GEZOND SPORTEN

OTC-DEFICI╦NTIE

Beste, wegens een stofwisselingsziekte (OTC-deficiŰntie) dieet ik al heel mijn leven, geen standaarddieet maar prote´nearm en koolhydraat/vetrijk. Dat is alles behalve gezond voor gewone mensen maar voor mij het gezondste. Nu wil ik toch mijn algemene conditie verbeteren. Kan dit door sporten alleen of moet ik ook iets aan mijn voeding veranderen? In de huidige situatie is mijn ziekte heel stabiel en kan ik bijna alles (maar in kleine porties) eten. Nu weet ik dat deze stabiliteit niet voor eeuwig is, dus ik wil er zo lang mogelijk van genieten zonder te moeten letten op mijn eten, want het is heerlijk om alles te kunnen en niet altijd nee te zeggen. Dus wat zijn de sporttips voor een betere conditie zonder ook je voedingspatroon aan te passen? Mvg (naam vrouw)


Er is weinig of geen wetenschappelijk gefundeerde informatie beschikbaar over de grenzen of voordelen van sport voor mensen met een zeldzame genetisch bepaalde aandoening als OTC-deficiëntie of een ander ureumcyclusdefect. Wij kennen bovendien uw persoonlijke situatie onvoldoende. De impact en behandeling van deze aandoening verschillen sterk van persoon tot persoon en op individueel niveau soms ook van periode tot periode. Dat maakt het erg moeilijk u veilig advies op maat te geven. Alvast mijn excuses daarvoor.

 

Zoals u allicht zelf ook weet, moet u vasthouden aan de eetgewoonten waarbij u zich het beste voelt. Daar willen we ons allerminst mee bemoeien. Wijzigingen in uw huidige eetpatroon zijn waarschijnlijk ook niet nodig om te kunnen sporten, zo lang u het maar rustig aanpakt.

 

Algemeen gesteld lijkt intensieve sportbeoefening ons geen goed idee voor mensen met OTCD. Piekinspanningen kunnen een crisis uitlokken. Intensief sporten verhoogt immers de behoefte van het lichaam aan eiwitten om de spieren te laten herstellen van de geleverde inspanning, terwijl de eiwitten die OTCD-mensen nog wél kunnen eten, grootdeels moeten worden ingezet om hun lichaam normaal te laten functioneren en de gewone dagelijkse activiteiten aan te kunnen. Anderzijds is ook het tegendeel – een ernstig gebrek aan lichaamsbeweging – nadelig voor de gezondheid en de levenskwaliteit; het is dus een kwestie van afwegen.

 

Welke sport of lichaamsactiviteit u ook kiest, belangrijk is dat u dit in overleg met uw arts doet en dat u de inspanningen zeer geleidelijk opbouwt, zowel wat de frequentie betreft als qua duur (of afstand) en intensiteit (of snelheid), en dat u nooit over uw krachten gaat. Na een inspanning moet uw lichaam de tijd krijgen om volledig te recupereren. Dat geldt voor alle sporters, maar zeker voor mensen die weinig eiwitten ter beschikking hebben en daardoor wat meer tijd nodig hebben dan de gebruikelijke 24 tot 48 uur om te herstellen van een sportsessie. 

 

Alles hangt af van de voorgeschiedenis, de toestand van het lichaam op het moment van de OTCD-diagnose en van iemands conditie op het moment dat hij of zij wil gaan sporten. Sommige OTCD-patiënten gaan zwaar gebukt onder hun aandoening, moeten veel medicijnen nemen en vaak op controle gaan; andere leiden een quasi normaal leven – op hun dieet na dan – en hoeven maar af en toe naar de arts. Uit wat u schrijft, leid ik af dat u het relatief goed stelt en dat uw dieet nog enige flexibiliteit en keuzevrijheid toelaat. Als matig intensieve activiteiten als joggen of dubbeltennis tot de mogelijkheden behoren, des te beter. Zorg in dat geval zeker voor 10 minuten warming-up en 10 minuten cooling-down, om het risico op microscopische spierscheurtjes en op spierstijfheid te beperken. Begin ook niet aan een volgende sportsessie als je spieren nog pijn doen van de vorige.

 

Maar ook gewoon wandelen kan al een zeer positieve invloed hebben op uw conditie, zonder veel risico op spierletseltjes. De nuttige effecten van eenvoudige lichamelijke activiteiten als wandelen, rustig fietsen of zwemmen worden schromelijk onderschat, alsof dat minderwaardige of inefficiënte vormen van lichaamsbeweging zouden zijn. De waarheid is dat regelmatig wandelen, fietsen of zwemmen aan een tempo dat mensen goed kunnen volhouden, een zeer betekenisvolle positieve invloed heeft op de conditie. Wandelen heeft daarbij als extra voordeel dat het ook gezond is voor de dichtheid van de botten, wat met fietsen of zwemmen minder het geval is.

 

Tot slot doet u er goed aan in te zetten op gevarieerde, gezonde koolhydraten en vetten, zodat u tijdens het sporten over de nodige energie beschikt. Vraag uw arts welke en hoeveel eiwitten u na het sporten eventueel (extra) mag eten en binnen welk tijdsbestek, voor het nodige spierherstel.

 

Succes!