Het WK voetbal: technologie & geneeskunde hand in hand

Het WK voetbal: technologie & geneeskunde hand in hand

Dr. Kristof Sas beëindigde zijn professionele voetbalcarrière in 2005 om te starten als teamarts bij RSC Anderlecht. Hij werkte achtereenvolgens voor RSC Anderlecht, Club Brugge en opnieuw RSC Anderlecht. Momenteel is hij teamarts van onze Rode Duivels en consulent voor Royal Antwerp FC. Daarnaast heeft hij ook een privépraktijk als sportarts in Antwerpen, Brussel, Gent en Oudenaarde, waarbij zijn focus vooral ligt in de diagnostiek en behandeling van spier-, pees- en kraakbeenletsels. Als voetbalarts is hij ook gespecialiseerd in ‘pubalgie’. Hij wordt ook beschouwd als een expert in echo geleide PRP behandelingen. Recent is daar de innovatieve behandeling met stamcellen bijgekomen. Tenslotte werkt hij ook als spoedarts in AZ Glorieux te Ronse en is hij ondervoorzitter van de BFDA (Belgian Football Doctors and Associates).
Sporter Blog Voetbal Sportgeneeskunde

Dr. Kristof Sas trok in december samen met zijn medische staf en met de Rode Duivels naar het WK voetbal in Qatar. Het belang van zo'n medisch team tijdens sportwedstrijden werd al meermaals duidelijk. Ze kregen op dit WK heel wat extra maatregelen om hen zo goed mogelijk bij te staan zodat ze de juiste medische beslissingen konden maken. Dr. Sas vertelt je hier alles over in zijn eerste blogpost!

Het WK voetbal ligt nog maar net achter ons. En dan denken we toch vooral terug aan de prachtige apotheose, aan de legendarische finale tussen Argentinië en Frankrijk, het epische duel tussen Lionel Messi en Kylian Mbappé. 

Uiteindelijk trok Messi en zijn Argentinië na een beklijvende thriller aan het langste eind. Een orgelpunt voor zijn prachtige carrière.

Vanuit medisch oogpunt onthouden we vooral ‘de wissel te veel’ van Frankrijk. Hoe was het mogelijk dat de Fransen in de finale 7 vervangingen konden doen in plaats van 5? De zesde wissel was mogelijk omdat er verlengingen gespeeld werden. De 7de wissel daarentegen was een curiosum en een innovatie in het voetbal. Het betrof een ‘concussion substitution’: Rabiot kon via een ‘speciaal formulier’ gewisseld worden om medische redenen: hij was tijdens de wedstrijd slachtoffer geworden van hoofdtrauma en ondervond daar tijdens het verdere verloop van de wedstrijd wellicht de gevolgen van. Op aangeven van de Franse bondsdokter werd Rabiot pas tijdens de verlengingen vervangen omwille van een mogelijke concussion (hersenschudding) opgelopen tijdens de reguliere speeltijd. Hiervoor is enkel de inschatting door de arts voldoende. Er zijn geen voorwaarden of criteria aan gekoppeld (bewustzijnsverlies, geheugenverlies, wankele gang…). Uiteraard zijn die symptomen wel een duidelijke aanwijzing voor een ‘concussion’.

Tijdens dit WK was ‘concussion’ trouwens één van de aandachtspunten van het medical committee van de FIFA. In die mate zelfs dat er op verschillende vlakken bijstand werd verleend, maar ook controle was. In eerste instantie kon de medische staf van elk land beschikken over een eigen tablet op de bank en in de tribune. Deze tablet biedt de mogelijkheid om live de wedstrijd te volgen, maar ook om bij blessures (niet enkel bij hoofdtraumata) de beelden vanuit verschillende hoeken opnieuw te bekijken (evt. zelfs in slow motion). Omdat de arts en kinesitherapeut bij blessures onmiddellijk zorgen toedienen aan de geblesseerde speler op het veld, hebben zij niet de mogelijkheid om de beelden te bekijken alvorens op het veld de toestand van de speler te beoordelen. Daarom beschikt iemand van de medische staf (vaak de tweede arts) in de tribune over een tweede tablet om de beelden dadelijk te analyseren.

