Of wachten we tot een Belgische sporter op tv instort?

Of wachten we tot een Belgische sporter op tv instort?

Na 20 jaar televisie radio en televisie richt Marc zich tegenwoordig op communicatie over gezondheid, geneeskunde en wetenschap. De materie is complex en delicaat maar mateloos boeiend, want uiteindelijk gaat het over het leven en welzijn van mensen. Als auteur publiceerde Marc reeds meerdere boeken over onvruchtbaarheid, huidkanker, ebola, darmziekten, het hart en de psychomedische begeleiding van jonge sporters.
Sportprofessional Nieuws Sportgeneeskunde

Zonder snelle hulp zou Christian Eriksen niet meer leven. Bij ons krijgen elk jaar enkele tientallen mensen een hartstilstand tijdens of kort na het sporten. Precieze cijfers zijn er niet; dat is een van de problemen. Ook amateurs worden getroffen, en dan is er lang niet altijd een camera, arts of reanimatie-apparatuur in de buurt. Ongewild heeft een Deense voetballer het thema ‘hartstilstand in de sport’ weer op de agenda gezet. De overheid kan dit momentum aangrijpen met extra maatregelen, zodat méér mensen hartmassage kennen en er op risicolocaties een hartstarter (AED) hangt.

 

Wat er al ondernomen is, en wat niet

In 2016 lanceerde SKA het Sportcardiaal Actieplan. Onder meer de volgende punten zijn al gerealiseerd:

    • SKA ontwikkelde een wetenschappelijk onderbouwd protocol voor sportmedisch onderzoek waarbij ook het hart regelmatig wordt onderzocht, al is dat geen garantie om alle gevallen van hartstilstand te voorkomen.
    • De btw op hartstarters is verlaagd tot 6 procent.
    • Nabestaanden hoeven de kosten van een autopsie niet meer te betalen.

Drie belangrijke punten blijven wachten op actie:

  1. Hoewel alle profs en steeds meer amateursporters (regelmatig) een hartonderzoek krijgen, blijft hartstilstand een raadselachtig fenomeen. Systematische diagnostiek en meer wetenschappelijk onderzoek zijn nodig. Daarom willen SKA en Gezond Sporten een online meldpunt, mét een groep van onderzoekers om te achterhalen wat slachtoffers gemeen hebben.
  2. Ons land heeft maar 10.000 hartstarters, tegenover 25.000 in Nederland. Alweer zijn er geen exacte cijfers voor België, vanwege gebrekkige registratie. Maar niet alleen het aantal hartstarters telt; permanente beschikbaarheid op de juiste risicolocaties is net zo belangrijk.
  3. De meeste burgers weten niet wat ze moeten doen bij een hartstilstand.

 Actiepunten 1 en 2 komen vooral neer op politieke moed en daadkracht, naast budget. Actiepunt 3 vergt meer uitleg.

 

Driekwart van sporters kan of durft niet reanimeren

 

Uit cijfers van SKA via sportkeuring.be blijkt dat bijna driekwart (74,2%) van de tot nu toe 18.480 mensen die een vraag over reanimatie hebben beantwoord, naar eigen zeggen niet kan of niet durft te reanimeren.

    • 42,3% antwoordt: “ik kan niet reanimeren en wil het ook niet wil leren”
    • 24,9% antwoordt: “ik kan niet reanimeren maar wil het graag leren”
    • 6,9% antwoordt: “ik kan reanimeren maar zou het in het echt niet durven”

Dit zijn mensen die (willen) sporten en begaan zijn met gezondheid; mogelijk is van de algemene bevolking nog minder dan een kwart in staat én bereid om te reanimeren. Hoe pakken we dit probleem aan? Door drempels te verlagen, de boodschap te vereenvoudigen en die grootschaliger te verspreiden.

