Of wachten we tot een Belgische sporter op tv instort?

Of wachten we tot een Belgische sporter op tv instort?

Na 20 jaar televisie radio en televisie richt Marc zich tegenwoordig op communicatie over gezondheid, geneeskunde en wetenschap. De materie is complex en delicaat maar mateloos boeiend, want uiteindelijk gaat het over het leven en welzijn van mensen. Als auteur publiceerde Marc reeds meerdere boeken over onvruchtbaarheid, huidkanker, ebola, darmziekten, het hart en de psychomedische begeleiding van jonge sporters.
Sportprofessional Nieuws Sportgeneeskunde

Zonder snelle hulp zou Christian Eriksen niet meer leven. Bij ons krijgen elk jaar enkele tientallen mensen een hartstilstand tijdens of kort na het sporten. Precieze cijfers zijn er niet; dat is een van de problemen. Ook amateurs worden getroffen, en dan is er lang niet altijd een camera, arts of reanimatie-apparatuur in de buurt. Ongewild heeft een Deense voetballer het thema ‘hartstilstand in de sport’ weer op de agenda gezet. De overheid kan dit momentum aangrijpen met extra maatregelen, zodat méér mensen hartmassage kennen en er op risicolocaties een hartstarter (AED) hangt.

 

Wat er al ondernomen is, en wat niet

In 2016 lanceerde SKA het Sportcardiaal Actieplan. Onder meer de volgende punten zijn al gerealiseerd:

    • SKA ontwikkelde een wetenschappelijk onderbouwd protocol voor sportmedisch onderzoek waarbij ook het hart regelmatig wordt onderzocht, al is dat geen garantie om alle gevallen van hartstilstand te voorkomen.
    • De btw op hartstarters is verlaagd tot 6 procent.
    • Nabestaanden hoeven de kosten van een autopsie niet meer te betalen.

Drie belangrijke punten blijven wachten op actie:

  1. Hoewel alle profs en steeds meer amateursporters (regelmatig) een hartonderzoek krijgen, blijft hartstilstand een raadselachtig fenomeen. Systematische diagnostiek en meer wetenschappelijk onderzoek zijn nodig. Daarom willen SKA en Gezond Sporten een online meldpunt, mét een groep van onderzoekers om te achterhalen wat slachtoffers gemeen hebben.
  2. Ons land heeft maar 10.000 hartstarters, tegenover 25.000 in Nederland. Alweer zijn er geen exacte cijfers voor België, vanwege gebrekkige registratie. Maar niet alleen het aantal hartstarters telt; permanente beschikbaarheid op de juiste risicolocaties is net zo belangrijk.
  3. De meeste burgers weten niet wat ze moeten doen bij een hartstilstand.

 Actiepunten 1 en 2 komen vooral neer op politieke moed en daadkracht, naast budget. Actiepunt 3 vergt meer uitleg.

 

Driekwart van sporters kan of durft niet reanimeren

 

Uit cijfers van SKA via sportkeuring.be blijkt dat bijna driekwart (74,2%) van de tot nu toe 18.480 mensen die een vraag over reanimatie hebben beantwoord, naar eigen zeggen niet kan of niet durft te reanimeren.

    • 42,3% antwoordt: “ik kan niet reanimeren en wil het ook niet wil leren”
    • 24,9% antwoordt: “ik kan niet reanimeren maar wil het graag leren”
    • 6,9% antwoordt: “ik kan reanimeren maar zou het in het echt niet durven”

Dit zijn mensen die (willen) sporten en begaan zijn met gezondheid; mogelijk is van de algemene bevolking nog minder dan een kwart in staat én bereid om te reanimeren. Hoe pakken we dit probleem aan? Door drempels te verlagen, de boodschap te vereenvoudigen en die grootschaliger te verspreiden.

  

Keep it simple

We horen en lezen nog steeds dat je bij een hartstilstand x-aantal (30) borstcompressies moet afwisselen met y-aantal (2) beademingen. Maar beademen hoeft niet, tenzij je dat echt goed onder de knie hebt. Dr. Tom Teulingkx, sportarts en voorzitter van SKA: “Mensen waren al bang voor aids en nu, met corona, schrikt mond-op-mondbeademing hen nog méér af. Bovendien is bewezen dat beademing door een leek de overlevingskans niet verbetert. Wat telt is dat je direct hartmassage geeft door het borstbeen 5 cm diep in te drukken, minstens 100 keer per minuut, net zo lang tot de medische hulp aankomt. Dat is vermoeiend, maar niet ingewikkeld. Een kind kan dat leren.”

Beademen heeft alleen zin als dat gebeurt door iemand met kennis van zaken, anders doet die richtlijn meer kwaad dan goed. Dr. Frank Pauwels, sportarts en voorzitter van het kenniscentrum Gezond Sporten: “Getuige zijn van een hartstilstand is heftig. Zelfs als mensen ooit een reanimatiecursus hebben gevolgd, weten ze vaak niet meer hoe het ook al weer zat met die combinatie van hartmassage en beademen. Ze zijn bang iets verkeerds te doen en doen dan maar niets, terwijl de overlevingskans elke minuut 10% daalt.”

