Of wachten we tot een Belgische sporter op tv instort?

Of wachten we tot een Belgische sporter op tv instort?

Na 20 jaar televisie radio en televisie richt Marc zich tegenwoordig op communicatie over gezondheid, geneeskunde en wetenschap. De materie is complex en delicaat maar mateloos boeiend, want uiteindelijk gaat het over het leven en welzijn van mensen. Als auteur publiceerde Marc reeds meerdere boeken over onvruchtbaarheid, huidkanker, ebola, darmziekten, het hart en de psychomedische begeleiding van jonge sporters.
Sportprofessional Nieuws Sportgeneeskunde

Zonder snelle hulp zou Christian Eriksen niet meer leven. Bij ons krijgen elk jaar enkele tientallen mensen een hartstilstand tijdens of kort na het sporten. Precieze cijfers zijn er niet; dat is een van de problemen. Ook amateurs worden getroffen, en dan is er lang niet altijd een camera, arts of reanimatie-apparatuur in de buurt. Ongewild heeft een Deense voetballer het thema ‘hartstilstand in de sport’ weer op de agenda gezet. De overheid kan dit momentum aangrijpen met extra maatregelen, zodat méér mensen hartmassage kennen en er op risicolocaties een hartstarter (AED) hangt.

 

Wat er al ondernomen is, en wat niet

In 2016 lanceerde SKA het Sportcardiaal Actieplan. Onder meer de volgende punten zijn al gerealiseerd:

    • SKA ontwikkelde een wetenschappelijk onderbouwd protocol voor sportmedisch onderzoek waarbij ook het hart regelmatig wordt onderzocht, al is dat geen garantie om alle gevallen van hartstilstand te voorkomen.
    • De btw op hartstarters is verlaagd tot 6 procent.
    • Nabestaanden hoeven de kosten van een autopsie niet meer te betalen.

Drie belangrijke punten blijven wachten op actie:

  1. Hoewel alle profs en steeds meer amateursporters (regelmatig) een hartonderzoek krijgen, blijft hartstilstand een raadselachtig fenomeen. Systematische diagnostiek en meer wetenschappelijk onderzoek zijn nodig. Daarom willen SKA en Gezond Sporten een online meldpunt, mét een groep van onderzoekers om te achterhalen wat slachtoffers gemeen hebben.
  2. Ons land heeft maar 10.000 hartstarters, tegenover 25.000 in Nederland. Alweer zijn er geen exacte cijfers voor België, vanwege gebrekkige registratie. Maar niet alleen het aantal hartstarters telt; permanente beschikbaarheid op de juiste risicolocaties is net zo belangrijk.
  3. De meeste burgers weten niet wat ze moeten doen bij een hartstilstand.

 Actiepunten 1 en 2 komen vooral neer op politieke moed en daadkracht, naast budget. Actiepunt 3 vergt meer uitleg.

 

Driekwart van sporters kan of durft niet reanimeren

 

Uit cijfers van SKA via sportkeuring.be blijkt dat bijna driekwart (74,2%) van de tot nu toe 18.480 mensen die een vraag over reanimatie hebben beantwoord, naar eigen zeggen niet kan of niet durft te reanimeren.

    • 42,3% antwoordt: “ik kan niet reanimeren en wil het ook niet wil leren”
    • 24,9% antwoordt: “ik kan niet reanimeren maar wil het graag leren”
    • 6,9% antwoordt: “ik kan reanimeren maar zou het in het echt niet durven”

Dit zijn mensen die (willen) sporten en begaan zijn met gezondheid; mogelijk is van de algemene bevolking nog minder dan een kwart in staat én bereid om te reanimeren. Hoe pakken we dit probleem aan? Door drempels te verlagen, de boodschap te vereenvoudigen en die grootschaliger te verspreiden.

  

Keep it simple

We horen en lezen nog steeds dat je bij een hartstilstand x-aantal (30) borstcompressies moet afwisselen met y-aantal (2) beademingen. Maar beademen hoeft niet, tenzij je dat echt goed onder de knie hebt. Dr. Tom Teulingkx, sportarts en voorzitter van SKA: “Mensen waren al bang voor aids en nu, met corona, schrikt mond-op-mondbeademing hen nog méér af. Bovendien is bewezen dat beademing door een leek de overlevingskans niet verbetert. Wat telt is dat je direct hartmassage geeft door het borstbeen 5 cm diep in te drukken, minstens 100 keer per minuut, net zo lang tot de medische hulp aankomt. Dat is vermoeiend, maar niet ingewikkeld. Een kind kan dat leren.”

Beademen heeft alleen zin als dat gebeurt door iemand met kennis van zaken, anders doet die richtlijn meer kwaad dan goed. Dr. Frank Pauwels, sportarts en voorzitter van het kenniscentrum Gezond Sporten: “Getuige zijn van een hartstilstand is heftig. Zelfs als mensen ooit een reanimatiecursus hebben gevolgd, weten ze vaak niet meer hoe het ook al weer zat met die combinatie van hartmassage en beademen. Ze zijn bang iets verkeerds te doen en doen dan maar niets, terwijl de overlevingskans elke minuut 10% daalt.”

