Het preventieproces van sportletsels en sportongevallen

Thema GS.png

Het preventieproces van sportletsels en sportongevallen

Een duidelijke leidraad voor sportfederaties en sportclubs om werk te maken van het gezond sporten beleid. Hoe kan je aan blessurepreventie doen? Gezond Sporten werkte alvast een leidraad uit! 

STAP 1: GES-MEDEWERKER EN ARTS

 

 
Om aandacht voor gezond en verantwoord sporten structureel te verankeren binnen de werking van een federatie is het belangrijk om een personeelslid hiervoor verantwoordelijk te stellen -  de GES-medewerker – en een (sport)arts te verbinden aan de federatie. Zorg voor een goede omkadering van deze arts en zet op die manier de eerste stap naar een goed werkende sportmedische commissie. Deze groep van mensen kan dan op geregelde tijdstippen meedenken binnen de verschillende stappen van het totale preventieproces.
 

STAP 2: BRENG DE SPORTLETSELS EN ONGEVALLEN IN KAART

Het is belangrijk om kennis te hebben van de veel voorkomende letsels en ongevallen binnen de sporttak. Op die manier kan er ook gepast op ingespeeld worden. Een overzicht kan opgemaakt worden door zowel de eigen letselregistratie als een epidemiologische literatuurstudie. Een combinatie van beide is noodzakelijk aangezien de eigen letselregistratie zich zal beperken tot die letsels vastgesteld door een arts én waarvoor een terugbetaling wordt aangevraagd. Waardoor kleinere letsels, overbelastingsletsels of chronische letsels over het hoofd kunnen gezien worden.
 

 

 

STAP 3: WAT ZIJN DE MECHANISMEN EN RISICOFACTOREN?

Om het optreden van de sportletsels die beschreven werden onder stap 2 te kunnen vermijden, moeten we zicht hebben op wat de mechanismen en risicofactoren zijn voor het optreden van deze sportletsels. Hiervoor zal opnieuw een combinatie moeten gebeuren van het nagaan van de omstandigheden waarin de effectieve letsels binnen het letselregistratiesysteem zich hebben voorgedaan én een literatuurstudie. Waarbij men in eerste instantie op zoek moet gaan naar de meest recente systematische review van de mechanismen en risicofactoren van de voorkomende letsels, idealiter binnen de sporttak. Verschillende sportletsels komen voor in meerdere sporttakken en het mechanisme van optreden is vaak gelijklopend. Het is dus nuttig om ook eens ‘over het muurtje te kijken’, of er literatuur beschikbaar is over een welbepaald blessuremechanisme binnen andere sporttakken.

Het model van Kinney en Wiruth (1976) m.b.t. risicoanalyse kan een hulpmiddel zijn om de risico’s in kaart te brengen en een waarde toe te kennen over de noodzaak/dringendheid van een te nemen maatregel.

 

STAP 4: ONTWIKKELING VAN EEN PRIMAIR SPORTLETSELPREVENTIEPROGRAMMA

Een programma om ervoor te zorgen dat sportletsels niet optreden bestaat uit één of meerdere preventiestrategieën. We onderscheiden de intrinsieke en extrinsieke preventiestrategieën.    
 

    • Intrinsieke preventiestrategieën

Intrinsieke preventiestrategieën spelen in op factoren die gerelateerd zijn aan de fysieke eigenschappen van de atleet. Via deze strategieën wordt getracht om de atleet sterker te maken om tegemoet te kunnen komen aan de eisen van de sport, en wordt zodoende het risico op sportletsels verlaagd. Best wordt via een systematische review van de wetenschappelijke literatuur op zoek gegaan naar primaire sportletselpreventieprogramma’s bestaande uit één of meerdere intrinsieke preventiestrategieën die effectief blijken voor het reduceren van de incidentie van sportletsels.
 
 


  
 

    • Extrinsieke preventiestrategieën

Extrinsieke preventiestrategieën zijn gerelateerd aan zaken zoals materiaal, omgeving, sportspecifieke regelgeving en begeleiding. Bij deze extrinsieke preventiestrategieën ligt de nadruk op het ontlasten van het lichaam of een bepaald lichaamsdeel tijdens de sportactiviteit. In het kader van preventie van zowel acute als overbelastingsletsels, werden verschillende extrinsieke preventiestrategieën reeds besproken in de literatuur. Hieronder volgt een beschrijving van relevante aanbevelingen, op basis van recente systematische literatuurstudies.
 
