Hartstilstand in de sport

Hartstilstand in de sport

Gezond Sporten is een multidisciplinaire vereniging die zoveel mogelijk (para)medische professionals uit de sportgeneeskunde in de brede zin van het woord wil samenbrengen om gezond sporten in Vlaanderen wetenschappelijk verantwoord te promoten. Wij staan zowel open voor verenigingen als voor sportmedische professionals die zich op individuele basis willen engageren binnen Gezond Sporten.
Sporter Artikel Sportgeneeskunde

Er gaat haast geen maand voorbij of ergens is weer een sporter aan een hartprobleem bezweken. De gevallen die de media halen, betreffen meestal jonge sporters. Het gebeurt in ons land minstens dertig keer per jaar. Dat zijn elk jaar dertig jonge levens die worden verwoest, telkens een onmetelijk drama voor nog veel meer nabestaanden. 

Het fenomeen verbijstert daardoor ook de hele publieke opinie en zet mensen op het verkeerde been. Ze krijgen immers de indruk dat sporten in plaats van gezond levensgevaarlijk kan zijn. Want wie niet sport, kan ook niet doodvallen door te sporten.

Dat je door te weinig beweging in vergelijking met sporters een veel groter risico loopt om vroegtijdig aan iets anders te sterven, is óók waar. Maar leg dat maar eens uit aan nabestaanden die een sporter hebben verloren aan een verborgen hartkwaal die mogelijk had kunnen worden opgespoord en behandeld.

Hartafwijkingen zijn de belangrijkste vorm van aangeboren aandoeningen. Iets minder dan 1 procent van alle baby’s wordt ermee geboren. Die afwijkingen zijn lang niet altijd gevaarlijk, maar je bent er toch maar beter van op de hoogte.

 

Wat zijn de afwijkingen?

In de meeste gevallen van plotse hartstilstand bij jonge sporters blijkt achteraf dat ze al een hartprobleem hadden waarvan niemand op de hoogte was. Vaak is dat een aangeboren afwijking, een hartritmestoornis bijvoorbeeld, zoals het lange QT-, het Brugada- of het Wolf-Parkinson- White-syndroom (WPW).

Ook hypertrofische cardiomyopathie (HCM) komt vaak voor. Bij die aandoening is een deel van de hartspier, het schot tussen de hartkamers meestal, verdikt. Één op de tweehonderd mensen heeft aanleg voor HCM, veel meer dan vroeger werd aangenomen. Plotse hartdood door HCM zie je vaak in start-stopsporten als voetbal en basketbal, en zelden in uithoudingssporten.

Ook de ziekte van Marfan, hartklepproblemen en aangeboren afwijkingen van de kransslagaders kunnen in de sport aan de basis liggen van hartdood. Voorts heb je niet-aangeboren oorzaken die soms onopgemerkt blijven, zoals myocarditis, een (meestal virale) ontsteking van de hartspier.

 

Is het de schuld van sporten?

Als sporters een hartstilstand krijgen, dan is er meestal een onderliggend hartprobleem en was sport alleen de uitlokkende factor. Het slachtoffer had net zo goed kunnen instorten door naar de bus of een trap op te rennen.

Het kan niet genoeg worden benadrukt dat sport vooral hartziekten voorkomt en op die manier al ontelbare mensen heeft behoed voor hartproblemen. Toch kan ook het sporten zelf een nadelige invloed op het hart hebben. ‘Zo kunnen de veranderingen die optreden in een sporthart, bijdragen tot een verhoogd risico op ritmestoornissen. Bovendien lokken de omstandigheden tijdens het sporten of kort erna, wanneer het lichaam van de inspanning herstelt, soms ritmestoornissen uit’, zegt prof. dr. Hein Heidbuchel, diensthoofd cardiologie van het UZA.

 

Zijn er alarmsignalen?

Sporters die een hartstilstand overleefd hebben, melden vaak dat ze tijdens het sporten al voortekenen hadden, zoals hartkloppingen, pijn op de borst of duizeligheid. Heb je tijdens het sporten ooit een van die symptomen gehad, neem dan zeker contact op met je huisarts!

 

Wat kun je als sporter of als sportouder zelf doen?

Wat je sowieso kunt doen, is de vragenlijst op sportkeuring.be invullen. Als daaruit blijkt dat een sportmedisch onderzoek nodig en raadzaam is, dan krijg je op het juiste moment een hartonderzoek met een hartfilmpje. Aan de hand van zo’n rust-ecg kan de arts 85 procent van alle verborgen hartproblemen opsporen. De vereniging van Sport- en Keuringsartsen (SKA) adviseert een hartfilmpje voor alle sporttieners vanaf veertien jaar. Vóór die leeftijd komen hartstilstanden in de sport heel zelden voor. Bovendien valt het onvolgroeide hart van een jonger kind moeilijk met een rust-ecg te beoordelen.

 

Hartschudding

Een speciaal geval van hartstilstand in de sport is commotio cordis, letterlijk vertaald: hartschudding. Daarbij ontstaat een levensgevaarlijke ritmestoornis als gevolg van een harde klap op het hart, bijvoorbeeld van een basketbal. Als die smak op het verkeerde moment tijdens de hartslagcyclus plaatsvindt, dan bestaat het risico dat de hartkamers op hol slaan en de bloedsomloop stilvalt.

Het verschijnsel treft vooral jongens en jonge mannen die een sport beoefenen waarin klappen op de borstkas voorkomen, door een trap, slag of een harde bal. Commotio cordis is zeldzaam: in de Verenigde Staten, waar zestig keer meer mensen wonen dan in Vlaanderen, werden in zestien jaar tijd 170 gevallen gemeld, bijna allemaal jonge, mannelijke sporters zonder bekende hartproblemen.

Vind een expert

  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Marc Schiltz

  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Johan Roeykens

  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Trees Dooms

  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Erik Van Lierde

  • Jempi Wilssens

  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Gezond en Ethisch Sporten

  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • BVBA Samcon

  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Karel Pardaens

  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Peter Plessers

  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts

Gerelateerde items

Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Training
Apneu

Apneutraining: Acute en chronische effecten op inspanningstolerantie

Sporter Artikel Training Training
Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Gezond Sporten Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Blessurepreventie
enkelverzwikking

Veel voorkomende sportblessures: een enkeldistorsie

Sporter Artikel Factsheet Video Blessurepreventie Training Gezond Sporten Blessurepreventie Training Gezond Sporten
Sluiten