  

Keep it simple

We horen en lezen nog steeds dat je bij een hartstilstand x-aantal (30) borstcompressies moet afwisselen met y-aantal (2) beademingen. Maar beademen hoeft niet, tenzij je dat echt goed onder de knie hebt. Dr. Tom Teulingkx, sportarts en voorzitter van SKA: “Mensen waren al bang voor aids en nu, met corona, schrikt mond-op-mondbeademing hen nog méér af. Bovendien is bewezen dat beademing door een leek de overlevingskans niet verbetert. Wat telt is dat je direct hartmassage geeft door het borstbeen 5 cm diep in te drukken, minstens 100 keer per minuut, net zo lang tot de medische hulp aankomt. Dat is vermoeiend, maar niet ingewikkeld. Een kind kan dat leren.”

Beademen heeft alleen zin als dat gebeurt door iemand met kennis van zaken, anders doet die richtlijn meer kwaad dan goed. Dr. Frank Pauwels, sportarts en voorzitter van het kenniscentrum Gezond Sporten: “Getuige zijn van een hartstilstand is heftig. Zelfs als mensen ooit een reanimatiecursus hebben gevolgd, weten ze vaak niet meer hoe het ook al weer zat met die combinatie van hartmassage en beademen. Ze zijn bang iets verkeerds te doen en doen dan maar niets, terwijl de overlevingskans elke minuut 10% daalt.”

Ook het gebruik van een hartstarter wordt te complex voorgesteld. Dr. Teulingkx: “Zo’n ding legt zichzelf uit met pictogrammen en een computerstem. Iedereen kan en mag een hartstarter gebruiken. Opleiding is géén vereiste.”

  

Opleiding is geen vereiste 

 

Deze 4 stappen zijn alles wat je moet weten en doen:

  1. Hou het veilig voor jezelf, bv. in het verkeer of in de buurt van water.
  2. Check of de luchtweg vrij is en het slachtoffer nog normaal ademt.
  3. Geen adem? Nu moet je 112 (laten) bellen en direct hartmassage geven door het borstbeen snel en diep in te drukken, op de maat van Staying Alive, óók als er medische hulp in aantocht is. Elke seconde telt!
  4. Laat een hartstarter halen, maar geef intussen alvast hartmassage.

 

Reanimatiecursussen voor vrijwilligers volstaan niet

Reanimatiecursussen zijn zeker nuttig. Trouwens, incidenten zoals dat met Christian Eriksen doen de vraag naar opleiding tijdelijk toenemen. Maar zelfs als die vraag zou vervijfvoudigen, dan nog blijft de kans klein dat er bij een hartstilstand toevallig een opgeleide helper in de buurt is. Om zoveel mogelijk mensen hartmassage aan te leren, moeten we ook inzetten op korte filmpjes die zo goed gemaakt zijn dat ze massaal worden gedeeld op social media.

Daarnaast moet hartmassage daadwerkelijk worden bijgebracht in het onderwijs. Sommige scholen doen dat al. Toch is het vaak moeilijk een externe lesgever (bv. van de brandweer) of een reanimatiepop te vinden, terwijl ook leraren LO of biologie hartmassage kunnen aanleren. De pop vervang je eventueel door een doosje van zoals bij Minipop of een plastic fles in een T-shirt:

 
De hele samenleving heeft baat bij méér mensen die hartmassage kunnen geven en een beter hartstarterbeleid. Jaarlijks krijgen immers meer dan 10.000 Belgen een hartstilstand buiten het ziekenhuis.
Uiteindelijk heeft niet alleen Christian Eriksen maar élk slachtoffer recht op levensreddende hulp.

