Wat zijn voedingssupplementen en heb ik ze nodig?

Wat zijn voedingssupplementen en heb ik ze nodig?

Gezond Sporten is een multidisciplinaire vereniging die zoveel mogelijk (para)medische professionals uit de sportgeneeskunde in de brede zin van het woord wil samenbrengen om gezond sporten in Vlaanderen wetenschappelijk verantwoord te promoten. Wij staan zowel open voor verenigingen als voor sportmedische professionals die zich op individuele basis willen engageren binnen Gezond Sporten.
Sporter Artikel Voeding

Het lijkt wel een hype, het innemen van voedingssupplementen wanneer je sport. Maar wat zijn dat nu, voedingssupplementen? En moet je het internet wel geloven dat je deze supplementen nodig hebt als sporter?


Wat zijn sportvoedingssupplementen?

Een supplement is iets wat je neemt bovenop wat standaard is. Een voedingssupplement is dus een element uit je natuurlijke voeding (chemische stoffen) die je in een verhoogde concentratie en meestal zuiver gaat innemen, als aanvulling op je normale dagelijkse voeding. Meestal gaat het om een geconcentreerde bron van vitaminen, mineralen of andere voedingsstoffen. Zo heb je supplementen met aminozuren, antioxidanten, probiotica, glucosamine, creatine, … De lijst is eindeloos. Ook eiwitpoeders, zoals weiproteïneconcentraat, zijn voedingsupplementen.

In de sport wordt er vaak gesproken over ergogene supplementen, wat prestatieverbeterend betekent. Hier tegenover staan de ergolytische supplementen, welke prestatieverminderend werken en je dus beter maar vermijdt.

 

Sportvoeding en voedingssupplementen

Sportvoeding

Je kunt erover discussiëren of de sportdranken, gels of energierepen die sporters weleens eten, als supplementen moeten worden beschouwd. Voor veel sporters maken ze namelijk gewoon deel uit van hun normale voeding en ze worden tevens vaak buiten de sport geconsumeerd. Hoewel gezond en evenwichtig eten en drinken ook zonder die producten perfect mogelijk is, kunnen dergelijke ‘supplementen’ voor, tijdens en na het sporten nuttig en handig zijn voor een sporter om genoeg of extra energie en/of vocht binnen te krijgen, vooral als normale voedingsmiddelen niet meteen beschikbaar of minder praktisch zijn. Sportvoeding zijn dus producten die eerder worden gebruikt als vervanging van de normale voeding en bestaan uit een geconcentreerde bron van verscheidene nutriënten, aangeleverd in een gemakkelijk te consumeren vorm.

 

Ergogene supplementen

Ergogene voedingssupplementen bestaan tevens uit voedingsstoffen die je in om het even welk gewoon of natuurlijk voedingsmiddel vindt, maar hierbij gaat het over het innemen van één specifiek nutriënt als aanvulling op je normale dagelijkse voeding. Van deze producten is het bewezen dat ze prestatiebevorderend kunnen werken. Een voorbeeld van een ergogeen voedingssupplement is beta-alanine (niet-essentieel aminozuur), wat in vlees (spieren van dieren) zit. Je neemt ongeveer zo’n 0,4 gram beta-alanine per dag in bij normale voeding. Wanneer je hiervan een supplement inneemt in pilvorm, zit je aan ongeveer 5 gram per dag (als je dit gedurende vijf weken volhoudt), wat gelijk is aan het consumeren van twee volledige kippen per dag. Wel moet je als sporter met dit soort supplementen altijd zeer voorzichtig omspringen en je afvragen of ze echt nodig of nuttig zijn. Het risico is immers reëel dat je de aanbevolen dagelijkse (ADH) van (een) bepaalde voedingsstof(fen) overschrijdt en bovendien brengt (een te hoog) gebruik van ergogene supplementen vaak negatieve bijwerkingen met zich mee (bij beta-alanine zijn dit bijvoorbeeld tintelingen in je gezicht en je nagels).

Voedingssupplementen die prestatiebevorderend werken, worden ergogene supplementen genoemd.

 

Medische supplementen

Verder bestaan er supplementen die ontwikkeld werden om tekorten van bepaalde micronutriënten te herstellen en deze neem je dan ook enkel in als je effectief met een tekort kampt (aangetoond door je arts). Deze producten vallen onder de categorie van ‘medische supplementen’ en neem je enkel in op aanraden van je arts. Het gaat vaak om vitaminen en mineralen (micronutriënten) zoals ijzer, vitamine D, antioxidanten, zink en magnesium. Normaliter beschik je over voldoende van deze nutriënten wanneer je gevarieerd en gezond eet, maar wanneer je aan het afvallen bent of als je éénzijdige voeding consumeert, kunnen tekorten wel voorkomen. Dit geldt ook voor sporters. Voor hen is het extra belangrijk dat ze voldoen aan de dagelijkse behoefte van deze nutriënten aangezien een tekort sportprestaties negatief kunnen beïnvloeden. Dit supplementeren met oog op een prestatiebevorderend effect, is echter een foute keuze (tenzij je met een tekort zit).

 

Is het nodig dat ik (een) voedingssupplement(en) inneem?