Ook het gebruik van een hartstarter wordt te complex voorgesteld. Dr. Teulingkx: “Zo’n ding legt zichzelf uit met pictogrammen en een computerstem. Iedereen kan en mag een hartstarter gebruiken. Opleiding is géén vereiste.”

  

Opleiding is geen vereiste 

 

Deze 4 stappen zijn alles wat je moet weten en doen:

  1. Hou het veilig voor jezelf, bv. in het verkeer of in de buurt van water.
  2. Check of de luchtweg vrij is en het slachtoffer nog normaal ademt.
  3. Geen adem? Nu moet je 112 (laten) bellen en direct hartmassage geven door het borstbeen snel en diep in te drukken, op de maat van Staying Alive, óók als er medische hulp in aantocht is. Elke seconde telt!
  4. Laat een hartstarter halen, maar geef intussen alvast hartmassage.

 

Reanimatiecursussen voor vrijwilligers volstaan niet

Reanimatiecursussen zijn zeker nuttig. Trouwens, incidenten zoals dat met Christian Eriksen doen de vraag naar opleiding tijdelijk toenemen. Maar zelfs als die vraag zou vervijfvoudigen, dan nog blijft de kans klein dat er bij een hartstilstand toevallig een opgeleide helper in de buurt is. Om zoveel mogelijk mensen hartmassage aan te leren, moeten we ook inzetten op korte filmpjes die zo goed gemaakt zijn dat ze massaal worden gedeeld op social media.

Daarnaast moet hartmassage daadwerkelijk worden bijgebracht in het onderwijs. Sommige scholen doen dat al. Toch is het vaak moeilijk een externe lesgever (bv. van de brandweer) of een reanimatiepop te vinden, terwijl ook leraren LO of biologie hartmassage kunnen aanleren. De pop vervang je eventueel door een doosje van zoals bij Minipop of een plastic fles in een T-shirt:

 
De hele samenleving heeft baat bij méér mensen die hartmassage kunnen geven en een beter hartstarterbeleid. Jaarlijks krijgen immers meer dan 10.000 Belgen een hartstilstand buiten het ziekenhuis.
Uiteindelijk heeft niet alleen Christian Eriksen maar élk slachtoffer recht op levensreddende hulp.

 

Dit persbericht wordt onderschreven door:

  • Prof. dr. Hein Heidbuchel (UZ Antwerpen) en prof. dr. Guido Claessen (UZ Leuven), cardiologen en vertegenwoordigers van het Forum Sportcardiologie
  • Dr. Jan Stroobants, urgentiearts (ZNA Middelheim) en voorzitter van de Belgische Vereniging van Spoedartsen (BeCEP)
  • Dr. Wouter Van Den Bogaert (UZ Leuven), specialist gerechtelijke geneeskunde
  • Dr. Tom Teulingkx, sportarts en voorzitter van SKA
  • Dr. Frank Pauwels, sportarts en voorzitter van Gezond Sporten

Vind een expert

  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bruno D'Hulster

  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • An Konings

    Sportarts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Peter Plessers

  • Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Mark D Haese

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Sanne Boonen

    Sportarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Dominique Devriese

    Kinesitherapeut
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Gino Devriendt

    Sportdiëtist
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Stefan Mattheeuws

    Orthopedisch chirurg
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • jana stevens

    Podoloog
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Joris De Win

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Nicole Dillemans

    Sportarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Roben dedecker

  • Marc Hertens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Edwig Schatteman

    Sportarts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Johan Roeykens

  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Bastiaan Verstraete

    Sportarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Emmy Mornie

    Kinesitherapeut
  • michel herssens

    Cardioloog
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Guido De Romagnoli

    Sportarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Cedric Arijs

    Cedric Arijs

    Sportpsycholoog
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Ann Willemans

    Huisarts
  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • BV Huisartsenpraktijk De Vaart

    Sportarts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Carl De Crée

  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Julie Zels

  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Natasja Keereman

    Natasja Keereman

    Sportarts
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts
  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Willy Coosemans

  • Kevin Robson

    Trainer
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager Letselpreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Sylvie Latour

    Sportarts
  • Marc Schiltz

  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Sportarts
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Marielle Van Aken

    Sportkinesitherapeut
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • Wouter Eraly

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Jempi Wilssens

  • Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Katja Van Oostveldt

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Karel Pardaens

  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Erik Van Lierde

  • Windy Lycke

  • Mark Van Dijk

    Orthopedisch chirurg
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Servaas Binge

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Ann Gillis

  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Trees Dooms

  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • BVBA Samcon

  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Justine Stevens

Gerelateerde items

Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Sportgeneeskunde
ACL rupture.jpg

Voorste kruisbandruptuur: opereren of niet?

Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
Mentale vermoeidheid

Mentale vermoeidheid en sport-specifieke psychomotorische prestatie: een systematische review

Sportprofessional Artikel Voetbal Badminton Sportgeneeskunde
Sluiten