Ook het gebruik van een hartstarter wordt te complex voorgesteld. Dr. Teulingkx: “Zo’n ding legt zichzelf uit met pictogrammen en een computerstem. Iedereen kan en mag een hartstarter gebruiken. Opleiding is géén vereiste.”

  

Opleiding is geen vereiste 

 

Deze 4 stappen zijn alles wat je moet weten en doen:

  1. Hou het veilig voor jezelf, bv. in het verkeer of in de buurt van water.
  2. Check of de luchtweg vrij is en het slachtoffer nog normaal ademt.
  3. Geen adem? Nu moet je 112 (laten) bellen en direct hartmassage geven door het borstbeen snel en diep in te drukken, op de maat van Staying Alive, óók als er medische hulp in aantocht is. Elke seconde telt!
  4. Laat een hartstarter halen, maar geef intussen alvast hartmassage.

 

Reanimatiecursussen voor vrijwilligers volstaan niet

Reanimatiecursussen zijn zeker nuttig. Trouwens, incidenten zoals dat met Christian Eriksen doen de vraag naar opleiding tijdelijk toenemen. Maar zelfs als die vraag zou vervijfvoudigen, dan nog blijft de kans klein dat er bij een hartstilstand toevallig een opgeleide helper in de buurt is. Om zoveel mogelijk mensen hartmassage aan te leren, moeten we ook inzetten op korte filmpjes die zo goed gemaakt zijn dat ze massaal worden gedeeld op social media.

Daarnaast moet hartmassage daadwerkelijk worden bijgebracht in het onderwijs. Sommige scholen doen dat al. Toch is het vaak moeilijk een externe lesgever (bv. van de brandweer) of een reanimatiepop te vinden, terwijl ook leraren LO of biologie hartmassage kunnen aanleren. De pop vervang je eventueel door een doosje van zoals bij Minipop of een plastic fles in een T-shirt:

 
De hele samenleving heeft baat bij méér mensen die hartmassage kunnen geven en een beter hartstarterbeleid. Jaarlijks krijgen immers meer dan 10.000 Belgen een hartstilstand buiten het ziekenhuis.
Uiteindelijk heeft niet alleen Christian Eriksen maar élk slachtoffer recht op levensreddende hulp.

 

Dit persbericht wordt onderschreven door:

  • Prof. dr. Hein Heidbuchel (UZ Antwerpen) en prof. dr. Guido Claessen (UZ Leuven), cardiologen en vertegenwoordigers van het Forum Sportcardiologie
  • Dr. Jan Stroobants, urgentiearts (ZNA Middelheim) en voorzitter van de Belgische Vereniging van Spoedartsen (BeCEP)
  • Dr. Wouter Van Den Bogaert (UZ Leuven), specialist gerechtelijke geneeskunde
  • Dr. Tom Teulingkx, sportarts en voorzitter van SKA
  • Dr. Frank Pauwels, sportarts en voorzitter van Gezond Sporten

Vind een expert

  • Inge D'eer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Marc Schiltz

  • Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Hamza Laamarti

    Diëtist
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Peter Plessers

  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Mitch Malavolta

    Huisarts, Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Bruno Vanhecke
    Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Gezond en Ethisch Sporten

  • Willy Coosemans

  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Trees Dooms

  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • BVBA Samcon

  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Sofie Decamps

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Gert Droessaert

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Dorien Meeusen

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Dr Colmonts Wilfried BV

    Wilfried Colmonts

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Annik Bosmans

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts, Gynaecoloog
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts, Sportarts
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Eva De Mulder

    Podoloog
  • Tom Smolders

    Huisarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Mathieu Maroy

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Vincent Metsers

    Huisarts, Sportarts
  • Maaike Polspoel

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Jan Van Meirhaeghe

    Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Karel Pardaens

  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Koen Scheerlinck
    Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Voorzitter

    Inge De Ridder

    Sportdiëtist
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Jempi Wilssens

  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Michel Herssens

    Cardioloog
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Erik Van Lierde

  • Jos Benders

    Sportarts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Annick Viaene

    Annick Viaene

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Carl De Crée

    Sportarts, Endocrinoloog, Bewegingswetenschapper, Trainer, Andere
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Inge Bru

    Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Marianne Cuyvers

    Sportdiëtist
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Tina Lambrechts

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Raf Coremans

    Huisarts, Sportarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Leysen Joppe

    Leysen Joppe

    Diëtist, Sportdiëtist
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Karl Brack

    Gynaecoloog
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Angelique Veracx

    Angelique Veracx

    Osteopaat
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Joris Callens

    Fysisch arts / Revalidatie arts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Johan Roeykens

  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Roel Jacobs

    Roel Jacobs

    Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts

Gerelateerde items

Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Gezond Sporten Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
ACL rupture.jpg

Voorste kruisbandruptuur: opereren of niet?

Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
Mentale vermoeidheid

Mentale vermoeidheid en sport-specifieke psychomotorische prestatie: een systematische review

Sportprofessional Artikel Voetbal Badminton Sportgeneeskunde
Sluiten