 

Dit persbericht wordt onderschreven door:

  • Prof. dr. Hein Heidbuchel (UZ Antwerpen) en prof. dr. Guido Claessen (UZ Leuven), cardiologen en vertegenwoordigers van het Forum Sportcardiologie
  • Dr. Jan Stroobants, urgentiearts (ZNA Middelheim) en voorzitter van de Belgische Vereniging van Spoedartsen (BeCEP)
  • Dr. Wouter Van Den Bogaert (UZ Leuven), specialist gerechtelijke geneeskunde
  • Dr. Tom Teulingkx, sportarts en voorzitter van SKA
  • Dr. Frank Pauwels, sportarts en voorzitter van Gezond Sporten

Vind een expert

  • Luc Peeters

    Sportarts
  • Peter Lagrou

    Sportarts
  • Jean-Paul Souffriau

    Tandarts
  • Steven Platteaux

    Sportarts
  • Stefan Hooftman

    Sportarts
  • Hans Talloen

    Sportarts
  • Francis Lemmens

    Sportarts
  • Ignace Verscheure

    Sportarts
  • Frank Pauwels
    Voorzitter

    Frank Pauwels

    Sportarts
  • Leo Groenweghe

    Sportarts
  • Kris Demanet

    Sportarts
  • Denis Jaeken

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Huisarts

    Luc De Pelecijn

    Huisarts
  • Liesbeth Stulens

    Huisarts
  • Henri Van Herpen

    Kinesitherapeut
  • Julien Ryckeboer

    Kinesitherapeut
  • Dirk De Mey

    Kinesitherapeut
  • Jan Bonte

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sam Vermeire

    Sportarts
  • Kristine Struyf

    Kristine Struyf

    Trainer
  • Margaux Stevens

    Margaux Stevens

    Podoloog
  • Jago Van Soom

    Jago Van Soom

    Sportarts
  • Peter Verspeelt

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Verhaegen Stijn

    Sportarts
  • Stefan Smits

    Sportarts
  • Luk Buyse
    Huisarts, Sportarts

    Luk Buyse

    Huisarts, Sportarts
  • Werner Vleugels

    Huisarts
  • Steven Bex

    Steven Bex

    Sportarts
  • Adelheid Steyaert

    Adelheid Steyaert

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sara Kempeneers

    Podoloog
  • Maarten Couturier

    Sportarts
  • Marc Van Hauwermeiren

    Sportarts
  • Filip Parmentier

    Sportarts
  • Myriam Willems

    Kinesitherapeut
  • Antoine Lutin

    Antoine Lutin

    Kinesitherapeut
  • Frederik Ponet

    Sportarts
  • Maarten Cox

    Sportarts
  • Ellen Van Puyvelde

    Ellen Van Puyvelde

    Sportarts
  • Marc Royackers

    Sportarts
  • Paul Meersman

    Sportarts
  • Mathieu Maroy

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dirk Van Genechten

    Sportarts
  • Lander Vanhee

    Sportarts
  • John Ijzerman

    Sportarts
  • Sportarts

    Rik De Kinderen

    Sportarts
  • Reinout Van Schuylenbergh

    Reinout Van Schuylenbergh

    Bewegingswetenschapper, Trainer
  • Bob Brouwers

    Huisarts
  • Bie Peremans

    Kinesitherapeut
  • Herlinde Bossaert

    Sportarts
  • Michael Nicasi

    Michael Nicasi

    Trainer
  • Jan Leire

    Sportarts
  • Lander Dewitte

    Huisarts, Sportarts
  • Luc Itterbeek

    Sportarts
  • Toon Cruyt

    Sportarts
  • Dokter Jonas Wilms BV

    Sportarts
  • Annelies Van Erck

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Dirk De Ruyck

    Huisarts
  • Peter Germonpre

    Huisarts
  • Jos Benders

    Sportarts
  • Gino Devriendt

    Sportdiëtist
  • Etienne Van der Auwera

    Sportarts
  • An De Busser

    An De Busser

    Diëtist
  • Steven Reyskens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bart Gadeyne

