Het WK voetbal: technologie & geneeskunde hand in hand

Het WK voetbal: technologie & geneeskunde hand in hand

Dr. Kristof Sas beëindigde zijn professionele voetbalcarrière in 2005 om te starten als teamarts bij RSC Anderlecht. Hij werkte achtereenvolgens voor RSC Anderlecht, Club Brugge en opnieuw RSC Anderlecht. Momenteel is hij teamarts van onze Rode Duivels en consulent voor Royal Antwerp FC. Daarnaast heeft hij ook een privépraktijk als sportarts in Antwerpen, Brussel, Gent en Oudenaarde, waarbij zijn focus vooral ligt in de diagnostiek en behandeling van spier-, pees- en kraakbeenletsels. Als voetbalarts is hij ook gespecialiseerd in ‘pubalgie’. Hij wordt ook beschouwd als een expert in echo geleide PRP behandelingen. Recent is daar de innovatieve behandeling met stamcellen bijgekomen. Tenslotte werkt hij ook als spoedarts in AZ Glorieux te Ronse en is hij ondervoorzitter van de BFDA (Belgian Football Doctors and Associates).
Sporter Blog Sportgeneeskunde Voetbal

Dr. Kristof Sas trok in december samen met zijn medische staf en met de Rode Duivels naar het WK voetbal in Qatar. Het belang van zo'n medisch team tijdens sportwedstrijden werd al meermaals duidelijk. Ze kregen op dit WK heel wat extra maatregelen om hen zo goed mogelijk bij te staan zodat ze de juiste medische beslissingen konden maken. Dr. Sas vertelt je hier alles over in zijn eerste blogpost!

Het WK voetbal ligt nog maar net achter ons. En dan denken we toch vooral terug aan de prachtige apotheose, aan de legendarische finale tussen Argentinië en Frankrijk, het epische duel tussen Lionel Messi en Kylian Mbappé. 

Uiteindelijk trok Messi en zijn Argentinië na een beklijvende thriller aan het langste eind. Een orgelpunt voor zijn prachtige carrière.

Vanuit medisch oogpunt onthouden we vooral ‘de wissel te veel’ van Frankrijk. Hoe was het mogelijk dat de Fransen in de finale 7 vervangingen konden doen in plaats van 5? De zesde wissel was mogelijk omdat er verlengingen gespeeld werden. De 7de wissel daarentegen was een curiosum en een innovatie in het voetbal. Het betrof een ‘concussion substitution’: Rabiot kon via een ‘speciaal formulier’ gewisseld worden om medische redenen: hij was tijdens de wedstrijd slachtoffer geworden van hoofdtrauma en ondervond daar tijdens het verdere verloop van de wedstrijd wellicht de gevolgen van. Op aangeven van de Franse bondsdokter werd Rabiot pas tijdens de verlengingen vervangen omwille van een mogelijke concussion (hersenschudding) opgelopen tijdens de reguliere speeltijd. Hiervoor is enkel de inschatting door de arts voldoende. Er zijn geen voorwaarden of criteria aan gekoppeld (bewustzijnsverlies, geheugenverlies, wankele gang…). Uiteraard zijn die symptomen wel een duidelijke aanwijzing voor een ‘concussion’.

Tijdens dit WK was ‘concussion’ trouwens één van de aandachtspunten van het medical committee van de FIFA. In die mate zelfs dat er op verschillende vlakken bijstand werd verleend, maar ook controle was. In eerste instantie kon de medische staf van elk land beschikken over een eigen tablet op de bank en in de tribune. Deze tablet biedt de mogelijkheid om live de wedstrijd te volgen, maar ook om bij blessures (niet enkel bij hoofdtraumata) de beelden vanuit verschillende hoeken opnieuw te bekijken (evt. zelfs in slow motion). Omdat de arts en kinesitherapeut bij blessures onmiddellijk zorgen toedienen aan de geblesseerde speler op het veld, hebben zij niet de mogelijkheid om de beelden te bekijken alvorens op het veld de toestand van de speler te beoordelen. Daarom beschikt iemand van de medische staf (vaak de tweede arts) in de tribune over een tweede tablet om de beelden dadelijk te analyseren.

