Tools overview

Bijna jaarlijks vallen er tijdens sportactiviteiten in zomerse omstandigheden warmteslachtoffers door oververhitting en/of uitdroging. Tijdens sportkampen of sportactiviteiten in clubverband lopen deelnemers een hoger risico door de langdurige blootstelling aan warmte.

Sporten heeft veel gezondheidsvoordelen, maar om daar maximaal van te kunnen genieten, moeten sporters wel in veilige omstandigheden kunnen sporten. Het is een basistaak van de overheid, sportfederaties, sportclubs, trainers en sportdocenten om die omstandigheden te creëren. Zo hou je het risico op blessures laag. Met dat doel voor ogen werkt Gezond Sporten verschillende primaire blessurepreventie initiatieven uit. Denk aan sensibilisatiecampagnes, opleidingen voor trainers en sportbegeleiders, blessurepreventie bijscholingen voor sporters, een digitale oefenbibliotheek, … Maak ook in jouw sportclub werk van blessurepreventie!

Sportkampen bezorgen jongeren een actieve vakantie om nooit te vergeten. En natuurlijk wil je hen met de grootste zorg omringen. Door na te denken over hoe je in kan spelen op eventuele allergieën, door de nodige medicatie te voorzien én door te weten hoe je eerste hulp kan bieden (die hopelijk niet nodig is). Ontdek het draaiboek dat Gezond Sporten en de Vlaamse Sportfederatie samenstelden om goed voorbereid op sportkamp te vertrekken.

De Sportouder-tool is een speelse gespreksstarter voor ouders en trainers. Met deze interactieve tool maak je het thema sportouders in de sportclub bespreekbaar voor zowel ouders als trainers. Elkaars verwachtingen beter begrijpen en duidelijke afspraken maken, zorgt ervoor dat de sportende kinderen zich optimaal kunnen amuseren en ontwikkelen. De educatieve box bestaat uit 20 situaties die in elke sportclub voorkomen. De concrete situaties gecombineerd met enkele tips en tricks brengt het gesprek op gang en biedt de nodige achtergrond. Door de bijhorende online train-de-trainer kan je er makkelijk en snel mee aan de slag in je eigen sportclub.

Grenswijs.be, de interactieve website van Sensoa, Icoba en Pimento biedt twee mogelijkheden: enerzijds kan je als organisatie je eigen integriteitsbeleid opmaken via een interactieve tool. Het integriteitsbeleid focust zowel op agressie, pesten als seksueel grensoverschrijdend gedrag. Anderzijds kan je het grenswijssysteem (gebaseerd op het Vlaggensysteem) gebruiken om de ernst in te schatten van grensoverschrijdende situaties en een goede pedagogische reactie te bepalen ten aanzien van de verschillende betrokkenen. Het Centrum Ethiek in de Sport werkte ook een aantal sportspecifi eke cases uit voor de sportsector. Voor elke situatie vind je een ernstinschatting en een mogelijke reactie.

Het ‘Sport met Grenzen: Vlaggensysteem’ is een handige toolbox voor sportclubbestuurders, sportbegeleiders en sporters om bewust om te leren gaan met lichamelijk en seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport. Aan de hand van zes criteria leer je lichamelijk en seksueel grensoverschrijdend gedrag correct inschatten. Zo kan je een situatie beoordelen met een groene, gele, rode of zwarte vlag. De kleur geeft aan hoe je gepast kan reageren. De toolbox bevat 30 situatiekaarten met telkens een suggestie van vlag en een mogelijke reactie per situatie.

Het spel ‘Sport met grenzen op jongerenmaat’ bevat twee spelvormen om met jongeren tussen 12 en 18 jaar op een speelse manier in gesprek te gaan over welk seksueel en/of lichamelijk gedrag oké is binnen een sportcontext en wat niet oké is. Je kan dit spel gebruiken als onderdeel van een training, stage of sportkamp. Het spel is gebaseerd op het Vlaggensysteem van Sensoa.

Of het nu gaat om jonge kinderen of volwassenen, beloftevolle of minder vaardige atleten, op recreatief of competitief niveau, iedereen heeft recht op kwaliteitsvolle trainingen. De toolbox ontwikkelingsgericht trainen, biedt elke trainer een houvast bij het periodiseren. Je leert hoe je sporters kan trainen volgens hun fysieke eigenschappen en hun mentale ontwikkeling. Ook blessuregevoeligheid en andere medische aandachtspunten komen aan bod. Bijkomend bestaat er een ondersteunende on demand webinar waarbij experts extra duiding en informatie geven rond de fysieke en mentale periodisering bij jonge atleten.

Met de tool op sportkeuring.be kan je de leden van jouw sportclub informeren over een sportmedisch onderzoek. Via een vragenlijst rond hun gezondheid en sportbeoefening komen zij te weten of een medisch onderzoek al dan niet nodig of nuttig kan zijn. Zo’n onderzoek is niet verplicht, behalve wanneer de sportorganisatie (sportfederatie of sportclub) dit eist.

Volgens het GES-decreet dient een erkende sportfederatie een keuze te motiveren over het al dan niet aanbevelen of opleggen van een sportmedisch geschiktheidsonderzoek. Het doel van een sportmedisch onderzoek is om risico op ziekte/blessure tot een aanvaardbaar minimum te beperken. Het is tegelijk ook belangrijk om niet aan over- of onderscreening te doen en de juiste testen te ondergaan. Al te vaak wordt er nog gewerkt met “lege” betekenisloze attesten waarbij documenten worden afgetekend zonder onderzoek, zonder wetenschappelijk onderbouwde testen door niet-opgeleide artsen.

Volgens het decreet gezond en ethisch sporten moet een erkende sportfederatie voor haar gezond sporten-beleid voorzien in de duurzame betrokkenheid van minstens één arts.  Het is belangrijk dat de federatie de nodige omkadering biedt opdat die arts gerichte input zou kunnen geven, waarmee daadwerkelijk rekening kan worden gehouden binnen de werking van de federatie.

Een duidelijke leidraad voor sportfederaties en sportclubs om werk te maken van het gezond sporten beleid. Hoe kan je aan blessurepreventie doen? Gezond Sporten werkte alvast een leidraad uit!