Meestal niet nodig

Doorgaans zijn supplementen niet nodig voor een goede gezondheid, op voorwaarde dat je gezond, gevarieerd en voldoende eet. Wanneer er aangetoonde tekorten zijn (bijvoorbeeld vitamine D in de winter), kan het interessant zijn dit product te supplementeren als het wordt aangeraden door je dokter. Voor een goede sportprestatie is het innemen van supplementen onnodig voor 99% van de sporters. Met beter en meer trainen kom je veel verder. Voor de overige 1% elitesporters kan het innemen van (een) bepaald voedingssupplement(en) wel het verschil maken voor een goede prestatie, hoofdzakelijk om niet benadeeld te zijn t.o.v. de concurrenten die wel supplementeren (ergogene supplementen).

Het nemen van voedingsupplementen is niet nodig voor een goede gezondheid en is enkel nuttig voor elitesporters. De veiligheid van een supplement kan vaak niet gegarandeerd worden. 

 

Soms riskant

Van veel supplementen is het niet wetenschappelijk bewezen dat ze een nuttig effect hebben. In sommige gevallen en voor bepaalde categorieën van sporters, kinderen bijvoorbeeld, kunnen supplementen zelfs schadelijk zijn. Nog een risico is dat mensen supplementen slikken in plaats van gewoon gezond te eten. Om deze reden moet op alle verpakkingen van voedingssupplementen in België en Nederland worden vermeld dat ze niet als vervanging voor een gevarieerde voedingen mogen worden gebruikt.

 

Grijze zone

Voedingssupplementen zitten in de grijze zone tussen voedings- en geneesmiddelen. Enerzijds zijn ze, net als gewone voeding, vrij te koop en is er soms een smaakje aan toegevoegd om ze lekkerder te maken. Anderzijds neem je zo’n supplement niet in volgens je energiebehoefte of trek, maar per capsule, tablet of zakje poeder, zoals je dat met medicijnen doet. Bovendien schrijven artsen voedingssupplementen soms voor om tekorten of ziektes te voorkomen of te genezen.

Nog een teken van die grijze zone is dat supplementfabrikanten creatief hun best doen hun producten op zo’n manier met gezondheidskwaliteiten of prestatieverhogende eigenschappen te linken dat ze net niet onder de dopingregels of geneesmiddelenwet vallen. Doping is ronduit verboden en voor geneesmiddelen – ook die waarvoor je geen doktersbrief nodig hebt – gelden zeer strenge regels. Dat is anders met voedingssupplementen, die daardoor ook buiten de apotheek kunnen worden verkocht zoals in grootwarenhuizen en op het internet. Supplementen komen immers in je voeding voor waardoor ze niet verboden ‘kunnen’ worden, wat wel het geval is bij doping (soms lichaamsvreemde stoffen).

 

Veiligheid

Intussen moeten voedingssupplementen veilig zijn (zowel de inhoud als de dosering) om in Europa te mogen worden verkocht, wat makkelijker te controleren valt in de winkel dan op het internet. Zo kunnen de supplementen nog andere stoffen bevatten dan de ingrediënten waarvoor je ze koopt, welke verontreinigdkunnen zijn als je ze illegaal of via het internet bestelt. Je bent dan nooit helemaal zeker wat je inneemt. Het krioelt van valse claims en halve waarheden op het internet. Sommige producten bevatten niets, schadelijke stoffen of wel werkende maar illegale stoffen, en veel producten komen zelfs nooit in het lichaam waar ze moeten komen.

Sommige supplementen die op zich veilig zijn, kunnen gevaarlijk worden als sporters de aanbevolen dosis niet respecteren. Dat geldt eveneens voor ‘natuurlijke’ supplementen die je vaak hoger of veiliger inschat dan synthetische producten. Áls het bewezen is dat een supplement werkzaam is, betekent het niet dat dit per se 100 procent veilig is. De overheid controleert namelijk op veel ingrediënten maar niet op alle stoffen.

Het probleem met voedingssupplementen is dat je van hun verpakking niet kunt aflezen of ze én veilig én nuttig kunnen zijn voor een sporter als jij. Lijken beiden basisvoorwaarden vervuld, dan nog moet blijken of een supplement zo nuttig kan zijn dat het voor jou zijn prijs waard is, en of je datzelfde effect niet met een goedkopere voedingsaanpassing kunt realiseren.

Om al deze redenen is het raadzaam om je eerst te informeren bij je huis- of sportarts voor je een bepaald supplement inneemt. Het is namelijk van groot belang dat je een goede kennis hebt betreffende de werking van het supplement en de contra-indicaties, een juiste dosering inneemt van de juiste leverancier (zuiverheid!), op een juist tijdstip en in de juiste vorm.

 

Kijk ook eens naar Welke voedingssupplementen werken prestatiebevorderend en welke niet?

Vind een expert

  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Erik Van Lierde

  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • BVBA Samcon

  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Marc Schiltz

  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Gezond en Ethisch Sporten

  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Trees Dooms

  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Karel Pardaens

  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Johan Roeykens

  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Diëtist en Gedrags- & Mindsetspecialist

    Lieselot Wouters

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Peter Plessers

  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut, Trainer
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Sara Engels

    Gynaecoloog
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts

Gerelateerde items

Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Training
Apneu

Apneutraining: Acute en chronische effecten op inspanningstolerantie

Sporter Artikel Training Training
Voeding
Sprint wielrennen

Natriumbicarbonaat suppletie verbetert de sprintprestatie na een gesimuleerde wielerwedstrijd

Sportprofessional Artikel Voeding
Blessurepreventie
Hoe kunnen voeding en levensstijl de kwaliteit van je spieren en pezen beïnvloeden_.png

Hoe kunnen voeding en levensstijl de kwaliteit van je pezen en spieren beïnvloeden?

Sporter Artikel Blessurepreventie Blessurepreventie Voeding
Sluiten