De FIFA voorziet elk medisch team ook van 5 walkietalkies zodat de communicatie tussen de mensen op het terrein (die een klinische inschatting maken), de stafleden in de tribune (die beschikken over de beelden) en de technische staf op de bank vlot en correct kan verlopen. Maar ik sprak niet enkel over ondersteunende tools, maar ook van controle. Dat wil ik graag ook nog even voor jullie verduidelijken. Sowieso is er bij internationale wedstrijden een MUG team (urgentie-arts met verpleegkundigen) standby aan de rand van het terrein. Zij zijn daar beschikbaar om bijstand te verlenen in geval van medische urgenties op het veld (niet in de tribune). Voor dit WK werd deze arts ook belast met een extra taak: het beoordelen van hoofdtrauma’s. Net zoals wij, als teamarts, beroep konden doen op de hulp van onze collega in de tribune, werd de medical coördinator aan de zijlijn bijgestaan door een ‘injury spotter’ in de tribune. Ook zij hadden radiocontact. Samen konden zij, in geval van een hoofdtrauma, met de desbetreffende teamarts overleggen. Maar als de medical coordinator en de injury spotter de indruk hadden dat de blessure ernstiger zou kunnen zijn dan ingeschat door de teamarts, konden zij toch aangeven dat er sprake was van een ‘yellow flag’ or ‘red flag’. Bij een ‘yellow flag’ werd er ten stelligste aangeraden om een concussion substitution te overwegen, bij een red flag (bv. bewustzijnsverlies of duidelijk verlies van coördinatie) werd er met aandrang gevraagd om een vervanging door te voeren. Het toeval wil dat er zich vooral in het begin van het WK (en zoals vermeld in het geval van Rabiot op het einde) zulke scenario’s hebben voorgedaan. 

Het afgelopen EK indachtig (de reanimatie van de Deense speler Christian Eriksen) was het tweede aandachtspunt de toediening van de eerste zorgen bij een hartstilstand (of andere kritische medische toestand). Hiervoor werd een strak protocol uitgetekend. Bovendien werden alle teamartsen enkele maanden voor het WK uitgenodigd om in Qatar uitgebreid geinformeerd en getraind (via workshops) te worden in het kader van beide aandachtspunten.

Het gevoel dat bij ons, Belgen, overheerst is er toch eerder één van ‘wat als’… Wat als één van die kansen van Lukaku tegen Kroatië een doelpunt zou geweest zijn? Wat als Romelu fit aan het WK had kunnen beginnen?

De hamstringblessure van onze topscorer heeft uitgebreid het nieuws gehaald voor en tijdens het WK. 

Het lijkt me dan ook een goed idee om tijdens de volgende blogpost hamstringletsels in het voetbal in detail te bekijken.

Vind een expert

  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Jempi Wilssens

  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Gino Devriendt

    Sportdiëtist
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Neurochirurg

    Bart Depreitere

  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • BVBA Samcon

  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Charlotte Hoeman

    Diëtist
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Osteopaat

    Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager blessurepreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Bruno D'Hulster

  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Erik Van Lierde

  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Huisarts, Sportarts

    Sergei Barsegian

    Sportarts
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Huisarts

    Luc De Pelecijn

    Huisarts
  • michel herssens

    Cardioloog
  • Wouter Peters

    Huisarts, Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sportpsycholoog

    Inez Swinnen

    Sportpsycholoog
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Johan Roeykens

  • Ann Willemans

    Huisarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Arts specialist in opleiding

    Simon Horckmans

  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marc Schiltz

  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Voorzitter

    De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Anesthesist

    Frederic Brillouet

  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Trees Dooms

  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • BV Huisartsenpraktijk De Vaart

    Sportarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Karel Pardaens

  • Lize Vaes

    Lize Vaes

    Huisarts, Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Ann Gillis

  • Osteopaat

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Windy Lycke

  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Mark Van Dijk

    Orthopedisch chirurg
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Urgentie- en sportarts

    Sander Bomans

    Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • Peter Plessers

  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Vincent Metsers

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • An Konings

    Sportarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • jana stevens

    Podoloog
  • Carl De Crée

  • Willy Coosemans

  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Jitse Maes

    Jitse Maes

    Huisarts, Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts

Gerelateerde items

Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Gezond Sporten Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Sportgeneeskunde
ACL rupture.jpg

Voorste kruisbandruptuur: opereren of niet?

Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
Mentale vermoeidheid

Mentale vermoeidheid en sport-specifieke psychomotorische prestatie: een systematische review

Sportprofessional Artikel Voetbal Badminton Sportgeneeskunde
Sluiten