Moeten we koppen in het voetbal aan banden leggen?

Moeten we koppen in het voetbal aan banden leggen?

Na 20 jaar televisie radio en televisie richt Marc zich tegenwoordig op communicatie over gezondheid, geneeskunde en wetenschap. De materie is complex en delicaat maar mateloos boeiend, want uiteindelijk gaat het over het leven en welzijn van mensen. Als auteur publiceerde Marc reeds meerdere boeken over onvruchtbaarheid, huidkanker, ebola, darmziekten, het hart en de psychomedische begeleiding van jonge sporters.
Sporter Blog Sportgeneeskunde Voetbal

Koppen is een belangrijke actie in 's werelds bekendste sport. Maar is het herhaaldelijk koppen met een leren bal wel medisch verantwoord, zeker voor jonge voetballertjes en voetbalstertjes? Marc heeft over dit onderwerp een nieuwe studie gevonden die de schade opmeet.

Mijn zoon Wolf is competitievoetballer, in het amateurvoetbal weliswaar, maar daar gaat het niet minder hard aan toe dan bij de profs. Integendeel, naarmate het competitieniveau daalt, heeft de gemiddelde speler minder technisch vernuft, atletisch vermogen en coördinatie in huis en drijven andere “talenten” boven, met name brute kracht en doodsverachting. Wie ooit een derby tussen twee provinciale teams heeft uitgezeten, weet precies waar ik het over heb. In de catacomben van het competitievoetbal bikkelen, duwen, trekken en schoppen de gladiatoren bij het leven. En dan mag jouw voetballend krijgertje intussen volwassen zijn – Wolf is er 24 – als toeschouwende ouder krimpt je hart ineen bij elke roekeloze tackle, dreigende botsing of brutale bodycheck waar je telg mee te maken krijgt. Het went echt nooit. Elke match slaken mijn vrouw en ik zuchten van verlichting en knijpen we in elkaars hand omdat een harde confrontatie weer eens zonder al te veel erg is gepasseerd. 

Wolf moet een engelbewaarder hebben, want voorlopig heeft geen enkel duel hem in het ziekenhuis doen belanden. Toen hij een jaar of acht was zijn we na een wedstrijd wel eens met hem naar de spoedeisende hulp gereden omdat hij keihard met zijn hoofd tegen een doelpaal was gelopen en het bewustzijn had verloren. In zo’n geval moet er altijd een controle door een arts gebeuren, en al helemaal als het een jeugdsporter betreft. Een kinderbrein is immers nog kwetsbaarder dan dat van een volwassene. 

Over hersenen gesproken, het is niet alleen het harde voeten- en benenwerk dat ons – en naar ik vermoed alle voetbalouders - de stuipen op het lijf jaagt. Als verdediger vangt Wolf elke match meerdere keren een uittrap van de keeper of een andere lange bal op met zijn blote hoofd. Je ziet dat leer dan 50 of 60 meter door het zwerk zoeven en met een rotsmak op het hoofd van je kind belanden, zo hard dat ik het contact meestal tot in de tribune kan horen. Je hoeft geen hypochonder te zijn om je af te vragen of zulke klappen - tientallen keren per seizoen en wel honderden keren in een gemiddelde verdedigerscarrière – op den duur geen blijvende averij aanrichten onder de schedelpan. In 2018 heb ik over het onderwerp flink wat research gedaan voor een boek over jeugdsport. De wetenschappelijke stand van zaken toen was dat de hoofd-hoofd-, hoofd-schouder- en hoofd-ellenboogbotsingen die je vaak ziet bij kopbalduels in het voetbal op de lange termijn naar alle waarschijnlijkheid bijdragen tot neurodegeneratieve aandoeningen. Dat ook het koppen zelf schadelijk zou zijn, daar was en is nog steeds geen sluitend bewijs voor. Experimenten tonen wel veranderingen in het brein aan als spelers vaak na elkaar koppen, maar die effecten lijken licht, kort en omkeerbaar. Toch vonden dr. Tom Teulingkx, mijn co-auteur, en ik dat er voldoende zorgwekkende aanwijzingen zijn om het koppen in het jeugdvoetbal te beperken, al was het maar uit voorzorg. In Vlaanderen is het inwerpen intussen afgeschaft voor kinderen tot negen jaar, precies om te voorkomen dat ze vaak zouden koppen. In ons boek pleiten we ervoor dat jeugdvoetballers tijdens wedstrijden pas vanaf veertien jaar zouden mogen koppen. Vóór die leeftijd kan koppen met lichte ballen worden getraind en moeten vooral de sprongtechniek en -timing worden geoefend. 