    Sportarts
  • Stijn Delputte

    Sportarts
  • Guy De Schutter

    Sportarts
  • Arts specialist in opleiding

    Simon Horckmans

  • Rik Derveaux

    Kinesitherapeut
  • Charlotte Goemaere

    Sportarts
  • Henry Carlier

    Sportarts
  • Jo Verschueren

    Jo Verschueren

    Kinesitherapeut
  • Jan Notredame

    Kinesitherapeut
  • Peter Wieme

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Charlotte Hoeman

    Diëtist
  • Gretel Descheemaeker

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Vincent Metsers

    Sportarts
  • Marc Hemeryck

    Sportarts
  • Renaat Huysmans

    Sportarts
  • Baldwin Sondervan

    Baldwin Sondervan

    Sportkinesitherapeut
  • Sophie Lambrecht

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Noegroho Handojo

    Radioloog
  • Johan Wens

    Huisarts
  • Katja Van Oostveldt
    Sportarts

    Katja Van Oostveldt

    Sportarts
  • Dirk Van de Velde

    Sportarts
  • Ann Gillis

  • Leonie Geukens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bram Debaene

    Sportarts
  • Secretaris

    Bruno Vanhecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Peter Muylaert

    Sportarts
  • Kevin Robson

    Trainer
  • Marco Guidi

    Sportarts
  • Penningmeester

    Koen Scheerlinck

    Sportkinesitherapeut
  • Nick Hiltrop

    Cardioloog
  • Wouter Peters

    Huisarts, Sportarts
  • Jens Van Akeleyen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Urgentie- en sportarts

    Sander Bomans

    Sportarts
  • Patrick Govaert

    Sportarts
  • Wouter Eraly

    Sportarts, Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Lize Vaes

    Lize Vaes

    Huisarts, Sportarts
  • Jean-Paul Van der Sypt

    Sportarts
  • Dirk Gyselinck

    Sportarts
  • Jo Vandersmissen

    Radioloog
  • Thierry Op de Beeck

    Sportarts
  • Michèle Verhaest

    Sportarts
  • Joost Blontrock

    Sportarts
  • Stijn Bogaerts
    Ondervoorzitter

    Stijn Bogaerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Michel Creemers

    Huisarts
  • Kristof Peeters

    Sportarts
  • Gezond Sporten Vlaanderen

  • Mark Van Dijk

    Orthopedisch chirurg
  • Frédéric Van Burm

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Pascale Berghmans

    Sportdiëtist
  • Koen Nys

    Sportarts
  • Dries Dieusaert

    Sportarts
  • Bruno D'Hulster

  • Piet Bouquillon

    Sportarts
  • Annelies Harnie

    Sportarts
  • Johan Matthijs

    Huisarts
  • Jan Pieter Outtier

    Sportarts
  • Willy De Taellenaere

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Bruno Van Hoecke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Hans Jaspers

    Radioloog
  • Pascal De Smet

    Huisarts
  • Eddy Spans

    Sportarts
  • Vik Corstjens

    Sportarts
  • Guy Vermeiren

    Cardioloog
  • Luc Baeyens

    Sportarts
  • Johan Docx

    Sportarts
  • Jos Vandevenne

    Sportarts
  • Ludovic Onkelinx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sven Aertgeerts

    Sportarts
  • Andreas Goddeeris

    Sportarts
  • Carmen Vanhaecke

    Sportarts
  • Trees Dooms

  • Ben Corteville

    Cardioloog
  • Ingrid Deweert

    Sportarts
  • Jeroen Stappers

    Jeroen Stappers

    Sportarts
  • Peter Dieleman

    Sportarts
  • Willy Coosemans

  • Peter Plessers

  • Guy Vandenhoven

    Sportarts
  • Eric Vandeputte

    Sportarts
  • Jan Boon

    Huisarts
  • Steven Pauli

    Sportarts
  • Jitse Maes

    Jitse Maes

    Huisarts, Sportarts
  • Charlotte De Jonckheere

    Charlotte De Jonckheere

    Podoloog
  • Gerrit De Loose

    Sportkinesitherapeut
  • Marianne Brabers

    Sportdiëtist
  • Wouter Van Den Broecke

    Orthopedisch chirurg
  • Machteld Royackers

    Huisarts
  • Mark Van Craenenbroeck

    Kinesitherapeut
  • Patrick Detemmerman

    Huisarts
  • Luus Tormans

    Podoloog
  • Jan Van Meirhaeghe

    Orthopedisch chirurg
  • Elke Van den Steen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Huisarts, Sportarts