 

 

 

  


Op basis van recente reviews wordt gesuggereerd dat de combinatie van verschillende elementen verkregen uit bestaande intrinsieke preventieprogramma’s voor sportletsels (bewustmakingsprogramma’s, functionele krachttraining, stretching, opwarming, dynamische stabiliteit van de onderste ledematen, sprong-landingstraining en rompstabilisatietraining) toepasbaar is als een multifactoriële interventie en dat effectieve letselpreventie mogelijk is. Een multifactoriële preventieve interventie heeft bij voorkeur een graduele opbouw, maakt gebruik van geen of enkel eenvoudige materialen en wordt ongeveer 3 maal per week gedurende 15 minuten uitgevoerd.


 
 

STAP 5: DE MANIER VAN AANBRENGEN  

Naast het inhoudelijke van een sportletselpreventieprogramma is ook de manier waarop de interventie bezorgd wordt een belangrijk aspect. Uit de literatuur blijkt namelijk dat talrijke interventies geen reductie in sportletsels teweeg brengen, en dit door een gebrek aan toepassing van de preventiestrategieën. Het spreekt voor zich dat een interventie die niet toegepast wordt ook geen effect zal opleveren. Het is daarom belangrijk om te werken via een gedragsmatige aanpak (Verhagen et al., 2010). Eén van die aanpakken bestaat eruit zowel de sporter als de sportbegeleider autonoom gemotiveerd te maken om de preventiestrategieën toe te passen. Uit verschillende onderzoeken is reeds gebleken dat iemand eerder zal overgaan tot het stellen van een bepaald gedrag indien men autonoom gemotiveerd is (motivatie uit persoonlijke voldoening of omdat het gedrag als leuk gepercipieerd wordt), dan wanneer men gecontroleerd gemotiveerd is (motivatie door externe druk). De zelfdeterminatietheorie (Deci & Ryan, 2000) benadrukt het belang van het inspelen op de basis psychologische noden autonomie, verbondenheid en competentie om iemand autonoom te motiveren tot het stellen van een bepaald gedrag. Bij het aanleveren van een sportletselpreventief programma is het dus belangrijk om oog te hebben voor concrete strategieën die deze basis psychologische noden afdoende voeden.

 

Een basisprogramma met nadruk op intrinsieke factoren en autonome motivatie


Op basis van literatuuronderzoek, en in combinatie met de bevindingen uit de doctoraatsproefschriften van Lennert Goossens en Sien Vercruysse (Vakgroep Bewegings- en Sportwetenschappen UGent 2015; 2016) kan besloten worden dat een primair multifactorieel sportletselpreventieprogramma met de focus op intrinsieke preventiestrategieën en van generieke aard (relevant voor elke sporter), effectief kan leiden tot een reductie in de incidentie van sportletsels. Vertrekkende vanuit deze generieke basis kunnen enkele sportspecifieke accententoegevoegd worden om de brug te kunnen maken naar meer sportspecifieke letstelpreventie. Ook de aanpassing van de strategieën aan de individuele noden van elke sporter is belangrijk. Het basisprogramma kan - afhankelijk van de sportcontext - ook aangevuld worden met sportspecifieke extrinsieke preventiestrategieën. De meer sportspecifieke en meer geïndividualiseerde letselpreventieprogramma’s kunnen verder bouwen op de strategieën uit het basisprogramma.

 

Proces_Preventie

"The basic princiPLUS of sports injury prevention (Goossens & De Clercq, 2015) (gereproduceerd met toestemming uit doctoraatsproefschrift Lennert Goossens, Gent 2015)"

 

Daarenboven dient bij het bezorgen van het programma voldoende aandacht te gaan naar een gedragsmatige aanpak, waarbij beoogd wordt dat de sporter en sportbegeleider de voorgestelde preventiestrategieën ook effectief toepassen.

Samengevat kan dit “basisprogramma” bestaan uit: de intrinsieke preventiestrategieën opwarming, stretching, dynamische stabilisatie van de onderste ledematen, functionele krachttraining, correcte technische uitvoering van onder andere sprong- landingstaken, rompstabilisatietraining en cooling down; afhankelijk van de sportdiscipline en de context een aantal extrinsieke preventiestrategieën; een bewustmaking van de grootte en ernst van het probleem “sportletsels” en het nut van de toepassing van primaire sportletselpreventie; een gedragsmatige benadering die autonome motivatie voor sportletselpreventie tracht te creëren bij zowel sporter als sportbegeleider.