De FIFA voorziet elk medisch team ook van 5 walkietalkies zodat de communicatie tussen de mensen op het terrein (die een klinische inschatting maken), de stafleden in de tribune (die beschikken over de beelden) en de technische staf op de bank vlot en correct kan verlopen. Maar ik sprak niet enkel over ondersteunende tools, maar ook van controle. Dat wil ik graag ook nog even voor jullie verduidelijken. Sowieso is er bij internationale wedstrijden een MUG team (urgentie-arts met verpleegkundigen) standby aan de rand van het terrein. Zij zijn daar beschikbaar om bijstand te verlenen in geval van medische urgenties op het veld (niet in de tribune). Voor dit WK werd deze arts ook belast met een extra taak: het beoordelen van hoofdtrauma’s. Net zoals wij, als teamarts, beroep konden doen op de hulp van onze collega in de tribune, werd de medical coördinator aan de zijlijn bijgestaan door een ‘injury spotter’ in de tribune. Ook zij hadden radiocontact. Samen konden zij, in geval van een hoofdtrauma, met de desbetreffende teamarts overleggen. Maar als de medical coordinator en de injury spotter de indruk hadden dat de blessure ernstiger zou kunnen zijn dan ingeschat door de teamarts, konden zij toch aangeven dat er sprake was van een ‘yellow flag’ or ‘red flag’. Bij een ‘yellow flag’ werd er ten stelligste aangeraden om een concussion substitution te overwegen, bij een red flag (bv. bewustzijnsverlies of duidelijk verlies van coördinatie) werd er met aandrang gevraagd om een vervanging door te voeren. Het toeval wil dat er zich vooral in het begin van het WK (en zoals vermeld in het geval van Rabiot op het einde) zulke scenario’s hebben voorgedaan. 

Het afgelopen EK indachtig (de reanimatie van de Deense speler Christian Eriksen) was het tweede aandachtspunt de toediening van de eerste zorgen bij een hartstilstand (of andere kritische medische toestand). Hiervoor werd een strak protocol uitgetekend. Bovendien werden alle teamartsen enkele maanden voor het WK uitgenodigd om in Qatar uitgebreid geinformeerd en getraind (via workshops) te worden in het kader van beide aandachtspunten.

Het gevoel dat bij ons, Belgen, overheerst is er toch eerder één van ‘wat als’… Wat als één van die kansen van Lukaku tegen Kroatië een doelpunt zou geweest zijn? Wat als Romelu fit aan het WK had kunnen beginnen?

De hamstringblessure van onze topscorer heeft uitgebreid het nieuws gehaald voor en tijdens het WK. 

Het lijkt me dan ook een goed idee om tijdens de volgende blogpost hamstringletsels in het voetbal in detail te bekijken.

Vind een expert

  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Peter Plessers

  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut, Trainer
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Marc Schiltz

  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Erik Van Lierde

  • Willy Coosemans

  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • BVBA Samcon

  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Karel Pardaens

  • Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Diëtist en Gedrags- & Mindsetspecialist

    Lieselot Wouters

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Sara Engels

    Gynaecoloog
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Trees Dooms

  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Johan Roeykens

  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Gezond en Ethisch Sporten

  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Maarten Couturier

    Sportarts

Gerelateerde items

Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Gezond Sporten Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Sportgeneeskunde
EK voetbal.png

Het EK 2024: Spelers in gevaar? Analyse van wedstrijdcongestie en gezondheidsrisico's

Sporter Blog Voetbal Sportmedisch Sportgeneeskunde
Beleid
Grensoverschrijdend gedrag

Grensoverschrijdend gedrag in de sportclub: wat kan jij doen en bij wie kan je terecht?

Sporter Blog Ethiek Gezond Sporten Beleid Gezond Sporten
Sluiten