Hartstilstand in de sport

Hartstilstand in de sport

Gezond Sporten is een multidisciplinaire vereniging die zoveel mogelijk (para)medische professionals uit de sportgeneeskunde in de brede zin van het woord wil samenbrengen om gezond sporten in Vlaanderen wetenschappelijk verantwoord te promoten. Wij staan zowel open voor verenigingen als voor sportmedische professionals die zich op individuele basis willen engageren binnen Gezond Sporten.
Sporter Artikel Sportgeneeskunde

Er gaat haast geen maand voorbij of ergens is weer een sporter aan een hartprobleem bezweken. De gevallen die de media halen, betreffen meestal jonge sporters. Het gebeurt in ons land minstens dertig keer per jaar. Dat zijn elk jaar dertig jonge levens die worden verwoest, telkens een onmetelijk drama voor nog veel meer nabestaanden. 

Het fenomeen verbijstert daardoor ook de hele publieke opinie en zet mensen op het verkeerde been. Ze krijgen immers de indruk dat sporten in plaats van gezond levensgevaarlijk kan zijn. Want wie niet sport, kan ook niet doodvallen door te sporten.

Dat je door te weinig beweging in vergelijking met sporters een veel groter risico loopt om vroegtijdig aan iets anders te sterven, is óók waar. Maar leg dat maar eens uit aan nabestaanden die een sporter hebben verloren aan een verborgen hartkwaal die mogelijk had kunnen worden opgespoord en behandeld.

Hartafwijkingen zijn de belangrijkste vorm van aangeboren aandoeningen. Iets minder dan 1 procent van alle baby’s wordt ermee geboren. Die afwijkingen zijn lang niet altijd gevaarlijk, maar je bent er toch maar beter van op de hoogte.

 

Wat zijn de afwijkingen?

In de meeste gevallen van plotse hartstilstand bij jonge sporters blijkt achteraf dat ze al een hartprobleem hadden waarvan niemand op de hoogte was. Vaak is dat een aangeboren afwijking, een hartritmestoornis bijvoorbeeld, zoals het lange QT-, het Brugada- of het Wolf-Parkinson- White-syndroom (WPW).

Ook hypertrofische cardiomyopathie (HCM) komt vaak voor. Bij die aandoening is een deel van de hartspier, het schot tussen de hartkamers meestal, verdikt. Één op de tweehonderd mensen heeft aanleg voor HCM, veel meer dan vroeger werd aangenomen. Plotse hartdood door HCM zie je vaak in start-stopsporten als voetbal en basketbal, en zelden in uithoudingssporten.

Ook de ziekte van Marfan, hartklepproblemen en aangeboren afwijkingen van de kransslagaders kunnen in de sport aan de basis liggen van hartdood. Voorts heb je niet-aangeboren oorzaken die soms onopgemerkt blijven, zoals myocarditis, een (meestal virale) ontsteking van de hartspier.

 

Is het de schuld van sporten?

Als sporters een hartstilstand krijgen, dan is er meestal een onderliggend hartprobleem en was sport alleen de uitlokkende factor. Het slachtoffer had net zo goed kunnen instorten door naar de bus of een trap op te rennen.

Het kan niet genoeg worden benadrukt dat sport vooral hartziekten voorkomt en op die manier al ontelbare mensen heeft behoed voor hartproblemen. Toch kan ook het sporten zelf een nadelige invloed op het hart hebben. ‘Zo kunnen de veranderingen die optreden in een sporthart, bijdragen tot een verhoogd risico op ritmestoornissen. Bovendien lokken de omstandigheden tijdens het sporten of kort erna, wanneer het lichaam van de inspanning herstelt, soms ritmestoornissen uit’, zegt prof. dr. Hein Heidbuchel, diensthoofd cardiologie van het UZA.

 

Zijn er alarmsignalen?

Sporters die een hartstilstand overleefd hebben, melden vaak dat ze tijdens het sporten al voortekenen hadden, zoals hartkloppingen, pijn op de borst of duizeligheid. Heb je tijdens het sporten ooit een van die symptomen gehad, neem dan zeker contact op met je huisarts!

 

Wat kun je als sporter of als sportouder zelf doen?

Wat je sowieso kunt doen, is de vragenlijst op sportkeuring.be invullen. Als daaruit blijkt dat een sportmedisch onderzoek nodig en raadzaam is, dan krijg je op het juiste moment een hartonderzoek met een hartfilmpje. Aan de hand van zo’n rust-ecg kan de arts 85 procent van alle verborgen hartproblemen opsporen. De vereniging van Sport- en Keuringsartsen (SKA) adviseert een hartfilmpje voor alle sporttieners vanaf veertien jaar. Vóór die leeftijd komen hartstilstanden in de sport heel zelden voor. Bovendien valt het onvolgroeide hart van een jonger kind moeilijk met een rust-ecg te beoordelen.

