnen

    Sportpsycholoog
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • Huisarts, Sportarts

    Sergei Barsegian

    Sportarts
  • Wouter Peters

    Huisarts, Sportarts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Bruno D'Hulster

  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Charlotte Hoeman

    Diëtist
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Gino Devriendt

    Sportdiëtist
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Anesthesist

    Frederic Brillouet

  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Osteopaat

    Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts

Gerelateerde items

Training
Apneu

Apneutraining: Acute en chronische effecten op inspanningstolerantie

Sporter Artikel Training Training
Blessurepreventie
enkelverzwikking

Veel voorkomende sportblessures: een enkeldistorsie

Sporter Artikel Factsheet Video Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
brace of tape .png

Sporten met een brace of een tape?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Blessurepreventie
Weerstandsband.png

Weerstandsbanden: waarvoor dienen ze?

Sporter Artikel Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Sluiten