Het project ‘Get Fit 2 Sport is een voorbeeld van een dergelijk multifactorieel  letstelpreventieprogramma met de focus op intrinsieke preventiestrategieën en met aandacht voor een gedragsmatige benadering.

 

STAP 6: IMPLEMENTATIESTRATEGIEËN

De manier waarop de preventieprogramma’s worden voorgesteld en geïmplementeerd in het werkveld zullen mee het succes bepalen. Federaties kunnen hiervoor verschillende stappen ondernemen:

1) via verschillende kanalen de noodzaak en het nut van sportletselpreventie communiceren naar sportbegeleiders, sporters en ouders toe. Dit kan bijvoorbeeld door informatie met betrekking tot de epidemiologie en mechanismen van sportletsels in de betreffende sporttak te delen en uit te leggen waarom deze letsels via preventie kunnen vermeden worden.

2) correcte informatie delen over hoe deze sportletselpreventie kan aangepakt worden (door bijvoorbeeld filmpjes, een brochure, kijkwijzers met oefenstof)

3) er zelf werk van maken om primaire sportletselpreventie aan te pakken (door bijvoorbeeld trainers bij te scholen om oefenstof toe passen in de trainingen).

 

Vooraleer je zaken begint uit te werken is het goed om even na te gaan welke doelgroepen je wil bereiken en hoe je deze personen best benadert. Je kan een onderscheid in aanpak maken voor het bereiken van de clubmanagers, de sportbegeleiders, de sporters en de ouders van sporters.

Naast het uitwerken van een bijscholing voor sportbegeleiders is het ook belangrijk om acties te ondernemen die de visibiliteit en de duurzaamheid van het letselpreventief programma bevorderen. Het is enerzijds belangrijk dat het voldoende zichtbaar is dat er een letselpreventief programma bestaat en dat dit via verschillende kanalen wordt kenbaar gemaakt. Daarnaast kan letselpreventie enkel efficiënt werken indien het blijvend wordt toegepast en een vaste waarde wordt binnen de trainingen in de clubs.

  

STAP 7: EVALUEREN & CONTINUÏTEIT

Het is natuurlijk belangrijk om na te gaan of de gekozen preventieprogramma’s ook effectief het aantal sportletsels doen verminderen. Voor het meten van de effectiviteit zal zowel in het jaar vóór de start van de implementatie van de interventie als tijdens de implementatie een prospectieve meting van sportletselincidentie moeten plaatsvinden. Hiervoor kan men de data van de eigen sportletselregistratie gebruiken.

Daarnaast is het proces preventie van letsels en ongevallen een continue proces waarbij op regelmatige basis moet nagegaan worden of de genomen maatregelen nog steeds effectief zijn en of er geen nieuwe risicofactoren zijn opgedoken.

 



Bronnen: 

  • Nota: Primaire sportletselpreventie bij Vlaamse sporters, met bijzondere aandacht voor jongeren; Goossens L¹, Verrelst R², De Ridder R², Cardon G¹, Cools A², Boone J¹, De Clercq D¹

Vind een expert

  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Jempi Wilssens

  • Ann Gillis

  • BVBA Samcon

  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • BV Huisartsenpraktijk De Vaart

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Vincent Metsers

    Sportarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Ann Willemans

    Huisarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Johan Roeykens

  • Karel Pardaens

  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Wouter Peters

    Huisarts, Sportarts
  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Voorzitter

    De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Marc Schiltz

  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Jos Benders

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • jana stevens

    Podoloog
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Peter Plessers

  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Osteopaat

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Carl De Crée

  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Arts specialist in opleiding

    Simon Horckmans

  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Windy Lycke

  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Neurochirurg

    Bart Depreitere

  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager blessurepreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Anesthesist

    Frederic Brillouet

  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Charlotte Hoeman

    Diëtist
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bruno D'Hulster

  • Gino Devriendt

    Sportdiëtist
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Mark Van Dijk

    Orthopedisch chirurg
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Huisarts

    Luc De Pelecijn

    Huisarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Lize Vaes

    Lize Vaes

    Huisarts, Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Urgentie- en sportarts

    Sander Bomans

    Sportarts
  • michel herssens

    Cardioloog
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Erik Van Lierde

  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Ruth Vanderheyden

    Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Huisarts, Sportarts

    Sergei Barsegian

    Sportarts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Trees Dooms

  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Jitse Maes

    Jitse Maes

    Huisarts, Sportarts
  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Osteopaat

    Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Sportpsycholoog

    Inez Swinnen

    Sportpsycholoog
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts
Sluiten