 

Hartschudding

Een speciaal geval van hartstilstand in de sport is commotio cordis, letterlijk vertaald: hartschudding. Daarbij ontstaat een levensgevaarlijke ritmestoornis als gevolg van een harde klap op het hart, bijvoorbeeld van een basketbal. Als die smak op het verkeerde moment tijdens de hartslagcyclus plaatsvindt, dan bestaat het risico dat de hartkamers op hol slaan en de bloedsomloop stilvalt.

Het verschijnsel treft vooral jongens en jonge mannen die een sport beoefenen waarin klappen op de borstkas voorkomen, door een trap, slag of een harde bal. Commotio cordis is zeldzaam: in de Verenigde Staten, waar zestig keer meer mensen wonen dan in Vlaanderen, werden in zestien jaar tijd 170 gevallen gemeld, bijna allemaal jonge, mannelijke sporters zonder bekende hartproblemen.

Vind een expert

  • Koen Nys

    Sportarts
  • Emmy Mornie

    Kinesitherapeut
  • Anneleen Geerts

    Sportarts
  • Ann Willemans

    Huisarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Johan Roeykens

  • André Ausloos

    Sportarts
  • Ilse Cupers

    1&2
  • Glenn Van Laer

    Kinesitherapeut
  • Petra Bruggeman

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Ward Thorrez

    Kinesitherapeut
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Maryam Shahabpour

    Radioloog
  • Axel Decraene

    Sportarts
  • Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Jan Mathieu

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Thomas Luyckx

    Orthopedisch chirurg
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Roben dedecker

  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Cathy Kuppens

    Cardioloog
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Bastiaan Verstraete

    Sportarts
  • Kristiaan Vandenecker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Tom Decorte

    Kinesitherapeut
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Dominique Devriese

    Kinesitherapeut
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Tijl Bertels

    Sportdiëtist
  • Marc Schiltz

    2&3
  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • Julie Zels

  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Jan De Decker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Kathleen Merckaert

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • Simon Derycke

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ine Schops

    Osteopaat
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Carl De Crée

  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Ingrid Willems

    Podoloog
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Karel Pardaens

    11&17&21
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Erik Witvrouw

    Sportkinesitherapeut
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Willy Coosemans

  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Geert Potloot

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Edwig Schatteman

    Sportarts
  • Lianne De Mey

    1&2
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Joris De Win

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Sanne Boonen

    Sportarts
  • Benedicte Baelde

    Kinesitherapeut
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Kris Vandecasteele

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Marc Hertens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Nicole Dillemans

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager Letselpreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Sylvie Latour

    Sportarts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Servaas Binge

    Sportarts
  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Stefan Mattheeuws

    Orthopedisch chirurg
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Guy De Lendtdecker

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Peter Plessers

  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Sportarts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Rik Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Olivier Verborgt

    Orthopedisch chirurg
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Justine Stevens

  • Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Mike Kamphuys

    Trainer
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Frank Wezenbeek

    Kinesitherapeut
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Anne Mertens

    Huisarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Guido De Romagnoli

    Sportarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts
  • BVBA Samcon

  • Mark D Haese

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Dominique Slock

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Trees Dooms

  • Veerle Palmers

    Podoloog
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Erik Van Lierde

  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • Staf Moyson

    Sportkinesitherapeut
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Steven Van Raemdonck

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Raf De Bruyn

    Sportarts
  • Sofie Rummens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Gustaaf Van Mechelen

    Sportarts
  • André Dewit

    Sportarts
  • Marielle Van Aken

    Sportkinesitherapeut
  • Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Natasja Keereman

    Natasja Keereman

    Sportarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • jana stevens

    Podoloog
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Ann Gillis

  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Herman Colpin

    Huisarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Jempi Wilssens

  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • BV Dokter Simon Verdonck

    Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Thomas Van de Moortel

    Kinesitherapeut
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Windy Lycke

  • Johan Docx

    Sportarts
  • Wouter Eraly

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Sara Van Bostraeten

  • Johan Wens

    Huisarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • An Konings

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Danny Grimonpont

    Kinesitherapeut
  • Jo Verstuyft

    Apotheker
  • Kathy Velle

    Podoloog
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Geert Vileyn

    Huisarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • David Vander Elst

    Sportkinesitherapeut
  • Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Sportarts
  • Wouter Peters

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Marc Geenen
    Communicatiemanager

    Marc Geenen

Gerelateerde items

Sportgeneeskunde
ACL rupture.jpg

Voorste kruisbandruptuur: opereren of niet?

Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
Mentale vermoeidheid

Mentale vermoeidheid en sport-specifieke psychomotorische prestatie: een systematische review

Sportprofessional Artikel Voetbal Badminton Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
Blood flow restriction

Blood Flow Restriction - Het beste van twee werelden?

Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
Vacature dopingarts

Vacature dopingcontroleartsen en chaperons

Sportprofessional Nieuws Sportgeneeskunde
Sluiten