    Sergei Barsegian

    Sportarts
  • Frederik Deconinck

    Frederik Deconinck

    Bewegingswetenschapper
  • Luc Van Landschoot

    Kinesitherapeut
  • Jempi Wilssens

  • michel herssens

    Cardioloog
  • Michel Wynsberghe

    Kinesitherapeut
  • Yves Van Doninck

    Sportarts
  • Stefaan Machiels

    Huisarts
  • Windy Lycke

  • Jan Bertels

    Bewegingswetenschapper
  • Jan Vercammen

    Cardioloog
  • Mileen De Vleeschhouwer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Jan Wanten

    Sportarts
  • Bastiaan Verstraete

    Huisarts, Sportarts
  • Marc Bomans

    Kinesitherapeut
  • An Konings

    Sportarts
  • Wim Derave

    Bewegingswetenschapper
  • Wilfried Colmonts

    Huisarts
  • Guy Peeters

    Sportarts
  • Karolien Meersman

    Sportarts
  • Robin Vanhoudt

    Sportarts
  • Jozef Vermylen

    Cardioloog
  • Johan Haegeman

    Sportarts
  • Erik Van Lierde

  • Marleen Lootens

    Sportarts
  • Tyrone Devolder

    Huisarts
  • BV Huisartsenpraktijk De Vaart

    Sportarts
  • Johan Pierret

    Sportarts
  • Nathalie Van de Vyver

    Huisarts
  • Sam Hendrix

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Ria Vanderstraeten

    Ria Vanderstraeten

    Sportdiëtist
  • Daniel Baesberg

    Sportarts
  • Karel Pardaens

  • Peter De Naeyer

    Sportarts
  • Dominique Devriese

    Dominique Devriese

    Kinesitherapeut, Osteopaat
  • Gerda Smets

    Sportarts
  • Anja Van de Putte

    Huisarts
  • Wim Van Nieuwenhuyse

    Orthopedisch chirurg
  • Johan Roeykens

  • Michel De Bruyne

    Sportarts
  • Luc Fr. Janssens

    Sportarts
  • Dieter Vercaigne

    Sportkinesitherapeut
  • Eddy Van Keerberghen

    Sportarts
  • Joost Staelens

    Sportarts
  • Willy Platteeuw

    Sportarts
  • Pieter Volcke

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Annik Bosmans

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Karel De Crem

    Sportarts
  • Bert Vankerschaver

    Bert Vankerschaver

    Sportkinesitherapeut
  • Leon Ghijselinck

    Sportarts
  • Marc Schiltz

  • Kristof Mentens

    Kristof Mentens

    Sportarts
  • Wouter Dierynck

    Sportarts
  • Joris Callens

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Koen Pansaers

    Sportarts
  • Jens Demanet

    Sportarts
  • Osteopaat

    Jöry Pauwels

    Osteopaat
  • Tom Teulingkx

    Sportarts
  • Philippe De Ryck

    Sportarts
  • Sofie Blondeel
    Algemeen manager

    Sofie Blondeel

  • Ann Willemans

    Huisarts
  • Lianne De Mey

    Sportarts
  • Osteopaat

    Frédéric Van Burm

    Osteopaat
  • Jan Verstuyft

    Sportarts
  • Ingrid Dekelver

    Sportarts, Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Alain Schutjes

    Sportarts
  • Luc Roland

    Sportarts
  • Dieter De Clercq

    Sportarts
  • Caro De Koninck

    Kinesitherapeut
  • Sjors Pietermans

    Sjors Pietermans

    Huisarts, Sportarts
  • Benedicte Heyndrickx

    Cardioloog
  • Jean-Paul Pierreux

    Huisarts
  • Pascal Wernaers

    Orthopedisch chirurg
  • Benjamin Goris

    Kinesitherapeut
  • Micha Van Roeyen

    Kinesitherapeut
  • Kathleen De Smet

    Kinesitherapeut
  • Guy Vanhees

    Sportarts
