Hartstilstand in de sport

Hartstilstand in de sport

Gezond Sporten is een multidisciplinaire vereniging die zoveel mogelijk (para)medische professionals uit de sportgeneeskunde in de brede zin van het woord wil samenbrengen om gezond sporten in Vlaanderen wetenschappelijk verantwoord te promoten. Wij staan zowel open voor verenigingen als voor sportmedische professionals die zich op individuele basis willen engageren binnen Gezond Sporten.
Sporter Artikel Sportgeneeskunde

Er gaat haast geen maand voorbij of ergens is weer een sporter aan een hartprobleem bezweken. De gevallen die de media halen, betreffen meestal jonge sporters. Het gebeurt in ons land minstens dertig keer per jaar. Dat zijn elk jaar dertig jonge levens die worden verwoest, telkens een onmetelijk drama voor nog veel meer nabestaanden. 

Het fenomeen verbijstert daardoor ook de hele publieke opinie en zet mensen op het verkeerde been. Ze krijgen immers de indruk dat sporten in plaats van gezond levensgevaarlijk kan zijn. Want wie niet sport, kan ook niet doodvallen door te sporten.

Dat je door te weinig beweging in vergelijking met sporters een veel groter risico loopt om vroegtijdig aan iets anders te sterven, is óók waar. Maar leg dat maar eens uit aan nabestaanden die een sporter hebben verloren aan een verborgen hartkwaal die mogelijk had kunnen worden opgespoord en behandeld.

Hartafwijkingen zijn de belangrijkste vorm van aangeboren aandoeningen. Iets minder dan 1 procent van alle baby’s wordt ermee geboren. Die afwijkingen zijn lang niet altijd gevaarlijk, maar je bent er toch maar beter van op de hoogte.

 

Wat zijn de afwijkingen?

In de meeste gevallen van plotse hartstilstand bij jonge sporters blijkt achteraf dat ze al een hartprobleem hadden waarvan niemand op de hoogte was. Vaak is dat een aangeboren afwijking, een hartritmestoornis bijvoorbeeld, zoals het lange QT-, het Brugada- of het Wolf-Parkinson- White-syndroom (WPW).

Ook hypertrofische cardiomyopathie (HCM) komt vaak voor. Bij die aandoening is een deel van de hartspier, het schot tussen de hartkamers meestal, verdikt. Één op de tweehonderd mensen heeft aanleg voor HCM, veel meer dan vroeger werd aangenomen. Plotse hartdood door HCM zie je vaak in start-stopsporten als voetbal en basketbal, en zelden in uithoudingssporten.

Ook de ziekte van Marfan, hartklepproblemen en aangeboren afwijkingen van de kransslagaders kunnen in de sport aan de basis liggen van hartdood. Voorts heb je niet-aangeboren oorzaken die soms onopgemerkt blijven, zoals myocarditis, een (meestal virale) ontsteking van de hartspier.

 

Is het de schuld van sporten?

Als sporters een hartstilstand krijgen, dan is er meestal een onderliggend hartprobleem en was sport alleen de uitlokkende factor. Het slachtoffer had net zo goed kunnen instorten door naar de bus of een trap op te rennen.

Het kan niet genoeg worden benadrukt dat sport vooral hartziekten voorkomt en op die manier al ontelbare mensen heeft behoed voor hartproblemen. Toch kan ook het sporten zelf een nadelige invloed op het hart hebben. ‘Zo kunnen de veranderingen die optreden in een sporthart, bijdragen tot een verhoogd risico op ritmestoornissen. Bovendien lokken de omstandigheden tijdens het sporten of kort erna, wanneer het lichaam van de inspanning herstelt, soms ritmestoornissen uit’, zegt prof. dr. Hein Heidbuchel, diensthoofd cardiologie van het UZA.

 

Zijn er alarmsignalen?

Sporters die een hartstilstand overleefd hebben, melden vaak dat ze tijdens het sporten al voortekenen hadden, zoals hartkloppingen, pijn op de borst of duizeligheid. Heb je tijdens het sporten ooit een van die symptomen gehad, neem dan zeker contact op met je huisarts!

 

Wat kun je als sporter of als sportouder zelf doen?

Wat je sowieso kunt doen, is de vragenlijst op sportkeuring.be invullen. Als daaruit blijkt dat een sportmedisch onderzoek nodig en raadzaam is, dan krijg je op het juiste moment een hartonderzoek met een hartfilmpje. Aan de hand van zo’n rust-ecg kan de arts 85 procent van alle verborgen hartproblemen opsporen. De vereniging van Sport- en Keuringsartsen (SKA) adviseert een hartfilmpje voor alle sporttieners vanaf veertien jaar. Vóór die leeftijd komen hartstilstanden in de sport heel zelden voor. Bovendien valt het onvolgroeide hart van een jonger kind moeilijk met een rust-ecg te beoordelen.

 

Hartschudding

Een speciaal geval van hartstilstand in de sport is commotio cordis, letterlijk vertaald: hartschudding. Daarbij ontstaat een levensgevaarlijke ritmestoornis als gevolg van een harde klap op het hart, bijvoorbeeld van een basketbal. Als die smak op het verkeerde moment tijdens de hartslagcyclus plaatsvindt, dan bestaat het risico dat de hartkamers op hol slaan en de bloedsomloop stilvalt.

Het verschijnsel treft vooral jongens en jonge mannen die een sport beoefenen waarin klappen op de borstkas voorkomen, door een trap, slag of een harde bal. Commotio cordis is zeldzaam: in de Verenigde Staten, waar zestig keer meer mensen wonen dan in Vlaanderen, werden in zestien jaar tijd 170 gevallen gemeld, bijna allemaal jonge, mannelijke sporters zonder bekende hartproblemen.

Vind een expert

  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Dominique Devriese

    Kinesitherapeut
  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Stefan Mattheeuws

    Orthopedisch chirurg
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • Lander Dewitte

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Edwig Schatteman

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts
  • jana stevens

    Podoloog
  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • Johan Roeykens

  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Marc Hertens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Windy Lycke

  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager Letselpreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Peter Plessers

  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Nicole Dillemans

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Servaas Binge

    Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Erik Van Lierde

  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Guido De Romagnoli

    Sportarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Carl De Crée

  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Ann Gillis

  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Sportarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Jempi Wilssens

  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • michel herssens

    Cardioloog
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Mark D Haese

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Gino Devriendt

    Sportdiëtist
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Marielle Van Aken

    Sportkinesitherapeut
  • BV Huisartsenpraktijk De Vaart

    Sportarts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Joris De Win

    Sportarts
  • BVBA Samcon

  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Cedric Arijs

    Cedric Arijs

    Sportpsycholoog
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Natasja Keereman

    Natasja Keereman

    Sportarts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Emmy Mornie

    Kinesitherapeut
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Bruno D'Hulster

  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Mark Van Dijk

    Orthopedisch chirurg
  • Wouter Eraly

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Sanne Boonen

    Sportarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Julie Zels

  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Karel Pardaens

  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Willy Coosemans

  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Marc Schiltz

  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Roben dedecker

  • Ine Schops

    Podoloog
  • Justine Stevens

  • De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Trees Dooms

  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Ann Willemans

    Huisarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Sylvie Latour

    Sportarts

Gerelateerde items

Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Sportgeneeskunde
ACL rupture.jpg

Voorste kruisbandruptuur: opereren of niet?

Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
Mentale vermoeidheid

Mentale vermoeidheid en sport-specifieke psychomotorische prestatie: een systematische review

Sportprofessional Artikel Voetbal Badminton Sportgeneeskunde
Sluiten