Is een sportmedisch geschiktheidsonderzoek aangeraden?

Lights

De sportfederaties dienen een keuze te motiveren over het al dan niet aanbevelen of opleggen van een sportmedisch geschiktheidsonderzoek.

Het doel van een sportmedisch onderzoek is om risico op ziekte/blessure tot een aanvaardbaar minimum te beperken. Het is tegelijk ook belangrijk om niet aan over- of onderscreening te doen en de juiste testen te ondergaan.

Al te vaak wordt er nog gewerkt met “lege” betekenisloze attesten waarbij documenten worden afgetekend zonder onderzoek, zonder wetenschappelijk onderbouwde testen door niet-opgeleide artsen.

Gezien de nood aan kwaliteit heeft SKA het initiatief genomen om een wetenschappelijk onderbouwd protocol te ontwikkelen. Het Vlaamse Aanbeveling Sportmedisch Onderzoek (VASO) biedt een kapstok aan sporters, ouders en artsen of een sportmedisch onderzoek nodig is en wat dat sportmedisch onderzoek inhoudt (voor die sport (intensiteit en volume), voor die leeftijd en dat geslacht). Het VASO protocol stapt dus af van de “eenheidsworst” en kijkt ook verder dan enkel het cardiale risico.

Deze tool bevat 2 delen.

  1. De anamnese (www.sportkeuring.be) samengesteld door een compilatie van wetenschappelijk onderbouwde vragenlijsten waarbij aanpassingen werden gedaan volgens leeftijd, geslacht, sport, intensiteit, competitief/recreatief,…
  2. Het onderzoek bestaat uit 2 grote delen:
    • een algemeen klinisch onderzoek waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen jeugd en  volwassenen
    • een sportspecifiek onderzoek                                           
      • Gericht op preventie van de meest frequente letsels
      • Vijf gevalideerde testen, combinatie volgens (clusters van ) sporten.

 

Het VASO-platform kan een leidraad bieden aan federaties bij de beslissing omtrent de sportmedische keuring. Dit kan gaan van de aanbeveling aan de leden om de vragenlijst op www.sportkeuring.be in te vullen tot de verplichting om een test te laten afnemen bij een arts met een VASO-licentie. Deze beslissing hoeft uiteraard niet gelijk te zijn voor alle leden. Er kan gekozen worden om een onderscheid te maken in leeftijd en/of intensiteit (competitief/recreatief).

Algemeen kunnen wij adviseren dat een klinisch onderzoek zijn nut heeft vanaf 6 jaar en een cardiale screening vanaf 14 jaar. Vervolgens kan het sportmedisch onderzoek om de 2 jaar hernomen worden, waarbij een algemeen klinisch onderzoek en een cardiale screening elkaar afwisselen.

Om de belasting bij de sporter niet te hoog te leggen, kan er ook gekozen worden om in cohorte te screenen. Dus een 1e screening bij aansluiting (min. 6 jaar oud), een 2e bij 14 jaar en vervolgens om de 4 jaar.

 

VASO-protocol specifiek naar de sporttak vertalen

De uitdaging bestaat er nu in om het VASO-protocol nog meer op de sporttakken zelf toe te spitsen. Het zou een meerwaarde zijn om de vragenlijst met de medische commissie van de sportfederaties grondig door te nemen en per sporttak aanpassingen door te voeren.

Daarnaast bestaat ook de mogelijkheid om het VASO-protocol te linken aan de database van de sportfederatie. Hierdoor krijgt de federatie automatisch een zicht welke sporters een onderzoek hebben ondergaan en of zij al dan niet geschikt zijn bevonden om de sport uit te oefenen. (de inhoud van het onderzoek wordt niet doorgegeven, tenzij hierover een expliciete afspraak gemaakt wordt met de sporter)

Sportfederaties die hier interesse voor hebben, kunnen steeds contact opnemen met sofie@gezondsportenvlaanderen.be

 

Artsen

Momenteel zijn een 200 tal sportartsen (verspreid over Vlaanderen) opgeleid om dit onderzoek te kunnen uitvoeren.  Tevens wordt er permanent vorming ingepland zodat de artsen up-to-date blijven aangezien VASO een dynamische tool is.

Artsen die interesse hebben in een opleiding tot sportkeuringsarts en de VASO-licentie willen aanschaffen, kunnen hier de nodige info terug vinden.

 

Meer info?