Moeten we koppen in het voetbal aan banden leggen?

Moeten we koppen in het voetbal aan banden leggen?

Na 20 jaar televisie radio en televisie richt Marc zich tegenwoordig op communicatie over gezondheid, geneeskunde en wetenschap. De materie is complex en delicaat maar mateloos boeiend, want uiteindelijk gaat het over het leven en welzijn van mensen. Als auteur publiceerde Marc reeds meerdere boeken over onvruchtbaarheid, huidkanker, ebola, darmziekten, het hart en de psychomedische begeleiding van jonge sporters.
Sporter Blog Voetbal Sportgeneeskunde

Koppen is een belangrijke actie in 's werelds bekendste sport. Maar is het herhaaldelijk koppen met een leren bal wel medisch verantwoord, zeker voor jonge voetballertjes en voetbalstertjes? Marc heeft over dit onderwerp een nieuwe studie gevonden die de schade opmeet.

Mijn zoon Wolf is competitievoetballer, in het amateurvoetbal weliswaar, maar daar gaat het niet minder hard aan toe dan bij de profs. Integendeel, naarmate het competitieniveau daalt, heeft de gemiddelde speler minder technisch vernuft, atletisch vermogen en coördinatie in huis en drijven andere “talenten” boven, met name brute kracht en doodsverachting. Wie ooit een derby tussen twee provinciale teams heeft uitgezeten, weet precies waar ik het over heb. In de catacomben van het competitievoetbal bikkelen, duwen, trekken en schoppen de gladiatoren bij het leven. En dan mag jouw voetballend krijgertje intussen volwassen zijn – Wolf is er 24 – als toeschouwende ouder krimpt je hart ineen bij elke roekeloze tackle, dreigende botsing of brutale bodycheck waar je telg mee te maken krijgt. Het went echt nooit. Elke match slaken mijn vrouw en ik zuchten van verlichting en knijpen we in elkaars hand omdat een harde confrontatie weer eens zonder al te veel erg is gepasseerd. 

Wolf moet een engelbewaarder hebben, want voorlopig heeft geen enkel duel hem in het ziekenhuis doen belanden. Toen hij een jaar of acht was zijn we na een wedstrijd wel eens met hem naar de spoedeisende hulp gereden omdat hij keihard met zijn hoofd tegen een doelpaal was gelopen en het bewustzijn had verloren. In zo’n geval moet er altijd een controle door een arts gebeuren, en al helemaal als het een jeugdsporter betreft. Een kinderbrein is immers nog kwetsbaarder dan dat van een volwassene. 

Over hersenen gesproken, het is niet alleen het harde voeten- en benenwerk dat ons – en naar ik vermoed alle voetbalouders - de stuipen op het lijf jaagt. Als verdediger vangt Wolf elke match meerdere keren een uittrap van de keeper of een andere lange bal op met zijn blote hoofd. Je ziet dat leer dan 50 of 60 meter door het zwerk zoeven en met een rotsmak op het hoofd van je kind belanden, zo hard dat ik het contact meestal tot in de tribune kan horen. Je hoeft geen hypochonder te zijn om je af te vragen of zulke klappen - tientallen keren per seizoen en wel honderden keren in een gemiddelde verdedigerscarrière – op den duur geen blijvende averij aanrichten onder de schedelpan. In 2018 heb ik over het onderwerp flink wat research gedaan voor een boek over jeugdsport. De wetenschappelijke stand van zaken toen was dat de hoofd-hoofd-, hoofd-schouder- en hoofd-ellenboogbotsingen die je vaak ziet bij kopbalduels in het voetbal op de lange termijn naar alle waarschijnlijkheid bijdragen tot neurodegeneratieve aandoeningen. Dat ook het koppen zelf schadelijk zou zijn, daar was en is nog steeds geen sluitend bewijs voor. Experimenten tonen wel veranderingen in het brein aan als spelers vaak na elkaar koppen, maar die effecten lijken licht, kort en omkeerbaar. Toch vonden dr. Tom Teulingkx, mijn co-auteur, en ik dat er voldoende zorgwekkende aanwijzingen zijn om het koppen in het jeugdvoetbal te beperken, al was het maar uit voorzorg. In Vlaanderen is het inwerpen intussen afgeschaft voor kinderen tot negen jaar, precies om te voorkomen dat ze vaak zouden koppen. In ons boek pleiten we ervoor dat jeugdvoetballers tijdens wedstrijden pas vanaf veertien jaar zouden mogen koppen. Vóór die leeftijd kan koppen met lichte ballen worden getraind en moeten vooral de sprongtechniek en -timing worden geoefend. 

De wetenschap staat niet stil. Zo is enkele weken geleden in het prestigieuze medische vakblad JAMA een nieuwe studie verschenen die weinig weerklank heeft gevonden in onze brede media, maar tot nadenken moet stemmen, eens te meer. Uit recent Schots onderzoek blijkt namelijk glashelder dat het risico op hersenziekte toeneemt naarmate iemand langer en vaker voetbalt. En niet alleen dat; het risico varieert volgens de veldpositie. Zo lopen verdedigers, die vaak harde ballen moeten terugkoppen, maar liefst vijf keer meer risico op alzheimer dan niet-voetballers. Keepers, die zelden koppen, lopen géén extra risico. Nu moet ik hier bij vertellen dat het onderzoek niet specificeert welke factoren precies bijdragen tot dat sterk verhoogde risico; het kunnen nog steeds de botsingen zijn die schade toebrengen, meer dan het koppen zelf. 