  • John Roosen

    Cardioloog
  • Frank De Winter

    Sportarts
  • Torsten Wauters

    Torsten Wauters

    Sportarts
  • Herwig Vergucht

    Sportkinesitherapeut
  • Carl De Crée

  • Ivan Ghillebert

    Huisarts
  • Kristof Ryheul

    Kristof Ryheul

    Trainer
  • Hendrik Roobaert

    Sportarts
  • Kris Peeters

    Kris Peeters

    Sportarts
  • Alain Van Noorbeeck

    Sportarts
  • Dirk Devleeschouwer

    Sportarts
  • Cedric Arijs
    Psycholoog, Sportpsycholoog

    Cedric Arijs

    Psycholoog, Sportpsycholoog
  • Kurt Heldenbergh

    Sportarts
  • Koenraad Thuysbaert

    Sportarts
  • Dana Neirinck

    Podoloog
  • Sandra Lievrouw
    Projectmanager blessurepreventie

    Sandra Lievrouw

    Kinesitherapeut
  • Ine Schops

    Podoloog
  • Voorzitter

    De Ridder Inge

    Sportdiëtist
  • Fabienne Van De Steene

    Sportkinesitherapeut
  • Sofie Belis

    Sportarts
  • Nathalie Odeur

    Huisarts
  • Peter Claeys

    Sportarts
  • Mathias Peeters

    Sportarts
  • Chris Martens

    Orthopedisch chirurg
  • Michel D'Hollander

    Huisarts
  • Inge D'eer

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Hugo Debouvere

    Huisarts
  • BVBA Samcon

  • Gert Van Deurzen

    Kinesitherapeut
  • Toon Goossens

    Sportarts
  • Jolien Vanendert

    Sportdiëtist
  • Jonas Docx

    Sportarts
  • Robrecht Dhollander

    Huisarts
  • jana stevens

    Podoloog
  • Bart Vandewynckele

    Sportarts
  • Kris Claes

    Kinesitherapeut
  • Stephan Ilsbrouckx

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Sportarts

    Joris De Win

    Sportarts
  • Anesthesist

    Frederic Brillouet

  • Mieke Van Vlaenderen

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Kris Vanderlinden

    Sportarts
  • Filip Noe

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Neurochirurg

    Bart Depreitere

  • Georges Gillis

    Sportarts
  • Jasper Van Criekinge

    Sportarts
  • Jettie Tempels

    Sportarts
  • Frederik Van Acker

    Sportarts
  • Guido Van Hirtum

    Sportarts
  • Nick Baelde

    Radioloog
  • Sportpsycholoog

    Inez Swinnen

    Sportpsycholoog
  • Luc Vogelaers

    Huisarts
  • Jonas Massa

    Sportarts
  • Maries Aertgeerts

    Fysisch geneesheer en revalidatiearts
  • Flore Stassen
    Sportwetenschappelijk medewerker

    Flore Stassen

    Bewegingswetenschapper
  • Ellen Beuckelaers

    Orthopedisch chirurg
  • Ruth Vanderheyden

    Ruth Vanderheyden

    Diëtist, Sportdiëtist

Gerelateerde items

Sportgeneeskunde
Doping

Cardiovasculaire risico's van prestatie bevorderende middelen en dopinggebruik

Sporter Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Beleid
Corona en kinderen.png

Laat kinderen zoveel mogelijk normaal sporten

Sporter Sportorganisatie Sportprofessional Nieuws Gezond Sporten Beleid Sportgeneeskunde Gezond Sporten
Sportgeneeskunde
ACL rupture.jpg

Voorste kruisbandruptuur: opereren of niet?

Sportprofessional Artikel Sportgeneeskunde
Sportgeneeskunde
Mentale vermoeidheid

Mentale vermoeidheid en sport-specifieke psychomotorische prestatie: een systematische review

Sportprofessional Artikel Voetbal Badminton Sportgeneeskunde
Sluiten