De wetenschap staat niet stil. Zo is enkele weken geleden in het prestigieuze medische vakblad JAMA een nieuwe studie verschenen die weinig weerklank heeft gevonden in onze brede media, maar tot nadenken moet stemmen, eens te meer. Uit recent Schots onderzoek blijkt namelijk glashelder dat het risico op hersenziekte toeneemt naarmate iemand langer en vaker voetbalt. En niet alleen dat; het risico varieert volgens de veldpositie. Zo lopen verdedigers, die vaak harde ballen moeten terugkoppen, maar liefst vijf keer meer risico op alzheimer dan niet-voetballers. Keepers, die zelden koppen, lopen géén extra risico. Nu moet ik hier bij vertellen dat het onderzoek niet specificeert welke factoren precies bijdragen tot dat sterk verhoogde risico; het kunnen nog steeds de botsingen zijn die schade toebrengen, meer dan het koppen zelf. 

Toch moeten we ons stilaan afvragen of er niks aan de voetbalregels moet worden veranderd, naarmate de bewijzen zich opstapelen van hoe gevaarlijk impact op het hoofd in ’s werelds populairste sport wel is. Er mag al jaren niet meer met de voeten vooruit worden getackeld, wat zeer terecht is, maar zelfs de vreselijkste beenbreuk is kattenpis in vergelijking met een ernstig en onomkeerbaar hersentrauma. Hopelijk dringen de studies ter zake door tot de medische top van de Fifa. Deze kwestie gaat de bevoegdheid van Voetbal Vlaanderen of de KBVB vanzelfsprekend te boven en moet op mondiale schaal worden bekeken en aangepakt.

Ik heb Wolf via WhatsApp een linkje naar de Schotse studie gestuurd. Hij is als fysiotherapeut perfect in staat de reikwijdte van zo’n nieuw onderzoek correct in te schatten. “Ik zal in het vervolg wat hoger springen en elke lange bal met mijn dij of borstkas opvangen,” antwoordde hij. Jammer genoeg stond er een smiley bij.  

Vind een expert

  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • BVBA Samcon

  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • An Konings

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Karl Brack

    Andere arts-specialist
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Lize Vaes

    Lize Vaes

    Huisarts, Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist, Bewegingsdeskundige, Andere
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Wouter Peters

    Huisarts, Sportarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Trees Dooms

  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter Plessers

  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • BV Huisartsenpraktijk De Vaart

    Sportarts
  • Ann Gillis

  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Renaat Huysmans

    Huisarts, Sportarts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Voorzitter

    De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jempi Wilssens

  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Johan Roeykens

  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Jan Boon

    Huisarts
  • michel herssens

    Cardioloog
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Karel Pardaens

  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Erik Van Lierde

  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • jana stevens

    Podoloog
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marc Schiltz

  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer

Gerelateerde items

Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Gezond Sporten Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Sportgeneeskunde
Lies

Pubalgie, what’s in the name?

Sporter Blog Voetbal Sportmedisch Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
Hamstringblessures

Een hamstringblessure? Nooit eenvoudig!

Sporter Blog Voetbal Sportmedisch Sportgeneeskunde
Sluiten