Toch moeten we ons stilaan afvragen of er niks aan de voetbalregels moet worden veranderd, naarmate de bewijzen zich opstapelen van hoe gevaarlijk impact op het hoofd in ’s werelds populairste sport wel is. Er mag al jaren niet meer met de voeten vooruit worden getackeld, wat zeer terecht is, maar zelfs de vreselijkste beenbreuk is kattenpis in vergelijking met een ernstig en onomkeerbaar hersentrauma. Hopelijk dringen de studies ter zake door tot de medische top van de Fifa. Deze kwestie gaat de bevoegdheid van Voetbal Vlaanderen of de KBVB vanzelfsprekend te boven en moet op mondiale schaal worden bekeken en aangepakt.

Ik heb Wolf via WhatsApp een linkje naar de Schotse studie gestuurd. Hij is als fysiotherapeut perfect in staat de reikwijdte van zo’n nieuw onderzoek correct in te schatten. “Ik zal in het vervolg wat hoger springen en elke lange bal met mijn dij of borstkas opvangen,” antwoordde hij. Jammer genoeg stond er een smiley bij.  

Vind een expert

  • Mark Van Dijk

    Orthopedisch chirurg
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Gustaaf Van Mechelen

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Herman Colpin

    Huisarts
  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager Letselpreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Frank Wezenbeek

    Kinesitherapeut
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Sylvie Latour

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Wouter Peters

    Sportarts
  • André Dewit

    Sportarts
  • Anne Mertens

    Huisarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • André Ausloos

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • David Vander Elst

    Sportkinesitherapeut
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Glenn Van Laer

    Kinesitherapeut
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Johan Roeykens

  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Ilse Cupers

    1&2
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Dominique Slock

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Roben dedecker

  • Anneleen Geerts

    Sportarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Geert Potloot

    Sportarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Thomas Van de Moortel

    Kinesitherapeut
  • Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Simon Derycke

    Sportarts
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Sofie Rummens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Carl De Crée

  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Raf De Bruyn

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Peter Plessers

  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Jempi Wilssens

  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Julie Zels

  • Danny Grimonpont

    Kinesitherapeut
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bastiaan Verstraete

    Sportarts
  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Guy De Lendtdecker

    Sportarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Wouter Eraly

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sara Van Bostraeten

  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Ann Willemans

    Huisarts
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marc Schiltz

    2&3
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • Steven Van Raemdonck

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Erik Van Lierde

  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Sanne Boonen

    Sportarts
  • Edwig Schatteman

    Sportarts
  • Ingrid Willems

    Podoloog
  • Mark D Haese

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Mathieu

    Sportarts
  • Benedicte Baelde

    Kinesitherapeut
  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • An Konings

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Staf Moyson

    Sportkinesitherapeut
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Veerle Palmers

    Podoloog
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Trees Dooms

  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Nicole Dillemans

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Marc Hertens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Emmy Mornie

    Kinesitherapeut
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Rik Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • jana stevens

    Podoloog
  • Dominique Devriese

    Kinesitherapeut
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Karel Pardaens

    11&17&21
  • Lander Dewitte

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Geert Vileyn

    Huisarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Gino Devriendt

    Sportdiëtist
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Mike Kamphuys

    Trainer
  • Tijl Bertels

    Sportdiëtist
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Marielle Van Aken

    Sportkinesitherapeut
  • De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Jo Verstuyft

    Apotheker
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Windy Lycke

  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Ine Schops

    Osteopaat
  • Jan De Decker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Lianne De Mey

    1&2
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Cathy Kuppens

    Cardioloog
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • BV Dokter Simon Verdonck

    Sportarts
  • Servaas Binge

    Sportarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Guido De Romagnoli

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • BVBA Samcon

  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Bruno D'Hulster

  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Ann Gillis

  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Kathy Velle

    Podoloog
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Natasja Keereman

    Natasja Keereman

    Sportarts
  • Axel Decraene

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Kristiaan Vandenecker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Justine Stevens

  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kathleen Merckaert

    Sportarts
  • Joris De Win

    Sportarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Petra Bruggeman

    Sportarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Stefan Mattheeuws

    Orthopedisch chirurg
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Ward Thorrez

    Kinesitherapeut

Gerelateerde items

Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Sportgeneeskunde
ACL rupture.jpg

Voorste kruisbandruptuur: opereren of niet?

Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
Mentale vermoeidheid

Mentale vermoeidheid en sport-specifieke psychomotorische prestatie: een systematische review

Sportprofessional Artikel Voetbal Badminton Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
Blood flow restriction

Blood Flow Restriction - Het beste van twee werelden?

Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Sluiten